{"id":653068,"date":"2023-11-04T17:06:00","date_gmt":"2023-11-04T13:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=653068"},"modified":"2023-11-04T17:06:00","modified_gmt":"2023-11-04T13:06:00","slug":"pensiyacilarin-sayi-artir-potensial-isci-quvv%c9%99sinin-sayi-azalir-cixis-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=653068","title":{"rendered":"Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 art\u0131r, potensial i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin say\u0131 azal\u0131r &#8211; \u00c7IXI\u015e YOLU"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259hlili zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nan elementl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda (20-64 ya\u015f) olan h\u0259r 100 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n 65 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131 \u0259halinin \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015f qrupuna nisb\u0259ti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n, \u00f6l\u00fcm, do\u011fum v\u0259 miqrasiyadan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015f\u0259n bu demoqrafik g\u00f6st\u0259rici \u0259halinin \u00fcmumi ya\u015f\u0131 artd\u0131qca qocalm\u0131\u015f \u0259hali il\u0259 ba\u011fl\u0131 artan ehtiyaclar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin i\u015ftirak pay\u0131n\u0131 \u0259ks etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 Hesablama Palatas\u0131n\u0131n \u0130\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta fondunun 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sin\u0259 r\u0259yind\u0259 qeyd edir.<br \/>\n\u201cNisb\u0259tin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 \u0259halini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k kifay\u0259t q\u0259d\u0259r insan\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. A\u015fa\u011f\u0131 nisb\u0259t eyni zamanda ya\u015fl\u0131 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k pensiyalar dem\u0259kdir. Nisb\u0259tin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 is\u0259 \u0259ksin\u0259, as\u0131l\u0131 \u0259halinin daha \u00e7ox hiss\u0259sinin i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 z\u0259rur\u0259tin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir ki, bu da n\u0259tic\u0259d\u0259 fondun g\u0259lirl\u0259rinin daha \u00e7ox hiss\u0259sinin \u0259haliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si dem\u0259kdir\u201d- dey\u0259, qeyd edilir.<\/p>\n<p>Palata m\u00fcqayis\u0259 olaraq bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni misal g\u0259tirir v\u0259 2020-ci il \u00fczr\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 h\u0259r 100 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n ya\u015f\u0131 65-\u0131 ke\u00e7mi\u015f pensiya\u00e7\u0131lar \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycana bir q\u0259d\u0259r T\u00fcrkiy\u0259 yax\u0131nd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu faiz nisb\u0259ti 15.2%-dir. \u015eimal qon\u015fumuz Rusiyada is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 25.3% t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 2020-ci ild\u0259 10.4%, 2021-ci ild\u0259 10.9%, 2022-ci ild\u0259 11.5%, cari ild\u0259 is\u0259 12.2% olmu\u015fdur.<br \/>\nB\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 potensial i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131 fakt\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259rli tendensiya say\u0131l\u0131r?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/0468a68483cd99f8aa6cc5b56239b5b8.jpg\" alt=\"2022-01-22-13-38-26nn4g7Cyo2dx5k.jpg (74 KB)\" width=\"700\" height=\"501\" \/><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a dedi ki, n\u0259z\u0259ri bax\u0131mdan ya\u015fl\u0131 \u0259halinin \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015f qrupunda olan \u0259halinin say\u0131na olan nisb\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r az olarsa, h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn pensiya t\u0259minat\u0131 bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k icra edil\u0259 bil\u0259r: \u201cBu beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n bir indikator olaraq n\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultsa da, amma bu o dem\u0259k deyil ki, m\u00fctl\u0259q bel\u0259 olur. \u00c7\u00fcnki \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli insanlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox olsa da, onlar\u0131n aras\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r az olarsa, v\u0259 ya onlar\u0131n \u0259m\u0259k haqq\u0131 az olarsa, o zaman i\u015f\u00e7iy\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 da az \u00f6d\u0259nilir. Bu is\u0259 real zamanda pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n pensiya<br \/>\nt\u0259minat\u0131nda problem yarad\u0131r. Y\u0259ni \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda (20-64 ya\u015f) olan h\u0259r 100 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n 65 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131n\u0131n az olmas\u0131 h\u0259l\u0259 h\u0259r \u015feyin yax\u015f\u0131 olmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli olanlar\u0131n m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259sind\u0259n v\u0259 r\u0259smi \u0259m\u0259k haqq\u0131 g\u0259lirl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, Az\u0259rbaycanda bu indekatorun dinamikas\u0131na, son \u00fc\u00e7 ild\u0259 bu dinamika pis istiqam\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fir. Bel\u0259 ki, 2020-ci ild\u0259 10.4%, cari ild\u0259 is\u0259 12.2% olub. Bu ortalama h\u0259r il 0.6 faiz b\u0259ndi bir art\u0131m dem\u0259kdir. Y\u0259ni pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 nisb\u0259ti art\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bunun s\u0259b\u0259bin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 ekspert \u0259lav\u0259 etdi ki, birinci s\u0259b\u0259b, \u0259halinin art\u0131m s\u00fcr\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sidir: \u201cArt\u0131m s\u00fcr\u0259ti z\u0259ifl\u0259dikc\u0259 nisb\u0259t artacaqd\u0131r. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 pensiya fonduna daxilolmalar\u0131n h\u0259cminin azalmamas\u0131 yaln\u0131z m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259sinin v\u0259 r\u0259smi \u0259m\u0259k haqlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 fonunda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259hlili zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nan elementl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda (20-64 ya\u015f) olan h\u0259r 100 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n 65 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131 \u0259halinin \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015f qrupuna nisb\u0259ti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n, \u00f6l\u00fcm, do\u011fum v\u0259 miqrasiyadan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015f\u0259n bu demoqrafik g\u00f6st\u0259rici \u0259halinin \u00fcmumi ya\u015f\u0131 artd\u0131qca qocalm\u0131\u015f \u0259hali il\u0259 ba\u011fl\u0131 artan ehtiyaclar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin i\u015ftirak pay\u0131n\u0131 \u0259ks etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 Hesablama Palatas\u0131n\u0131n \u0130\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta fondunun 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sin\u0259 r\u0259yind\u0259 qeyd edir. \u201cNisb\u0259tin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 \u0259halini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":653069,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3c6b73163120a04f0a8aae06dfb70380.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda pensiya t\u0259minat\u0131 sisteminin dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259hlili zaman\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nan elementl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015fda (20-64 ya\u015f) olan h\u0259r 100 n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n 65 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131 \u0259halinin \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli ya\u015f qrupuna nisb\u0259ti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n, \u00f6l\u00fcm, do\u011fum v\u0259 miqrasiyadan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015f\u0259n bu demoqrafik g\u00f6st\u0259rici \u0259halinin \u00fcmumi ya\u015f\u0131 artd\u0131qca qocalm\u0131\u015f \u0259hali il\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653068"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=653068"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653068\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/653069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=653068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=653068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=653068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}