{"id":654266,"date":"2023-11-08T09:46:36","date_gmt":"2023-11-08T05:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=654266"},"modified":"2023-11-08T09:46:36","modified_gmt":"2023-11-08T05:46:36","slug":"olk%c9%99y%c9%99-diplomat-yox-muh%c9%99ndis-lazimdir-deputatin-iradina-reaksiyalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=654266","title":{"rendered":"\u201c\u00d6lk\u0259y\u0259 diplomat yox, m\u00fch\u0259ndis laz\u0131md\u0131r\u201d- deputat\u0131n irad\u0131na reaksiyalar"},"content":{"rendered":"<h3><em><strong>Deputatla t\u0259hsil ekspertinin fikirl\u0259ri ha\u00e7aland\u0131, b\u0259s hans\u0131 pe\u015f\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 aktual olacaq?<\/strong><\/em><\/h3>\n<p><strong>Deputat Asim Mollazad\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259ki komit\u0259 iclas\u0131nda maraql\u0131 bir m\u00f6vzuya toxunub. O deyib ki, Az\u0259rbaycan ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox yer \u201cbeyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u201d v\u0259 \u201cbeyn\u0259lxalq h\u00fcquq\u201d ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 ayr\u0131l\u0131r, amma \u00f6lk\u0259y\u0259 bu q\u0259d\u0259r diplomat laz\u0131m deyil. Deputat qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda m\u00fch\u0259ndis kadrlara ehtiyac var: \u201cAli v\u0259 pe\u015f\u0259 t\u0259hsili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong>a dedi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bin\u0259 cavab ver\u0259n kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilmirl\u0259r:<\/p>\n<p><em><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/8c44acc348710fd118d7d25db52203a3.jpg\" alt=\"1589192278_kamran4 (3).jpg (74 KB)\" width=\"770\" height=\"484\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olur ki, haz\u0131rda 51 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 187 min t\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259hsil al\u0131r. 2023-c\u00fc ild\u0259 biz 50 mind\u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259ni ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin bakalavr pill\u0259sin\u0259 q\u0259bul etmi\u015fik. Biz m\u0259zunlar\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131nda i\u015f tapma faizin\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, m\u0259zunlar\u0131n c\u0259mi 42 faizi ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilir. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bin\u0259 v\u0259 m\u00fcasir standartlara cavab ver\u0259n kadr haz\u0131rlamamas\u0131 il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Amma \u0259m\u0259k bazar\u0131nda ehtiyac olan ixtisaslar\u0131m\u0131z var. Biz bunu iki istiqam\u0259t\u0259 b\u00f6l\u00fcr\u00fck. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 kadr ehtiyac\u0131n\u0131n oldu\u011fu sah\u0259l\u0259r, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 edildiyi ixtisaslar, bir d\u0259 keyfiyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac olan sah\u0259l\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, tibb ixtisas\u0131na bizd\u0259 ehtiyac var, amma biz tibb ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 \u00e7ox az sayda q\u0259bul h\u0259yata ke\u00e7iririk. Bu il \u00fcmumilikd\u0259 bakalavr s\u0259viyy\u0259si \u00fczr\u0259 1100 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n tibb ixtisas\u0131nda q\u0259bul h\u0259yata ke\u00e7irilib. Amma Az\u0259rbaycanda h\u0259r min n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n tibb m\u00fct\u0259x\u0259ssisinin say\u0131 35 n\u0259f\u0259rdir. Bu, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bizim tibbi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ehtiyac\u0131m\u0131z var. Amma m\u00fc\u0259llimlik \u00fczr\u0259 bizd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kadr var. Amma biz\u0259 daha yax\u015f\u0131lar\u0131 laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, bu ixtisas \u00fczr\u0259 bitir\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 diplomat olmurlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu il ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin bakalavr pill\u0259si \u00fczr\u0259 bax\u0131r\u0131q ki, \u00fcmumilikd\u0259 yax\u015f\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r d\u0259 var. Amma m\u0259zunlar\u0131 \u0259m\u0259k bazar\u0131nda i\u015f tapmayan universitetl\u0259r d\u0259 var. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin m\u0259zunlar\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 daha u\u011furludur. Bu ixtisas \u00fczr\u0259 t\u0259kc\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00f6lm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dris ingilis dilind\u0259 30 q\u0259bul h\u0259yata ke\u00e7irilib. Az\u0259rbaycan b\u00f6lm\u0259si \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r ixtisas\u0131na 100 q\u0259bul h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu m\u0259zunlar daha u\u011furludur. Amma m\u0259n deputat\u0131n dediyin\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259ni qeyd edim ki, Az\u0259rbaycanda beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00fczr\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmir. Art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycanda yaln\u0131z h\u00fcquq\u015f\u00fcnasl\u0131q ixtisas\u0131 var. T\u0259bii ki, h\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u0259l universitetl\u0259rin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r ixtisas\u0131n\u0131 bitir\u0259nl\u0259rin he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 diplomat olmur. Amma onlar bir \u00e7ox qurumlarda beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t qullu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin he\u00e7 d\u0259 istiqam\u0259ti konsulluq, s\u0259firlik, X\u0130N sistemi deyil. Hesab edir\u0259m ki, deputat \u00e7ox do\u011fru deyir, bizim m\u00fch\u0259ndis\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. Amma bizim h\u0259m d\u0259 yet\u0259ri q\u0259d\u0259r m\u00fch\u0259ndisimiz var\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, Bak\u0131 M\u00fch\u0259ndisl\u0259r Universitetind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r var:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/eb250397d14b0f35f1421fabac6c26a3.jpg\" alt=\"2829022_n.jpg (157 KB)\" width=\"800\" height=\"433\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cHe\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fch\u0259ndisl\u0259r\u0259 deyil, o m\u00fch\u0259ndisl\u0259r\u0259 ehtiyac var ki, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda h\u0259qiq\u0259t\u0259n ona i\u015f tapa bilsinl\u0259r. Biz n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fch\u0259ndis haz\u0131rlasaq bel\u0259, zavod v\u0259 fabrikl\u0259rin say\u0131 yet\u0259rli deyil. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda birinci ixtisas qrupu \u00fczr\u0259 m\u00fch\u0259ndislik ixtisaslar\u0131nda elektrik v\u0259 elektronika ixtisas\u0131na daha \u00e7ox ehtiyac var. Amma ekologiya m\u00fch\u0259ndisin\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 ehtiyac yoxdur. Yaxud da materiallar m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131, buna da ehtiyac yoxdur. Meliorasiya m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131na da o q\u0259d\u0259r ehtiyac yoxdur. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r kadr var. Ma\u015f\u0131n m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131, kommunikasiya sisteml\u0259ri m\u00fch\u0259ndisliyini bitir\u0259nl\u0259r \u0259m\u0259k bazar\u0131nda i\u015f tapa bilmir. Amma energetika m\u00fch\u0259ndisliyin\u0259 ehtiyac var. M\u0259d\u0259n, geologiya, mexanika m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisaslar\u0131na \u0259m\u0259k bazar\u0131nda o q\u0259d\u0259r d\u0259 ehtiyac yoxdur. Kadrlar laz\u0131md\u0131r. Kimya m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131na bu g\u00fcn ehtiyac var, amma i\u015f tapmas\u0131nda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirik. Qida m\u00fch\u0259ndisin\u0259 ehtiyac var\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, ixtisaslarla ba\u011fl\u0131 deputatla ekspert aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yarand\u0131. B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131nda hans\u0131 ixtisaslara daha \u00e7ox ehtiyac olacaq?<\/p>\n<p><strong><em>D\u00fcnya praktikas\u0131nda buna nec\u0259 yana\u015f\u0131rlar?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, h\u0259r il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 q\u0259bul imtahanlar\u0131ndan sonra m\u0259zunlar \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 pe\u015f\u0259ni se\u00e7m\u0259k \u0259n \u00e7\u0259tin suallardan birin\u0259 \u00e7evrilir. \u00c7ox az insan u\u015faql\u0131qdan h\u0259kim v\u0259 ya astronavt olma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u018fks\u0259riyy\u0259t son anda t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sini se\u00e7ir.<\/p>\n<p>Xarici ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, tibb bac\u0131s\u0131 v\u0259 ya m\u00fchasib \u00fc\u00e7\u00fcn vakant yer qalmaya bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki art\u0131q x\u0259st\u0259xanalar robot k\u00f6m\u0259k\u00e7il\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir v\u0259 hesablama \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 v\u0259 hesabatlar s\u00fcni intellekt\u0259 h\u0259val\u0259 edilir. Bel\u0259 m\u0259\u015fhur i\u015f axtar\u0131\u015f\u0131 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259m\u0259k bazar\u0131 haz\u0131rda bu m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 dolub. Bunlar h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar, psixoloqlar, iqtisad\u00e7\u0131lar v\u0259 dizaynerl\u0259rdir. R\u0259q\u0259msal dil\u00e7i, bioetik, \u0130T h\u0259kimi, oyun praktikas\u0131 &#8211; g\u0259l\u0259c\u0259yin bu c\u00fcr pe\u015f\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn fantastik bir \u015fey kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Eyni zamanda he\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00f6z istiqam\u0259tl\u0259rini v\u0259 t\u0259lim proqramlar\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 haz\u0131r deyill\u0259r. Lakin bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 transformasiyalar astanas\u0131nda olmas\u0131 he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. \u018fm\u0259k bazar\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t, son tendensiyalar is\u0259 onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, son 2 il bir \u00e7ox s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin olub. COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 karantin m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu sah\u0259l\u0259r t\u0259sir alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc: turizm, hotel biznesi, hava s\u0259yah\u0259t s\u0259nayesi, fitness v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 s\u0259nayesi. Eyni zamanda onlayn destinasiyalar f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edib. \u201cRabota.ua\u201d m\u0259\u015f\u011fulluq portal\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, COV\u0130D m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri \u0259n az informasiya texnologiyalar\u0131 sektorunu, maliyy\u0259 sektorunu v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunu vurub. B\u00f6hran \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, ticar\u0259t v\u0259 ya s\u0259nayey\u0259 is\u0259 dem\u0259k olar ki, t\u0259sir etm\u0259di.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/6c91d31c263f4c93a75e24bd96d0ce01.jpg\" alt=\"kibersecurity_050620.jpg (108 KB)\" width=\"770\" height=\"369\" \/><\/p>\n<p>Eyni zamanda haz\u0131rda r\u0259q\u0259msalla\u015fma geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Prosesl\u0259rin avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r\u0259 n\u00fcfuz edir. S\u00fcni intellekt istifad\u0259 olunan metod v\u0259 yana\u015fmalar\u0131 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 qurumlar\u0131n i\u015fin\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 daxil edilir. Bu g\u00fcn \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n g\u0259lirli pe\u015f\u0259l\u0259r bir n\u00f6v \u0130T il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun ekspertl\u0259ri \u0259mindirl\u0259r ki, avtomatla\u015fd\u0131rma 85 milyon i\u015f yerini \u201cyey\u0259 bil\u0259r\u201d. Y\u0259ni \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259r be\u015finci ixtisas yox olacaq v\u0259 onlar\u0131n yerind\u0259 yeni perspektivli pe\u015f\u0259l\u0259r yaranacaq. \u0130qtisadiyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Kristofer Pissarides d\u0259 ox\u015far fikird\u0259dir. O deyir ki, \u00e7ox yax\u0131nda robot texnologiyalar\u0131 insan \u0259m\u0259yini \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k. Art\u0131q bu g\u00fcn bioprinterl\u0259r transplantasiya \u00fc\u00e7\u00fcn canl\u0131 toxumalar\u0131 \u00e7ap edir, internet bank\u00e7\u0131l\u0131q g\u00fcnd\u0259lik bir h\u0259yata \u00e7evrilib v\u0259 pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olunur. Bununla bel\u0259, robotlar i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n insanlar\u0131n k\u0259narda dinc\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259m\u0259liyik. \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131qda, t\u0259dqiqat layih\u0259l\u0259rind\u0259, biznes taktikas\u0131nda insan\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 hans\u0131 pe\u015f\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259bat olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n proqnozlara v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif reytinql\u0259r\u0259 baxsaq, maraql\u0131 tendensiyalar\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, pe\u015f\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u201ctop 10&#8243;lu\u011fa d\u00fc\u015f\u0259n ilk pe\u015f\u0259 \u0130T m\u00fch\u0259ndisidir ki, komp\u00fcter texnologiyas\u0131 d\u00fcnyas\u0131 s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flarla inki\u015faf edir. Proqram t\u0259minat\u0131 v\u0259 proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259bat art\u0131r. Bu g\u00fcn v\u0259 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu, d\u00fcnyada \u0259n g\u0259lirli i\u015fdir. Analitikl\u0259r proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar ki, tezlikl\u0259 komp\u00fcterl\u0259r proqram kodlar\u0131 yazacaq, \u0130T m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri is\u0259 yaln\u0131z proqramlar\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Komp\u00fcterl\u0259\u015fm\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcfuz edir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir \u015firk\u0259t tezlikl\u0259 \u00f6z proqram\u00e7\u0131 hey\u0259tin\u0259 sahib olacaq. Daha sonra informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u00fct\u0259x\u0259ssisi, banklar, ma\u011fazalar, investisiya layih\u0259l\u0259ri v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 &#8220;metaverse&#8221;y\u0259 ke\u00e7ir. B\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fch\u00fcm m\u0259lumatlar\u0131n s\u0131zmas\u0131 riskini art\u0131r\u0131r. M\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r m\u0259lumat d\u0259stl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015firk\u0259tl\u0259r kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bel\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r potensial riskl\u0259ri izl\u0259yir, haker h\u00fccumlar\u0131n\u0131 d\u0259f edir v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallar planlar\u0131 haz\u0131rlay\u0131r. M\u00fcbali\u011f\u0259siz dem\u0259k olar ki, bu, d\u00fcnyada \u0259n y\u00fcks\u0259k maa\u015fl\u0131 i\u015fdir. R\u0259q\u0259msal marketoloq &#8211; bu ixtisas n\u00fcfuzlu pe\u015f\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131na daxildir. R\u0259q\u0259msal marketoloq nisb\u0259t\u0259n yeni bir pe\u015f\u0259dir, lakin f\u0259al inki\u015faf edir. Bu g\u00fcn e-ticar\u0259tin inki\u015faf\u0131 il\u0259 r\u0259q\u0259msal marketoloqlar h\u0259r yerd\u0259 t\u0259l\u0259b olunur. Logistika sektoru &#8211; \u0259vv\u0259ll\u0259r t\u0259l\u0259bat olub. R\u0259q\u0259msalla\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lma xidm\u0259tl\u0259ri yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r. Onlayn al\u0131\u015f-veri\u015fin inki\u015faf\u0131 sat\u0131\u015f meneceri, n\u0259qliyyat mar\u015frutu t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fc v\u0259 kuryer kimi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn perspektivl\u0259r a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Alternativ enerji m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri &#8211;<\/strong>\u00a0bu g\u00fcn he\u00e7 kim neft m\u0259hsullar\u0131ndan imtina etm\u0259yin z\u0259ruriliyi il\u0259 m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259t etmir. Ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 f\u0259al inki\u015faf ed\u0259n perspektivli sah\u0259dir. Bel\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bir \u00e7ox t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 Amerika universitetl\u0259rinin texnologiya \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kimlik &#8211;<\/strong>\u00a0tibb b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 aktual olub. Bu g\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259kiml\u0259rin, diaqnostikl\u0259rin, \u0259cza\u00e7\u0131lar\u0131n k\u0259skin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var. R\u0259q\u0259msalla\u015fma tibb\u0259 d\u0259 n\u00fcfuz edir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir h\u0259kim y\u00fcks\u0259k texnoloji avadanl\u0131qlarla i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131na malik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Fermerl\u0259r v\u0259 aqronomlar &#8211;<\/strong>\u00a0informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n z\u0259f\u0259rli y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 baxmayaraq, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 prosesl\u0259r\u0259 insanlar r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 aqronom-genetikl\u0259r, biohackerl\u0259r, aqro-kibernetikalar d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. Memarl\u0131q &#8211; son vaxtlara q\u0259d\u0259r bel\u0259 ixtisaslara t\u0259l\u0259bat az idi, lakin bu g\u00fcn v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyirl\u0259r ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu, elit ixtisaslardan biri olacaq. G\u00f6yd\u0259l\u0259nl\u0259rin, ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 infrastruktur obyektl\u0259rinin dizaynerl\u0259rin\u0259 tikinti s\u0259nayesind\u0259 \u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259bat olacaq.<\/p>\n<p><strong>SMM m\u00fct\u0259x\u0259ssisi &#8211;<\/strong>\u00a0SMM istiqam\u0259ti yenidir. Sferalar\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u0259kana ke\u00e7m\u0259si il\u0259 bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r \u00f6z m\u0259hsul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rini internetd\u0259 tan\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsan resurslar\u0131 \u00fczr\u0259 menecer &#8211;<\/strong>\u00a0biznesin apar\u0131lmas\u0131na yeni yana\u015fmalar HR menecerl\u0259ri kimi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 ehtiyac yarad\u0131b. HR menecerinin v\u0259zif\u0259l\u0259ri kadr se\u00e7imi, \u015f\u0259xsi inki\u015faf proqramlar\u0131n\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259si, i\u015f\u00e7il\u0259rin h\u0259v\u0259sl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 sair\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deputatla t\u0259hsil ekspertinin fikirl\u0259ri ha\u00e7aland\u0131, b\u0259s hans\u0131 pe\u015f\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 aktual olacaq? Deputat Asim Mollazad\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259ki komit\u0259 iclas\u0131nda maraql\u0131 bir m\u00f6vzuya toxunub. O deyib ki, Az\u0259rbaycan ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox yer \u201cbeyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u201d v\u0259 \u201cbeyn\u0259lxalq h\u00fcquq\u201d ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 ayr\u0131l\u0131r, amma \u00f6lk\u0259y\u0259 bu q\u0259d\u0259r diplomat laz\u0131m deyil. Deputat qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda m\u00fch\u0259ndis kadrlara ehtiyac var: \u201cAli v\u0259 pe\u015f\u0259 t\u0259hsili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0\u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bin\u0259 cavab ver\u0259n kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilmirl\u0259r: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":654270,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b053eaa7f6db0882036c2ed6575ff8a5.jpg",750,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Deputatla t\u0259hsil ekspertinin fikirl\u0259ri ha\u00e7aland\u0131, b\u0259s hans\u0131 pe\u015f\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 aktual olacaq? Deputat Asim Mollazad\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259ki komit\u0259 iclas\u0131nda maraql\u0131 bir m\u00f6vzuya toxunub. O deyib ki, Az\u0259rbaycan ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox yer \u201cbeyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u201d v\u0259 \u201cbeyn\u0259lxalq h\u00fcquq\u201d ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 ayr\u0131l\u0131r, amma \u00f6lk\u0259y\u0259 bu q\u0259d\u0259r diplomat laz\u0131m deyil. Deputat qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda m\u00fch\u0259ndis kadrlara ehtiyac var:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/654266"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=654266"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/654266\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/654270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=654266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=654266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=654266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}