{"id":654497,"date":"2023-11-08T22:25:57","date_gmt":"2023-11-08T18:25:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=654497"},"modified":"2023-11-08T22:25:57","modified_gmt":"2023-11-08T18:25:57","slug":"1920-ci-ild%c9%99-11-ci-qizil-ordu-az%c9%99rbaycani-isgal-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=654497","title":{"rendered":"1920-ci ild\u0259 11-ci Q\u0131z\u0131l Ordu Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal\u00a0etdi."},"content":{"rendered":"<p>Bol\u015fevikl\u0259r he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olmayan erm\u0259nil\u0259r\u0259 bu d\u0259f\u0259 m\u00fckafat kimi ata-baba yurdumuzda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda vassal d\u00f6vl\u0259ti qurma\u011fa \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bu saxtakar toplum bununla da kifay\u0259tl\u0259nm\u0259di. Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sini ortaya atd\u0131. Sovet ideologiyas\u0131na inanan b\u0259zi bol\u015fevikl\u0259r Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin erm\u0259nistana verilm\u0259sin\u0259 raz\u0131 idi. N\u0259riman N\u0259rimanov ba\u015fda olmaqla dig\u0259rl\u0259ri buna q\u0259ti yox dedil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259, 1923-c\u00fc ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Xank\u0259ndinin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k 31 martda Bak\u0131da soyq\u0131r\u0131m t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k \u0259lini minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n qan\u0131na bat\u0131ran\u00a0Stepan \u015eaumuyan\u0131n ad\u0131 verildi. B\u00fct\u00fcn bunar\u0131n fonunda 1948-ci ild\u0259n 50-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 kimi\u00a0\u00a0 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan 100 min\u0259n\u00a0\u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z zorla\u00a0\u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Onlar sovet Az\u0259rbaycan\u0131na deportasiya edildil\u0259r. 1969-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 \u00a0Az\u0259rbaycan SSR 1.kat\u0131b se\u00e7ildikd\u0259nsonraAz\u0259rbaycanl\u0131lar vilay\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 tutma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ana dilimizd\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7\u0131ld\u0131.\u00a0Vilay\u0259tin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r in\u015fa olunurdu.\u018fn b\u00f6y\u00fck u\u011furlardan biri is\u0259 vilay\u0259t\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 Xank\u0259ndi Pedoqoji \u0130nstitutunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 oldu. Bir \u00e7ox tarixi adlar yenid\u0259n b\u0259rpa olundu. Xank\u0259ndi Pedoqoji \u0130nstitutunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 Qaraba\u011f\u0131n \u0259traf rayonlar\u0131ndan olan g\u0259ncl\u0259rin d\u0259 ali t\u0259hsil almas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. 80-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heydar \u018fliyev daha b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yinat ald\u0131. SSR\u0130 nazirl\u0259r soveti s\u0259drinin 1-ci m\u00fcavini t\u0259yin olunduqdan sonra separat\u00e7\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00f6z q\u0131nlar\u0131na \u00e7\u0259kildil\u0259r.G\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n vilay\u0259td\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 artd\u0131. H\u0259yat \u015f\u0259rayt\u0131 yax\u015fla\u015fd\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u00a0. anlay\u0131rd\u0131lar ki, ulu \u00f6nd\u0259r n\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r Moskvada r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259d\u0259di, onlar Qaraba\u011f\u0131 Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259siniqald\u0131ra bilm\u0131y\u0259c\u0259kl\u0259r1987-ci il ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r s\u0259hh\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259zif\u0259sind\u0259n istefa verdi. Bundan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n qara g\u00fcnl\u0259ri ba\u015flad\u0131. 1988-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f\u0131 Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rd\u0131lar. C\u0259mi 2 il sonra b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri-20 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f verdi. 70 il bir yerd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z imperiya i\u00e7 \u00fcz\u00fcz\u00fcn g\u00f6st\u0259rdi. SSR\u0130 \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 g\u00fcll\u0259baran el\u0259di. Sovet ordusunun Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r rayonlar\u0131na h\u00fccumu n\u0259tic\u0259sind\u0259131 n\u0259f\u0259r h\u0259lak oldu, 744 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131, 4 n\u0259f\u0259r itkin d\u00fc\u015fd\u00fc, 400 n\u0259f\u0259r is\u0259 h\u0259bs edildi. Qanl\u0131 hadis\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan SSR\u0130-y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259rin susdu\u011fu bir vaxta imperiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259, Moskvada ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259ldi. Oraya ax\u0131\u015fan soyda\u015flar\u0131m\u0131zlag\u00f6r\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 a\u00e7\u0131q s\u0259rt etiraz\u0131n\u0131 bildirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 kommunist partiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. Cinay\u0259tkarlar\u0131n c\u0259zalanmal\u0131 v\u0259 qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab verm\u0259li oldu\u011funu bildirdi. Qatil \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015famaq ist\u0259m\u0259diyind\u0259n xalq\u0131n\u0131n yan\u0131nda olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu a\u011f\u0131r vaxtda ata-baba yurduna-Nax\u00e7\u0131vana qay\u0131td\u0131. Nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar onu y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131. C\u0259nab prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi kimi Az\u0259rbaycan c\u0259mi 6 il ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevsiz qald\u0131. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na \u00e7ox m\u00fcsib\u0259tl\u0259r g\u0259ldi. Onun 2-ci d\u0259f\u0259 siyasi r\u0259hb\u0259rliy\u0259 qay\u0131tmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131, d\u00f6vl\u0259timizi xilas etdi. \u0130ndi is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyevsiz g\u00fcnl\u0259rini yada salmaq ist\u0259yir\u0259m.\u00d6lk\u0259miz\u0131 yiy\u0259siz, arxas\u0131z g\u00f6r\u0259n tarixi d\u00fc\u015fm\u0259nimiz olan erm\u0259nil\u0259r \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259rin acizliyind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k1988-ci ild\u0259 havadarlar\u0131n\u0131n xeyir-duas\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259vana g\u0259lmi\u015f da\u015fnaklar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 DQMV-da etiraz aksiyas\u0131na ba\u015flad\u0131lar. Yuxar\u0131 Qaraba\u011f\u0131 Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rd\u0131lar. Tezlikl\u0259 orada ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z t\u0259zyiq v\u0259 t\u0259hqirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. Separat\u00e7\u0131lar onlar\u0131 Xank\u0259ndid\u0259n qovma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Vilay\u0259td\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u0259ndl\u0259rin\u0259 elektrik enerjisinin verili\u015fi dayand\u0131r\u0131ld\u0131. \u00d6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nl\u0259r is\u0259 susdu. \u0130nsanlar \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc.\u018fll\u0259ri h\u0259r yerd\u0259n \u00fcz\u00fcl\u0259n DQMV-\u0131m az\u0259rbaycanl\u0131 sakinl\u0259ri A\u011fdama \u00fcz tutaraq k\u00f6m\u0259k ist\u0259dil\u0259r. 1988-ci ilin fevral\u0131nda A\u011fdam camaat\u0131n s\u0259bri da\u015fd\u0131. 1000-\u0259 sakin DQMV-ya dinc y\u00fcr\u00fc\u015f ed\u0259r\u0259k etirazlar\u0131n\u0131 bildirdil\u0259r.\u018fsg\u0259ran q\u0259s\u0259b\u0259sinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda sovet ordusu v\u0259 milis i\u015f\u00e7il\u0259ri onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 k\u0259sdi. Onlar\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259n separat\u00e7\u0131lar dinc, silahs\u0131z sakinl\u0259ri at\u0259\u015f\u0259 tutdular. 2 A\u011fdaml\u0131 g\u0259nc \u015f\u0259hid oldu. Bu hadis\u0259 b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Bak\u0131da etiraz aksiyas\u0131 ba\u015fland\u0131. 200min soyda\u015f\u0131m\u0131z Erm\u0259nistandan, \u00f6z ata-baba yurdundan qovuldu. M\u0259rk\u0259zi komit\u0259 yen\u0259 d\u0259 susdu. C\u0259mi 2 ild\u0259n sonra \u0259vv\u0259l qeyd etdiyim 20 Yanvar faci\u0259si ba\u015f verdi. 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdi.\u018fn b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k\u00e7isi ulu \u00f6nd\u0259r oldu. Amma,DQMV Az\u0259rbaycan qanunlar\u0131n tabe olmad\u0131. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 a\u011f\u0131r silahlara ke\u00e7di. Erm\u0259nil\u0259r ruslar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin a\u011f\u0131r faci\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.O vaxt\u0131 \u00f6lk\u0259ni id\u0259r\u0259 ed\u0259nl\u0259rin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi ucbat\u0131ndan erm\u0259nil\u0259r ruslar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r is\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc batalyonlar,polisl\u0259r v\u0259 t\u0259z\u0259 yaranma\u011fa ba\u015flayan milli ordu idi. Amma, ordunun ba\u015f\u0131nda duran h\u0259rbid\u0259n anlay\u0131\u015f\u0131 olmayan, ordunu siyas\u0259t\u0259 qatan adam dayam\u0131\u015fd\u0131.\u018fsg\u0259rl\u0259r bilmirdi torpa\u011f\u0131 qorusun yoxsa, hakimiyy\u0259t v\u0259 v\u0259zif\u0259 u\u011frunda\u00a0m\u00fcbariz\u0259 aparanlar\u0131. B\u0259zi h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259r r\u0259hb\u0259rliy\u0259 tabe olmurdu. \u00d6z komandirl\u0259ri n\u0259 \u0259mir el\u0259s\u0259 onu yerin\u0259 yetirirdi.\u00a0 \u00d6zba\u015f\u0131nal\u0131q h\u00f6kum s\u00fcr\u00fcrd\u00fc.\u00a0Ordunun yar\u0131s\u0131 \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259 can\u0131ndan ke\u00e7s\u0259d\u0259 dig\u0259rl\u0259ri arxa c\u0259bh\u0259d\u0259-rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 \u0259ll\u0259rind\u0259 silah dola\u015f\u0131rd\u0131.\u00a0Orduya aid olmayan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edir soy\u011fun\u00e7luq t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r. \u0130st\u0259nil\u0259n adam\u0131 v\u0259zif\u0259y\u0259 qoyur v\u0259 azad edirdil\u0259r. \u0130nsanlar k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259, meydanlara \u00e7\u0131xma\u011fa qorxurdu.\u00a0\u00a0 Xalqla ordu aras\u0131nda ba\u011f itirdi. Bak\u0131da oturan \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri idar\u0259etm\u0259ni itirmi\u015fdi. \u00d6lk\u0259nin bir ne\u00e7\u0259 yer\u0259 par\u00e7alanmas\u0131 etimal\u0131 art\u0131rd\u0131. \u00d6lk\u0259nin q\u0259rbind\u0259 v\u0259 c\u0259nubunda silahl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar ba\u015f verirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259, xalq d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda, Qaraba\u011fda k\u00f6m\u0259ksiz qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 xaos h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Bundan istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r DQMV-n\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 7 rayonu i\u015f\u011fal el\u0259di. \u00d6lk\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qald\u0131.\u00a0Xalq\u0131n \u00fcmidi ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 idi.Xalq\u0131 bu b\u0259ladan ancaq dahi lider qurtara bil\u0259rdi. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259l\u0259bi bu idi. N\u0259hay\u0259t, hakimiyy\u0259td\u0259 olanlar, \u00f6lk\u0259ni idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r gecd\u0259 olsa ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, nicat yolu budu. Yoxsa onlar\u0131n da aqib\u0259tinin sonu pis olacaq. Xalq onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamayacaq.\u00a0Tezlikl\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevi Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etdil\u0259r. \u00d6lk\u0259 prezideti\u00a0\u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y g\u00f6zl\u0259nilm\u0259diyi halda Nax\u00e7\u0131vana, \u00f6z do\u011fuldu\u011fu k\u0259ndin\u0259 qa\u00e7d\u0131. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rsiz qald\u0131. Bel\u0259 olan halda ulu \u00f6nd\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u0259sulliy\u0259ti \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Xalq\u0131n etimat\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ildi. Sonra tezlikl\u0259 ordu quruculu\u011funa ba\u015flad\u0131. Silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r t\u0259rksilah edildi. D\u0131rnaqaras\u0131 liderl\u0259r h\u0259bs olundu. \u00d6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131.\u00a0 V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131na imkan verilm\u0259di. Ulu \u00f6nd\u0259r b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu g\u0259nc \u00f6lk\u0259nin rifah\u0131na s\u0259rf el\u0259di.Onun g\u00fccl\u00fcirad\u0259si hesab\u0131na 1994-c\u00fc ild\u0259 c\u0259bh\u0259nin F\u00fczuli istiqam\u0259tind\u0259 u\u011furlu d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7irildi. F\u00fczuli rayonunun 22 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si v\u0259 Horadiz q\u0259s\u0259b\u0259si, C\u0259bray\u0131l rayonunun is\u0259 Cocuq M\u0259rcanl\u0131 k\u0259ndi d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n geri al\u0131nd\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259nin 1000-d\u0259n \u00e7ox\u00a0 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259si v\u0259 100-d\u0259n art\u0131q h\u0259rbi texnikas\u0131 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259n qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k at\u0259\u015fk\u0259s elan olunmas\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131.\u00a0 \u00d6lk\u0259ni tezlikl\u0259 inki\u015faf\u00a0etdirm\u0259k, g\u00fccl\u00fc ordu qurmaq\u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi irad\u0259sini ortaya qoymu\u015fdu.\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131. \u00d6lk\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf yolunu tutdu. \u0130nsanlar\u0131n azad ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sabitlik yarad\u0131ld\u0131. H\u0259r sah\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi h\u0259rbi t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ncl\u0259r xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rildi.\u00a0Ulu \u00f6nd\u0259rin xarici siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 Portuqaliyan\u0131n Lissabon \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si haqq\u0131nda b\u0259yannam\u0259ni q\u0259bul etdil\u0259r. Bu q\u0259tnam\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 ged\u0259n yolun b\u00fcn\u00f6vr\u0259si idi. \u00d6lk\u0259 dinamik inki\u015faf yoluna q\u0259d\u0259m qoydu. \u0130\u015f yerl\u0259ri a\u00e7\u0131lmaqla b\u0259rab\u0259r insanlar\u0131n h\u0259yat \u015f\u0259raiti d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131.\u00d6lk\u0259d\u0259 sabitlik yarand\u0131.\u00a0 .\u00a0 2003-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131m\u0131za a\u011f\u0131r itki \u00fcz verdi.Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ulu \u00f6nd\u0259rin davam\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevi prezident se\u00e7di.Tarix\u0259 21-ci \u0259srin s\u0259rk\u0259rd\u0259si kimi d\u00fc\u015f\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev ulu \u00f6nd\u0259rin m\u0259kt\u0259bini ke\u00e7mi\u015fdi. Tezlikl\u0259 yeni d\u00f6n\u0259n ba\u015flad\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 inki\u015faf tempi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. H\u0259r sah\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi g\u00fccl\u00fc, m\u00fcasir ordunun yarad\u0131lmas\u0131na, m\u00fcasir silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131. M\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin h\u0259yat \u015f\u0259raitini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 yeni v\u0259 m\u00fcasir q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r sal\u0131nd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fiiyev he\u00e7 vaxt onlar\u0131 t\u0259k qoymad\u0131. H\u0259r do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc onlarla qeyd etdi. Bununla b\u0259rab\u0259r \u201ctezlikl\u0259 torpaqlar azad olunacaq, siz do\u011fma yurdunuza qay\u0131dacaq\u0131sn\u0131z\u201d dem\u0259kl\u0259\u00a0erm\u0259nil\u0259r\u0259 mesajda verdi. \u201cM\u0259n s\u00fclh t\u0259r\u0259fdar\u0131yam \u0259g\u0259r siz bunu istiyirsinizs\u0259, torpaqlar\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131x\u0131n, yoxsa sizinl\u0259 silahla, g\u00fcc yolu il\u0259 dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q\u201d des\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259r bundan n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmad\u0131lar. Birazda az\u011f\u0131nla\u015faraq bu d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259 t\u0259xribat t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Tovuz istqim\u0259tind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259si pozdular. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rini z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259k ist\u0259dil\u0259r. Amma g\u00fcclu ordumuzun s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 alaraq geri \u00e7\u0259kildi. P\u0259rt v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan bu m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259 xalq\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259sin dey\u0259 \u201cQaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131 n\u00f6qt\u0259\u201d dedi. Buda onu g\u00f6st\u0259rdi ki, erm\u0259nil\u0259r s\u00fclh ist\u0259mir. Erm\u0259nistan Silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 2023-c\u00fc il sentyabr\u0131n 27-si s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda c\u0259bh\u0259nin A\u011fdam-F\u00fczuli-T\u0259rt\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 dinc sakinl\u0259ri at\u0259\u015f\u0259 tutdular. Dinc sakinl\u0259r aras\u0131nda \u00f6l\u0259n v\u0259 yaralanan oldu. Ba\u015f ver\u0259n t\u0259xribat\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Ali Ba\u015f Komandan, 21 \u0259srin s\u0259rk\u0259rd\u0259si orduya \u0259ksh\u00fccum \u0259mrini verdi. D\u0259mir yumruq i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. 44 g\u00fcn davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259 ordumuz i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlarm\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini azad etdi. Q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi olan\u015eu\u015fda \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z dal\u011faland\u0131. Diz \u00e7\u00f6k\u00fcb yalvarma\u011fa ba\u015flayan erm\u0259nil\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259ri q\u0259bul etdil\u0259r. A\u011fdam, K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n qan t\u00f6k\u00fclm\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad olundu. Nax\u00e7\u0131vanla quru yol \u0259laq\u0259si, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 di\u011f\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131lmal\u0131, Qaraba\u011fda qalan qanunsuz silahl\u0131 erm\u0259ni birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259rksilah olmal\u0131, orda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259li, qanunlar\u0131m\u0131za tabe olmal\u0131 idil\u0259r. H\u0259r hans\u0131 statusdan s\u00f6hb\u0259t bel\u0259\u00a0ged\u0259 bilm\u0259zdi.\u00a0C\u0259nab prezident \u0130lham \u018fliyevin ir\u0259li s\u00fcr\u00fcd\u00fcy\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259ri q\u0259bul ed\u0259n Erm\u0259nistan ba\u015f naziri 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yannam\u0259ni imzalasa da erm\u0259nil\u0259r b\u0259zi \u015f\u0259rtl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259dil\u0259r. Havadar\u0131na arxay\u0131n olan Nikol Pa\u015finyan arxay\u0131nla\u015fd\u0131. \u201cRus s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131 olan yerd\u0259 Az\u0259rbaycan he\u00e7 bir antiterror \u0259m\u0259liyat\u0131 ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259z\u201d kimi s\u00f6zl\u0259rl\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259rini aldad\u0131rd\u0131lar. Amma h\u0259r \u015fey N.Pa\u015finyan\u0131n g\u00f6zl\u0259diyi kimi olmad.Az\u0259rbaycan ordusunun ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 lokal antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 silahl\u0131 separat\u00e7\u0131lar t\u0259slim olmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131lar. Daha sonra Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259nil\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ril\u0259 Yevax \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irildi. 1993-c\u00fc ild\u0259 A\u011fdam\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259nd\u0259 \u201cYevlaxa kimi ged\u0259c\u0259yik\u201d dey\u0259n erm\u0259nil\u0259rYevlaxa a\u011f bayraqla g\u0259ldil\u0259r. Onlara erm\u0259nil\u0259rl\u0259 Qaraba\u011fda birg\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259klif olunsa da erm\u0259nil\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk edib Erm\u0259nistana k\u00f6\u00e7m\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutdular. Separat\u00e7\u0131lar\u0131n cinay\u0259tkar \u00fczvl\u0259ri h\u0259bs olunaraq Bak\u0131ya g\u0259tirildi. \u0130ndi onlar m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyi b\u0259rpa olundu. 103 ild\u0259n sonra Xank\u0259ndid\u0259 \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z dal\u011faland\u0131. D\u00fcnyada el\u0259 bir d\u00f6vl\u0259t yoxdur ki, bug\u00fcn\u0259 kimi \u00f6lk\u0259sind\u0259ki separatizm\u0259 son qoya, k\u00f6k\u00fcn\u00fc bird\u0259f\u0259lik k\u0259s\u0259. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6rm\u0259k olar ki,b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r\u00a0 \u00d6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sin\u0259 nazar\u0259t ed\u0259 bilmirl\u0259r. Az\u0259rbaycand\u0131r. \u00a0separatizmin k\u00f6k\u00fcn\u00fc k\u0259s\u0259r\u0259k \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi. Bunu yaln\u0131z 21 \u0259srin s\u0259rk\u0259rd\u0259si, g\u00fccl\u00fc diplomatc\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bacard\u0131. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza malik olan prezident\u00a0 \u0130lham \u018fliyevin \u00f6z\u00fcn\u0259 xas olan d\u00fcny\u0259vi siyas\u0259tinid\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259r\u0131\u00a0g\u00f6rd\u00fc v\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fd\u0131. D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00e7oxu\u00a0bu haqq i\u015fimizd\u0259 \u00f6lk\u0259mizi d\u0259st\u0259kl\u0259di.\u00a0Bunlardan \u0259n geni\u015fi Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n\u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r idi. Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r az idi. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri onlara da yerini g\u00f6st\u0259rdi. \u201cHe\u00e7 kim Az\u0259rbaycan\u0131n daxilii\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fa bilm\u0259z\u201d mesaj\u0131n\u0131 verm\u0259kl\u0259 onlar\u0131 susdurdu.\u00a0Biz az\u0259rbaycanl\u0131lar xo\u015fb\u0259xt xalq\u0131q ki, bizim Heyd\u0259r \u018fliyev kimi ulu \u00f6nd\u0259ri, tar\u0131xi \u015f\u0259xsiyy\u0259ti var. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sini xalq\u0131na h\u0259sr el\u0259y\u0259n \u00f6lm\u0259z \u015f\u0259xsiyy\u0259t 1918-ci ild\u0259 qurulub sonra s\u00fcqut ed\u0259n d\u00f6vl\u0259ti yenid\u0259n b\u0259rpa el\u0259di. Unitar, demokratik d\u00f6vl\u0259t yaratd\u0131.\u00a0\u00a0 \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7lik m\u0259kt\u0259binin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Onun davam\u00e7\u0131s\u0131 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u0130lham \u018fliyev\u00a0d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259kt\u0259binin ilk m\u0259zunu oldu. D\u00f6vl\u0259ti inki\u015faf etdirdi, ir\u0259li apard\u0131, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirdi. \u0130tirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri\u00a0qaytard\u0131. \u018frazi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa el\u0259di. 21 \u0259srin s\u0259rk\u0259rd\u0259si kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Biz\u0259\u00a0bu q\u0259l\u0259b\u0259ni ya\u015fadan \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin. Onlar Ali Ba\u015f Komandan\u0131n \u0259n \u0259ziz, sadiq \u0259sg\u0259rl\u0259ri oldular. V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn canlar\u0131ndan ke\u00e7dil\u0259r. Biz\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 sevincin ya\u015fatd\u0131lar. Onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259yirik. Yaral\u0131 qazil\u0259rimiz\u0259 Allahdan s\u0259fa dil\u0259yirik. Bizl\u0259r sizi he\u00e7 vaxt unutmar\u0131q. \u018fsil tarix haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259ni \u015fifahi halda dem\u0259k olar ki, tez-tez t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259riml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m. Amma indi ist\u0259dim m\u0259qal\u0259mi yaz\u0131l\u0131 halda b\u00f6y\u00fck auditoriya il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259m.<\/p>\n<p><strong>Z\u0259f\u0259r g\u00fcn\u00fcn M\u00fcbar\u0259k Az\u0259rbaycan xalq\u0131.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bol\u015fevikl\u0259r he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olmayan erm\u0259nil\u0259r\u0259 bu d\u0259f\u0259 m\u00fckafat kimi ata-baba yurdumuzda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda vassal d\u00f6vl\u0259ti qurma\u011fa \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bu saxtakar toplum bununla da kifay\u0259tl\u0259nm\u0259di. Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sini ortaya atd\u0131. Sovet ideologiyas\u0131na inanan b\u0259zi bol\u015fevikl\u0259r Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin erm\u0259nistana verilm\u0259sin\u0259 raz\u0131 idi. N\u0259riman N\u0259rimanov ba\u015fda olmaqla dig\u0259rl\u0259ri buna q\u0259ti yox dedil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259, 1923-c\u00fc ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. Xank\u0259ndinin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k 31 martda Bak\u0131da soyq\u0131r\u0131m t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k \u0259lini minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n qan\u0131na bat\u0131ran\u00a0Stepan \u015eaumuyan\u0131n ad\u0131 verildi. B\u00fct\u00fcn bunar\u0131n fonunda 1948-ci ild\u0259n 50-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 kimi\u00a0\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":654501,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d-281x280.jpg",281,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d-247x365.jpg",247,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/5d15407e-d5d8-429a-af4f-b17bc247476d.jpg",281,416,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bol\u015fevikl\u0259r he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olmayan erm\u0259nil\u0259r\u0259 bu d\u0259f\u0259 m\u00fckafat kimi ata-baba yurdumuzda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda vassal d\u00f6vl\u0259ti qurma\u011fa \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bu saxtakar toplum bununla da kifay\u0259tl\u0259nm\u0259di. Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sin erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sini ortaya atd\u0131. Sovet ideologiyas\u0131na inanan b\u0259zi bol\u015fevikl\u0259r Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin erm\u0259nistana verilm\u0259sin\u0259 raz\u0131 idi. N\u0259riman N\u0259rimanov ba\u015fda olmaqla dig\u0259rl\u0259ri buna q\u0259ti&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/654497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=654497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/654497\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/654501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=654497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=654497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=654497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}