{"id":655240,"date":"2023-11-12T15:29:26","date_gmt":"2023-11-12T11:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=655240"},"modified":"2023-11-12T15:29:26","modified_gmt":"2023-11-12T11:29:26","slug":"must%c9%99qil-respublikamizin-dovl%c9%99t-quruculugu-prosesind%c9%99-ilk-konstitusiyasinin-q%c9%99bulu-dahi-s%c9%99xsiyy%c9%99t-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-tarixi-xidm%c9%99tl%c9%99rind%c9%99ndir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=655240","title":{"rendered":"M\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131z\u0131n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 ilk Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bulu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin tarixi xidm\u0259tl\u0259rind\u0259ndir."},"content":{"rendered":"<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n 28<\/div>\n<div dir=\"auto\">il \u00f6t\u00fcr. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk Konstitusiyas\u0131 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si (referendum) yolu il\u0259 q\u0259bul edilib. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiya m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin tarixind\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Konstitusiyas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">1918-ci ild\u0259 yaranan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259s\u0259 d\u0259 Milli \u015eurada q\u0259bul edilmi\u015f \u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si onu \u0259v\u0259z edirdi. 1920-ci il aprel i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funda m\u00f6vcud olmu\u015f qaydalar d\u0259yi\u015fdirildi v\u0259 sovet rejiminin formala\u015fmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Sovetl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra 1921-ci il may\u0131n 19-da Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan SSR-in Birinci Sovetl\u0259r qurultay\u0131 Az\u0259rbaycan SSR-in birinci Konstitusiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etdi. Az\u0259rbaycan SSR-in sonuncu Konstitusiyas\u0131 1978-ci il aprelin 21-d\u0259 q\u0259bul edildi. Bu Konstitusiyan\u0131n 73-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-in d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dili idi. 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 \u00abAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\u00bb q\u0259bul edildi. Bu s\u0259n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi elan olunurdu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa olundu\u011fu ilk ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fanan xaosdan, Az\u0259rbaycan\u0131 par\u00e7alanmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259t etdiyi ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259, c\u0259sar\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259sasl\u0131 islahatlar respublikam\u0131z\u0131 inki\u015faf yoluna \u00e7\u0131xarmaqla yana\u015f\u0131, qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funa yol a\u00e7an yeni milli Konstitusiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na v\u0259 q\u0259buluna \u015f\u0259rait yaratd\u0131. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259sini haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 33 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t komissiya yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n deyirdi: &#8220;Biz el\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, el\u0259 bir Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259liyik ki, o, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t sabit ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u018fsas Qanun, tarixi s\u0259n\u0259d olsun. &#8220;Yeni Konstitusiya 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir. Yeni Konstitusiya \u00f6lk\u0259d\u0259 demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi v\u0259 unitar d\u00f6vl\u0259t qurulmas\u0131 i\u015fin\u0259 h\u00fcquqi z\u0259min yaratd\u0131. Art\u0131q zaman \u018fsas Qanunumuzun n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc, kamil v\u0259 h\u0259yati s\u0259n\u0259d oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259mi\u015f v\u0259 o, demokratik s\u0259n\u0259d kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmu\u015fdur. Bu m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 ucalan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz \u00f6z demokratik mahiyy\u0259ti il\u0259 \u00fcmumavropa d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n faydalanm\u0131\u015f, xalq\u0131m\u0131z \u00f6z h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini d\u00fcnyaya b\u0259yan etm\u0259k imkan\u0131 qazanm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131na bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilib. 2002-ci il avqustun 24-d\u0259 referendum yolu il\u0259 Konstitusiyan\u0131n 24 madd\u0259sind\u0259 29, 2009-cu il mart\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 25 madd\u0259y\u0259 30-dan art\u0131q \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olunub. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin sosial-iqtisadi bazas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na daha etibarl\u0131 t\u0259minat verilm\u0259sind\u0259n, sosial d\u00f6vl\u0259t prinsipl\u0259rini t\u0259sbit etm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2016-c\u0131 il sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7irilmi\u015f referendumla Konstitusiyaya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Konstitusiyan\u0131n 29 madd\u0259sin\u0259 edil\u0259n 41 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, ali d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 z\u0259min yarad\u0131r. Hal-haz\u0131rda h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn, suverenliyinin v\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda \u00f6lk\u0259mizin \u018fsas Qanunu olan Konstitusiyan\u0131n h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259sinin tam b\u0259rpas\u0131n\u0131n q\u00fcrurverici t\u0259nt\u0259n\u0259sini ya\u015fay\u0131r. Bu q\u00fcrur bizim \u0259n b\u00f6y\u00fck bayram\u0131m\u0131zd\u0131r!<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrkan \u015eadlinskaya &#8211; B\u0259rd\u0259 rayon Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zinin elmi i\u015f\u00e7isi<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n 28 il \u00f6t\u00fcr. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk Konstitusiyas\u0131 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si (referendum) yolu il\u0259 q\u0259bul edilib. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiya m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin tarixind\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Konstitusiyas\u0131d\u0131r. 1918-ci ild\u0259 yaranan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259s\u0259 d\u0259 Milli \u015eurada q\u0259bul edilmi\u015f \u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si onu \u0259v\u0259z edirdi. 1920-ci il aprel i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funda m\u00f6vcud olmu\u015f qaydalar d\u0259yi\u015fdirildi v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":655241,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n.jpg",1200,1200,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n.jpg",1200,1200,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n.jpg",1200,1200,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n-840x840.jpg",640,640,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n.jpg",1200,1200,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n.jpg",1200,1200,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/401195624_272099832451371_224743009238759233_n-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n 28 il \u00f6t\u00fcr. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk Konstitusiyas\u0131 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si (referendum) yolu il\u0259 q\u0259bul edilib. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiya m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin tarixind\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/655240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=655240"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/655240\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/655241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=655240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=655240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=655240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}