{"id":655562,"date":"2023-11-13T12:40:39","date_gmt":"2023-11-13T08:40:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=655562"},"modified":"2023-11-13T12:40:39","modified_gmt":"2023-11-13T08:40:39","slug":"iranin-caldigi-erm%c9%99ni-havasi-s%c9%99fir-tehranin-h%c9%99d%c9%99fini-gost%c9%99rir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=655562","title":{"rendered":"\u0130ran\u0131n \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u201cerm\u0259ni havas\u0131\u201d: S\u0259fir Tehran\u0131n h\u0259d\u0259fini g\u00f6st\u0259rir &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 s\u0259firi Mehdi S\u00fcbhani Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h\u00fcququndan b\u0259hs edib. S\u0259firin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yum\u015falmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, y\u0259ni diplomat \u0130ran Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin deyil, m\u0259hz SEPAH aparat\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, \u0130ran regional siyas\u0259t doktrinas\u0131nda Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fm\u0259yib.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259rginlik x\u0259ttind\u0259n qa\u00e7\u0131\u015f meyill\u0259ri g\u00fcnd\u0259md\u0259 ik\u0259n Tehran\u0131n \u0130r\u0259vandan s\u0259sl\u0259ndirdiyi b\u0259yanat t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc g\u0259lm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>S\u00fcrpriz bir m\u00f6vqe olmasa da, S\u00fcbhaninin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 \u0130ran\u0131n bir da\u015fla iki h\u0259d\u0259f vurmaq ist\u0259diyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Birincisi, \u0130ran Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rin\u0259 h\u00fcquq t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131 regional siyas\u0259t praktikas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil etm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, Tehran plan\u0131na el\u0259 forma v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fc verm\u0259k ist\u0259yir ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin konteksti \u0130ran\u0131n maraqlar\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xan miqyasa \u00e7atmas\u0131n.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan, s\u0259fir iki f\u0259rqli sitat\u0131n\u0131 \u0130ran\u0131n vahid strateji m\u0259ntiqind\u0259 m\u0259naland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci sitat: \u201cHesab edirik ki, Qaraba\u011f xalq\u0131n\u0131n h\u0259r bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin h\u00fcquqlar\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir, onlar\u0131n \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq imkan\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu, he\u00e7 kimin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6zard\u0131 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi reall\u0131qd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u0130kinci sitat: \u201cD\u0259hliz\u0259 g\u0259linc\u0259, qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, beyn\u0259lxalq terminologiyada bu, \u0259laq\u0259 mar\u015frutu dem\u0259kdir, lakin Erm\u0259nistanla ba\u011fl\u0131 olanda x\u00fcsusi h\u00fcquqi m\u0259na k\u0259sb edir. Bu s\u00f6z\u00fc t\u0259krar ed\u0259nl\u0259r x\u00fcsusi m\u0259nada i\u015fl\u0259dirl\u0259r v\u0259 fikirl\u0259rini \u00f6z b\u0259yanatlar\u0131n\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259dirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Bu iki sitat fonunda \u0130ran\u0131n regional siyas\u0259td\u0259 bir m\u0259qs\u0259dd\u0259 vahidl\u0259\u015f\u0259n m\u0259ram\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Onun q\u0131sa t\u0259rifini bel\u0259 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik:<\/p>\n<p>\u0130ran xarici siyas\u0259tind\u0259ki radikal tarazl\u0131\u011f\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn proksi q\u00fcvv\u0259l\u0259r formala\u015fd\u0131rma\u011fa davam ed\u0259n s\u0259yl\u0259rinin bir hiss\u0259sini erm\u0259ni amilinin \u00fcz\u0259rin\u0259 proyeksiya edir.<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, \u0130ran Az\u0259rbaycanla iqtisadi, siyasi \u0259laq\u0259l\u0259ri stimulla\u015fd\u0131rmaqla m\u0259qs\u0259dl\u0259rini paralel \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcr\u0259kk\u0259b bir regional tabloda r\u0259smi Bak\u0131 \u0130ran\u0131n start verdiyi yeni kampaniyaya qar\u015f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 icra etm\u0259kl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir v\u0259 o, Tehran\u0131 ambisiyalar\u0131ndan \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcn q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fctt\u0259fiq v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n potensial\u0131ndan da yararlanmaq h\u00fcququna malikdir.<\/p>\n<p>\u0130ran\u0131n regional \u0259m\u0259liyyatlarda ali m\u0259qs\u0259dl\u0259rini do\u011fruldacaq formada u\u011fur qazanaca\u011f\u0131na \u00fcmid etm\u0259si Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki h\u0259rbi eskalasiya il\u0259 m\u00fct\u0259nasibdir.<\/p>\n<p>\u0130ran \u00fcmidl\u0259nir ki, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 qeyri-d\u00f6vl\u0259t aktorlar\u0131n\u0131n C\u0259nubi Qafqaz modelini qura bil\u0259c\u0259k, lakin burada Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqliyi tablonu tamamil\u0259 f\u0259rqli formatda \u015f\u0259kill\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Tehran is\u0259 regional layih\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 daxil olmaq m\u0259qs\u0259dl\u0259rini konstruktiv \u0259saslarla deyil, radikal kampaniyalara s\u00f6yk\u0259m\u0259kl\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik s\u00fctunlar\u0131n\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, ciddi siqnald\u0131r, h\u0259r\u00e7\u0259nd, qar\u015f\u0131da Az\u0259rbaycanla \u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin, \u0259sas\u0259n, iqtisadi fazas\u0131na x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259c\u0259k bir meyar deyil.<\/p>\n<p>Perspektiv \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozla\u015fd\u0131rmaq olar ki, \u0130randak\u0131 radikal m\u00f6vqel\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, Bak\u0131-Tehran \u0259laq\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti ki\u00e7il\u0259n bir s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n deyil.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki iki d\u00f6vl\u0259tin geoiqtisadi maraqlar\u0131nda birl\u0259\u015fdirici n\u00f6qt\u0259 \u015eimal-C\u0259nub Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizi v\u0259 regionun b\u0259zi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik k\u0259m\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda ortaq m\u00f6vqel\u0259rdir.<\/p>\n<p>T\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00f6vqel\u0259ri Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0v\u0259 iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131 Seyid \u0130brahim R\u0259isi Da\u015fk\u0259ndd\u0259ki g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 dil\u0259 g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r, lakin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259min m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k m\u00f6vqel\u0259r yenid\u0259n ha\u00e7alanma m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 daxil ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 s\u0259firi Mehdi S\u00fcbhani Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h\u00fcququndan b\u0259hs edib. S\u0259firin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yum\u015falmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, y\u0259ni diplomat \u0130ran Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin deyil, m\u0259hz SEPAH aparat\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Dem\u0259li, \u0130ran regional siyas\u0259t doktrinas\u0131nda Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fm\u0259yib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259rginlik x\u0259ttind\u0259n qa\u00e7\u0131\u015f meyill\u0259ri g\u00fcnd\u0259md\u0259 ik\u0259n Tehran\u0131n \u0130r\u0259vandan s\u0259sl\u0259ndirdiyi b\u0259yanat t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc g\u0259lm\u0259m\u0259lidir. S\u00fcrpriz bir m\u00f6vqe olmasa da, S\u00fcbhaninin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 \u0130ran\u0131n bir da\u015fla iki h\u0259d\u0259f vurmaq ist\u0259diyini g\u00f6st\u0259rir. Birincisi, \u0130ran Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rin\u0259 h\u00fcquq t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":655563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/36314_999.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 s\u0259firi Mehdi S\u00fcbhani Qaraba\u011fdan k\u00f6\u00e7\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h\u00fcququndan b\u0259hs edib. S\u0259firin a\u00e7\u0131qlamas\u0131 Az\u0259rbaycan-\u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yum\u015falmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, y\u0259ni diplomat \u0130ran Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin deyil, m\u0259hz SEPAH aparat\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Dem\u0259li, \u0130ran regional siyas\u0259t doktrinas\u0131nda Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fm\u0259yib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/655562"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=655562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/655562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/655563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=655562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=655562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=655562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}