{"id":656722,"date":"2023-11-15T21:13:10","date_gmt":"2023-11-15T17:13:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=656722"},"modified":"2023-11-15T21:13:10","modified_gmt":"2023-11-15T17:13:10","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-xronikasi-yunanlar-allahverdi-rayonuna-n%c9%99-ucun-g%c9%99lmisdil%c9%99r-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=656722","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131: Yunanlar Allahverdi rayonuna n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdil\u0259r? &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<article class=\"news\">\n<div class=\"news-inner\">\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 add\u0259yi\u015fm\u0259 siyas\u0259tinin qurban\u0131na \u00e7evril\u0259n, tarixi m\u0259kanlar\u0131m\u0131zdan olan Allahverdi rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin v\u0259 yunanlar\u0131n birg\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259kan\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndak\u0131 izl\u0259rini silm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 erm\u0259nil\u0259rin daim add\u0259yi\u015fm\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 ke\u00e7irib, o\u011fuz-t\u00fcrk adlar\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Sovet Erm\u0259nistan\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki inzibati rayonlar\u0131n b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259sind\u0259n b\u0259hs olunur.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, Allahverdi rayonu Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0Loru mahal\u0131n\u0131n\u00a0Da\u011fl\u0131q Bor\u00e7al\u0131\u00a0\u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fib. Q\u0259dim t\u00fcrk ad\u0131 Manas olan bu \u0259razi XI \u0259srd\u0259n sonra s\u0259lcuqlar\u0131n, monqol-tatarlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olub, XVIII \u0259srd\u0259\u00a0Nadir \u015fah \u018ff\u015far\u0131n\u00a0tabeliyi alt\u0131na ke\u00e7ib. XIX \u0259srin sonu v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, y\u0259ni 1880-ci ild\u0259n 1921-ci il\u0259d\u0259k Tiflis quberniyas\u0131n\u0131n\u00a0Loru-Bor\u00e7al\u0131 q\u0259zas\u0131n\u0131n\u00a0t\u0259rkibind\u0259 olub.\u00a01920-1929-cu ill\u0259rd\u0259 Loru-P\u0259mb\u0259k q\u0259zas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edilib. Bor\u00e7al\u0131 \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n rayon Qafqaz\u0131n\u00a0be\u015f verstlik x\u0259rit\u0259sind\u0259 qeyd olunub. Rayon kimi 1930-cu il sentyabr\u0131n 9-da yarad\u0131l\u0131b v\u0259 1969-cu il sentyabr\u0131n 19-na q\u0259d\u0259r Allahverdi rayonu, h\u0259min tarixd\u0259n 1995-ci il\u0259d\u0259k is\u0259\u00a0 \u00a0Tumanyan adlan\u0131b. Haz\u0131rda rayon \u0259halisinin ham\u0131s\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, toponimi bor\u00e7al\u0131 t\u00fcrk tayfas\u0131na m\u0259nsub allahverdi etnonimi ad\u0131 \u0259sas\u0131nda \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n bu \u0259razinin \u0259sas sakinl\u0259ri\u00a0az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olub: \u201c1918-1920-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131ndan qovulub. Erm\u0259nistanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulandan sonra az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n sa\u011f qalanlar\u0131 geri qay\u0131tsalar da evl\u0259rin\u0259 erm\u0259ni \u0259hali yerl\u0259\u015fdirilib. N\u0259hay\u0259t, 1988-ci ild\u0259\u00a0 az\u0259rbaycanl\u0131lar tamamil\u0259 deportasiya edilib, do\u011fma ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olublar.<\/p>\n<p>Sonda vur\u011fulan\u0131r ki, erm\u0259nil\u0259r daim yer-yurd adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, tarixi saxtala\u015fd\u0131rma il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub, xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259tini davam etdiribl\u0259r: \u201cHaylar v\u0259 da\u015fnaklar rayonlar\u0131m\u0131z\u0131n adlar\u0131n\u0131 yadla\u015fd\u0131rmaqla milli \u00fcnvanlar\u0131n izini itirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, toponiml\u0259ri h\u0259d\u0259f se\u00e7ibl\u0259r. Lakin bu siyasi h\u0259d\u0259f art\u0131q pu\u00e7 olma d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r. Da\u015flar\u0131n yadda\u015f\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f tarixi pozmaq v\u0259 ya d\u0259yi\u015fm\u0259k yadellil\u0259r\u0259 he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 u\u011fur g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki bu yadda\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsusdur\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi q\u0259dim torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u2013 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevin\u00a0<\/strong>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi \u201cXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin\u201d, \u2013 fikrini \u0259sas tutaraq Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131nda ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/JMM7piUw_YI?si=l80ureNVgEZWlMNk\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 add\u0259yi\u015fm\u0259 siyas\u0259tinin qurban\u0131na \u00e7evril\u0259n, tarixi m\u0259kanlar\u0131m\u0131zdan olan Allahverdi rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cAz\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin v\u0259 yunanlar\u0131n birg\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259kan\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndak\u0131 izl\u0259rini silm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 erm\u0259nil\u0259rin daim add\u0259yi\u015fm\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 ke\u00e7irib, o\u011fuz-t\u00fcrk adlar\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Sovet Erm\u0259nistan\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki inzibati rayonlar\u0131n b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259sind\u0259n b\u0259hs olunur. Bildirilir ki, Allahverdi rayonu Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0Loru mahal\u0131n\u0131n\u00a0Da\u011fl\u0131q Bor\u00e7al\u0131\u00a0\u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fib. Q\u0259dim t\u00fcrk ad\u0131 Manas olan bu \u0259razi XI \u0259srd\u0259n sonra s\u0259lcuqlar\u0131n, monqol-tatarlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olub, XVIII \u0259srd\u0259\u00a0Nadir \u015fah \u018ff\u015far\u0131n\u00a0tabeliyi alt\u0131na ke\u00e7ib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":656723,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-2023-11-15T201752.066.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 jurnalist \u018fsg\u0259r \u0130brahimovun m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 add\u0259yi\u015fm\u0259 siyas\u0259tinin qurban\u0131na \u00e7evril\u0259n, tarixi m\u0259kanlar\u0131m\u0131zdan olan Allahverdi rayonu haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlan\u0131b. \u201cAz\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin v\u0259 yunanlar\u0131n birg\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259kan\u201d adl\u0131 s\u00fcjetd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndak\u0131 izl\u0259rini silm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 erm\u0259nil\u0259rin daim add\u0259yi\u015fm\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 ke\u00e7irib, o\u011fuz-t\u00fcrk adlar\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Sovet Erm\u0259nistan\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki inzibati rayonlar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/656722"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=656722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/656722\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/656723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=656722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=656722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=656722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}