{"id":657436,"date":"2023-11-17T09:51:21","date_gmt":"2023-11-17T05:51:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=657436"},"modified":"2023-11-17T09:51:21","modified_gmt":"2023-11-17T05:51:21","slug":"milli-dirc%c9%99lisd%c9%99n-dogan-z%c9%99f%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=657436","title":{"rendered":"Milli Dir\u00e7\u0259li\u015fd\u0259n do\u011fan Z\u0259f\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n alt\u0131da birini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n iqtisadi, siyasi, m\u0259n\u0259vi v\u0259 ideoloji dayaqlar\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130mperiyan\u0131n siyasi \u201cbeyin m\u0259rk\u0259zi\u201dnin xalqlara, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc ayr\u0131-se\u00e7kilik siyas\u0259ti k\u0259skin xarakter alm\u0131\u015fd\u0131. Mixail Qorba\u00e7ov hakimiyy\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 haqs\u0131z \u0259razi iddialar\u0131na ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin Topxana me\u015f\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r, A\u011fdamda is\u0259 iki az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259l\u0259ri Bak\u0131da milli hissl\u0259ri alovland\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistanda v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 Sovet ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi. O zamank\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259lbir olub Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n n\u0259zar\u0259tin\u0259 verm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar xalq\u0131n s\u0259bir kasas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Xalq\u0131m\u0131z imperiya buxovlar\u0131ndan v\u0259 \u0259sar\u0259t z\u0259ncirind\u0259n azad olmaq ist\u0259yirdi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 istiqlal\u0131n l\u0259zz\u0259tini dadan xalq bu d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik arzular\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi bir f\u00fcrs\u0259tin yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etdi. Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259traf\u0131nda apard\u0131\u011f\u0131 anti-Az\u0259rbaycan siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259, XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonunda Az\u0259rbaycanda antisovet xalq h\u0259r\u0259kat\u0131 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131 v\u0259 1988-ci il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Bak\u0131n\u0131n \u0259sas meydan\u0131 say\u0131lan Azadl\u0131q meydan\u0131nda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli mitinql\u0259ri ba\u015flad\u0131. Y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 bu meydanda s\u0259sl\u0259n\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259rin mahiyy\u0259ti getdikc\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurmaq ideyas\u0131 milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 hakim k\u0259sildi.<\/p>\n<p>Bundan qorxuya d\u00fc\u015f\u0259n imperiya ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 noyabr\u0131n 24-d\u0259n 25-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Bak\u0131ya qo\u015fun yeritdil\u0259r. Dekabr\u0131n 4-d\u0259k 18 g\u00fcn arams\u0131z davam ed\u0259n aksiyalara 1 milyonad\u0259k insan topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Bu, ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131nda \u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar idi. Dekabr\u0131n 4-d\u0259n 5-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Sovet ordusunun q\u00fcvv\u0259l\u0259ri v\u0259 a\u011f\u0131r texnikas\u0131 Azadl\u0131q meydan\u0131na yeridildi. Mitinq da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildi. M\u0259hz mitinql\u0259r zaman\u0131 Azadl\u0131q meydan\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli bayra\u011f\u0131 qald\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131ndan ayr\u0131lmaq m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259tirildi. Bak\u0131n\u0131n Azadl\u0131q meydan\u0131ndan ba\u015flanan xalq h\u0259r\u0259kat\u0131 tezlikl\u0259 b\u00fct\u00fcn SSR\u0130-d\u0259 geni\u015f etirazlarla davam etdi v\u0259 n\u0259hay\u0259t 1991-ci dekabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali Sovetinin yeni t\u0259rkibd\u0259 ilk sessiyas\u0131 ke\u00e7irildi. Muxtar respublikan\u0131n ad\u0131ndan \u201csovet\u201d v\u0259 \u201csosialist\u201d s\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Bununla da milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin dir\u00e7\u0259li\u015fi istiqam\u0259tind\u0259 ilk b\u00f6y\u00fck add\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n h\u0259min tarixi sessiyada muxtar respublikan\u0131n d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olundu. Xalq deputatlar\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259sind\u0259n sonra \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzi kimi q\u0259bulu il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xaran sessiya onun d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan\u0131n Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131rd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, milli dir\u00e7\u0259li\u015fd\u0259n milli t\u0259r\u0259qqiy\u0259 do\u011fru uzanan tarixi yolun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyuldu. Bu yolda \u00f6lk\u0259miz b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 etdi.<\/p>\n<p>1991-ci ilin mart\u0131nda Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 inki\u015faf yolunu m\u00fcdriklikl\u0259 b\u0259yan ed\u0259r\u0259k bel\u0259 deyirdi: &#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259li, \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131n\u0131 g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qorumal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 iqtisadi v\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik yolu il\u0259 getm\u0259li, tam istiqlaliyy\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131d\u0131r&#8221;. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s amala sadiq qald\u0131, xalq\u0131n v\u0259 V\u0259t\u0259nin istiqlal\u0131 u\u011frunda f\u0259dakarl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015fi xalqa \u00fcmid oldu. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 inki\u015faf m\u00fc\u015fahid\u0259 olunma\u011fa ba\u015flad\u0131, xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli dir\u00e7\u0259li\u015fi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k tutulmas\u0131, ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursunu u\u011furla davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir, \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnyada s\u00f6z v\u0259 n\u00fcfuz sahibi kimi tan\u0131naraq m\u00fcdafi\u0259 q\u00fcdr\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r. M\u0259hz d\u00f6vl\u0259timizin q\u0259tiyy\u0259ti, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259zmi, irad\u0259si, iqtisadi q\u00fcdr\u0259ti, m\u00fcasir ordu quruculu\u011fu v\u0259 Prezident-xalq birliyi \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259mizi t\u0259min ed\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259r oldu. D\u00fcnyaya s\u0259s salan Z\u0259f\u0259rimiz xalq\u0131m\u0131z\u0131n yenilm\u0259zliyinin, m\u0259\u011frurlu\u011funun d\u00fcnyaya t\u0259qdimat\u0131d\u0131r. Bir daha s\u00fcbut olundu ki, tarixi \u0259dal\u0259t\u0259, real faktlara \u0259saslanan siyas\u0259t qalib olur. Z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 h\u0259rb tarixind\u0259n ilhamlanan Az\u0259rbaycan xalq\u0131 daha bir \u015fanl\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si yazaraq, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qalib xalq oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdi v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 tarixi z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259rimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259siyy\u0259ti yerin\u0259 yetiril\u0259r\u0259k bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 q\u0259dim \u015eu\u015fa v\u0259 Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla Qaraba\u011f torpaqlar\u0131nda dal\u011falan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n alt\u0131da birini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n iqtisadi, siyasi, m\u0259n\u0259vi v\u0259 ideoloji dayaqlar\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130mperiyan\u0131n siyasi \u201cbeyin m\u0259rk\u0259zi\u201dnin xalqlara, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc ayr\u0131-se\u00e7kilik siyas\u0259ti k\u0259skin xarakter alm\u0131\u015fd\u0131. Mixail Qorba\u00e7ov hakimiyy\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 haqs\u0131z \u0259razi iddialar\u0131na ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin Topxana me\u015f\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r, A\u011fdamda is\u0259 iki az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259l\u0259ri Bak\u0131da milli hissl\u0259ri alovland\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistanda v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 Sovet ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi. O zamank\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259lbir olub Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n n\u0259zar\u0259tin\u0259 verm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":657440,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/39d352b0170014247078597075511017958.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n alt\u0131da birini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n iqtisadi, siyasi, m\u0259n\u0259vi v\u0259 ideoloji dayaqlar\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130mperiyan\u0131n siyasi \u201cbeyin m\u0259rk\u0259zi\u201dnin xalqlara, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc ayr\u0131-se\u00e7kilik siyas\u0259ti k\u0259skin xarakter alm\u0131\u015fd\u0131. Mixail Qorba\u00e7ov hakimiyy\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 haqs\u0131z \u0259razi iddialar\u0131na ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin Topxana me\u015f\u0259sind\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259r, A\u011fdamda is\u0259 iki az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657436"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=657436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657436\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/657440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=657436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=657436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=657436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}