{"id":657714,"date":"2023-11-17T16:10:33","date_gmt":"2023-11-17T12:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=657714"},"modified":"2023-11-17T16:10:33","modified_gmt":"2023-11-17T12:10:33","slug":"abs-az%c9%99rbaycan-g%c9%99rginliyi-r%c9%99smi-b%c9%99yanatdaki-gizli-eyham-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=657714","title":{"rendered":"AB\u015e-Az\u0259rbaycan g\u0259rginliyi, r\u0259smi b\u0259yanatdak\u0131 gizli eyham &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanla AB\u015e aras\u0131nda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259l\u0259n dozas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz regionunda Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n qurulan t\u0259tbiql\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 AB\u015e-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki h\u0259dl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar deyil, o, daha b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 geostrateji r\u0259qab\u0259t\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Birincisi, diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nmamal\u0131d\u0131r ki, AB\u015e-nin qlobal siyas\u0259tinin spesifikas\u0131 alternativ m\u00fcnaqi\u015f\u0259li c\u0259bh\u0259l\u0259ri Rusiya v\u0259 \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u0130ndi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 AB\u015e-nin C\u0259nubi Qafqazda \u00f6z g\u00fcnd\u0259liyi \u0259sas\u0131nda proqram t\u0259tbiq etm\u0259si qorxulu bir ssenariy\u0259 do\u011fru y\u00f6n al\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6hb\u0259t onda deyil ki, Az\u0259rbaycanla AB\u015e-nin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki siyasi g\u0259rginlik zirv\u0259si \u201cf\u0259th olunur\u201d.<\/p>\n<p>Burada \u0259n b\u00f6y\u00fck problem regionun geosiyasi qar\u015f\u0131durman\u0131n h\u0259rbi poliqon formas\u0131na sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistandan istifad\u0259 edilm\u0259si v\u0259 bunun \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259yi t\u0259hdidl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Bu d\u0259f\u0259 AB\u015e-nin C\u0259nubi Qafqazda iddial\u0131 g\u00fcnd\u0259lik t\u0259rtib etm\u0259k c\u0259hdi Va\u015finqtonun qlobal l\u00f6vh\u0259d\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na h\u00f6kmranl\u0131\u011fa sahib olmaq arzular\u0131n\u0131n realla\u015fmamas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li formada inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>B\u0259li, AB\u015e-nin qlobal teatrda birq\u00fctbl\u00fc siyasi sistem d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259k s\u0259yl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 fiaskoya m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 Va\u015finqtona qar\u015f\u0131 yaranan bo\u015fluqlara \u00c7in kimi alternativ g\u00fcc b\u00f6y\u00fck bir ustal\u0131qla daxil olur.<\/p>\n<p>Fikrimc\u0259, A\u011f Ev beyn\u0259lxalq siyasi hiss\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n ayr\u0131-ayr\u0131 regionlarda m\u0259\u011flubiyy\u0259t ac\u0131s\u0131n\u0131 hiss etdikc\u0259 C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 g\u00fcnd\u0259liyini aktiv h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Bununla h\u0259m Rusiyaya, h\u0259m d\u0259 \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 alternativ m\u00fcqavim\u0259t oxu formala\u015fd\u0131rma\u011fa can at\u0131r.<\/p>\n<p>Amma etiraf etm\u0259k vacibdir ki, AB\u015e r\u0259qibl\u0259rin\u0259 m\u0259\u011flub olmay\u0131b, sad\u0259c\u0259 olaraq, qalibiyy\u0259tin \u0259lind\u0259n \u00e7\u0131xma riskl\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n<p>A\u011f Ev riskl\u0259rin b\u00f6y\u00fcy\u00fcb \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 metastaz verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 olmasa, m\u00f6vcud g\u00fcc\u00fcn\u00fc m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259lidir, bel\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259 mexanizmind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n rolu art\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e-nin Qafqazda m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi c\u0259r\u0259yanlar\u0131 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259t axtar\u0131\u015flar\u0131 Erm\u0259nistandan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 asanla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Amma AB\u015e-nin regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rd\u0259 kobud b\u0259rab\u0259rsizlik \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259si c\u0259hdini Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq orbitin\u0259 \u00e7evirm\u0259si Bak\u0131 il\u0259 Va\u015finqton aras\u0131ndak\u0131 uy\u011funla\u015fma rejimin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirir.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin Va\u015finqtonda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n imtina etm\u0259k kimi m\u00fcst\u0259sna h\u00fcququndan istifad\u0259 etdi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki r\u0259smi Bak\u0131da bel\u0259 bir diplomatik-k\u0259\u015ffiyyat m\u0259lumatlar\u0131 ola bil\u0259r ki, Va\u015finqtonda qurula bil\u0259c\u0259k masa AB\u015e-nin Erm\u0259nistana h\u0259yan olmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ri t\u0259lqin ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259 bir keyfiyy\u0259t, b\u0259lk\u0259 d\u0259, AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn indikatordur, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tsizdir.<\/p>\n<p>M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e Konqresind\u0259 anti-Az\u0259rbaycan dinl\u0259m\u0259l\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t katibinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Ceyms O\u2019Brayan\u0131n \u201c907-ci d\u00fcz\u0259li\u015f\u201din icras\u0131n\u0131n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131rmas\u0131n\u0131 ba\u015fqa bir amil d\u0259 izah edir.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259m\u0259 \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin AB\u015e-y\u0259 cavab\u0131nda g\u0259rginliyin dig\u0259r bir gizl\u0259dil\u0259n s\u0259b\u0259bin\u0259 eyham vurulur.<\/p>\n<p>Bu, \u0130ran-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yoluna qoyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n Va\u015finqtonun sinir n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 situasiyad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan X\u0130N-in b\u0259yanat\u0131nda bunu a\u015fkara \u00e7\u0131xaran sitat var v\u0259 onu oldu\u011fu kimi t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>\u201cQon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si qaydas\u0131n\u0131n raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130ranla Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131na mar\u015frutla ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suveren h\u00fcququdur. Bunun fonunda Az\u0259rbaycan da regionun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c3+2\u201d format\u0131n\u0131n (Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan-T\u00fcrkiy\u0259-Rusiya-\u0130ran) prioritet oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. Bu istiqam\u0259td\u0259, s\u00f6z\u00fcged\u0259n s\u0259yl\u0259r\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259rh yersizdir\u201d.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, Az\u0259rbaycan-\u0130ran yax\u0131nla\u015fmas\u0131 AB\u015e-nin maraqlar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 bir k\u0259narda saxlan\u0131laraq realla\u015f\u0131r, h\u0259r\u00e7\u0259nd ki, Va\u015finqton Bak\u0131 il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q x\u0259ttind\u0259n qopmaqda maraql\u0131 deyil.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal enerji bazarlar\u0131ndak\u0131 potensial\u0131 v\u0259 layih\u0259l\u0259ndirm\u0259l\u0259ri, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u00f6vzusundak\u0131 yeri, C\u0259nubi Qafqazdan M\u0259rk\u0259zi Asiyaya uzanan p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259ki m\u00f6vqeyi AB\u015e \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici faktorlar olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0259qin, bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc Metyu Millerin Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131nda Va\u015finqtonun vasit\u0259\u00e7ilik s\u0259yl\u0259rini bir daha qabartmas\u0131 Bak\u0131ya \u00fcnvanlanan bir jest kimi qiym\u0259t\u0259 minir. \u00c7\u00fcnki onun a\u00e7\u0131qlamas\u0131 Bak\u0131ya qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq dili il\u0259 xitab etm\u0259kd\u0259n uzaq idi.<\/p>\n<p>N\u018fT\u0130C\u018fL\u018fR<\/p>\n<p>AB\u015e-nin C\u0259nubi Qafqazda koalisiyalar qurmaq v\u0259 probleml\u0259ri idar\u0259 etm\u0259k bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259sind\u0259 konstruktivlik olmasa, regionda Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259n \u201csilah s\u0259sl\u0259ri\u201d gurla\u015facaq.<\/p>\n<p>Ancaq Az\u0259rbaycanla AB\u015e-nin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 formala\u015fan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7alarlar\u0131na z\u0259r\u0259r vurulaca\u011f\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 bir variant kimi s\u0259sl\u0259nmir, lap Va\u015finqton \u0130r\u0259van\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 davam ets\u0259 bel\u0259.<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd, Va\u015finqton-\u0130r\u0259van x\u0259ttind\u0259ki d\u0259st\u0259k m\u0259rk\u0259zli canlanma Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131rm\u0131z\u0131 cizgil\u0259rin tapdalanmas\u0131 h\u0259ddin\u0259 \u00e7atsa, Az\u0259rbaycan AB\u015e-nin regiondak\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik yast\u0131qlar\u0131na probleml\u0259r yaratmaq h\u00fcququna m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u0131n zamanlarda Az\u0259rbaycanla AB\u015e aras\u0131nda dialoqun ba\u015f tutaca\u011f\u0131na \u00fcmid yaran\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik is\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri deyil, Bak\u0131n\u0131n Va\u015finqton \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir p\u0259nc\u0259r\u0259 olmas\u0131na dair geni\u015f spektr\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanla AB\u015e aras\u0131nda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259l\u0259n dozas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz regionunda Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n qurulan t\u0259tbiql\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 AB\u015e-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki h\u0259dl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar deyil, o, daha b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 geostrateji r\u0259qab\u0259t\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Birincisi, diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nmamal\u0131d\u0131r ki, AB\u015e-nin qlobal siyas\u0259tinin spesifikas\u0131 alternativ m\u00fcnaqi\u015f\u0259li c\u0259bh\u0259l\u0259ri Rusiya v\u0259 \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf edir. \u0130ndi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 AB\u015e-nin C\u0259nubi Qafqazda \u00f6z g\u00fcnd\u0259liyi \u0259sas\u0131nda proqram t\u0259tbiq etm\u0259si qorxulu bir ssenariy\u0259 do\u011fru y\u00f6n al\u0131r. S\u00f6hb\u0259t onda deyil ki, Az\u0259rbaycanla AB\u015e-nin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki siyasi g\u0259rginlik zirv\u0259si \u201cf\u0259th olunur\u201d. Burada \u0259n b\u00f6y\u00fck problem regionun geosiyasi qar\u015f\u0131durman\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":657717,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/FotoJet-44.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanla AB\u015e aras\u0131nda siyasi g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259l\u0259n dozas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz regionunda Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259n qurulan t\u0259tbiql\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 AB\u015e-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki h\u0259dl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar deyil, o, daha b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 geostrateji r\u0259qab\u0259t\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Birincisi, diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nmamal\u0131d\u0131r ki, AB\u015e-nin qlobal siyas\u0259tinin spesifikas\u0131 alternativ m\u00fcnaqi\u015f\u0259li c\u0259bh\u0259l\u0259ri Rusiya v\u0259 \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf edir. \u0130ndi \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=657714"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657714\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/657717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=657714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=657714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=657714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}