{"id":658556,"date":"2023-11-20T09:59:21","date_gmt":"2023-11-20T05:59:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=658556"},"modified":"2023-11-20T09:59:21","modified_gmt":"2023-11-20T05:59:21","slug":"mi-8-in-qara-qutusu-qara-quvv%c9%99l%c9%99r-onu-oxunmaz-etdil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=658556","title":{"rendered":"M\u0130-8-in \u201cqara qutu\u201dsu \u2013 Qara q\u00fcvv\u0259l\u0259r onu oxunmaz etdil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin tarixininin qara g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biridir. Qarak\u0259nd faci\u0259si v\u0259 ya 20 noyabr faci\u0259si ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin h\u0259lak oldu\u011fu helikopter terrorunun 32-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Bu hadis\u0259 1991-ci ilin noyabr ayn\u0131n 20-d\u0259 Xocav\u0259nd rayonunun Qarak\u0259nd k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, A\u011fdam rayonunun M\u0259rzili k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 ba\u015f verib. Erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n vurulan h\u0259rbi helikopterd\u0259 22 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub. Onlardan 12-si az\u0259rbaycanl\u0131 idi.<\/p>\n<p>O zamana g\u00f6r\u0259 d\u0259, indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 bu, s\u0131radan bir hadis\u0259 deyildi. H\u0259lak olanlar aras\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t katibi Tofiq \u0130smay\u0131lov, ba\u015f prokuror \u0130sm\u0259t Qay\u0131bov, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri, sabiq daxili i\u015fl\u0259r naziri M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fs\u0259dov, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri Vaqif C\u0259f\u0259rov v\u0259 V\u0259li M\u0259mm\u0259dov, ba\u015f nazirin m\u00fcavini Z\u00fclf\u00fc Hac\u0131yev, nazir m\u00fcavini Qurban Namaz\u0259liyev, Prezident Aparat\u0131n\u0131n \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259 jurnalist Osman Mirz\u0259yev, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Televiziyas\u0131n\u0131n jurnalisti Al\u0131 Mustafayev var idi.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, helikopterin vurulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qazax\u0131stan Respublikas\u0131 daxili i\u015fl\u0259r nazirinin m\u00fcavini Saylau Serikov, y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li rus h\u0259rb\u00e7il\u0259r d\u0259 olub.<\/p>\n<p>O zaman SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131na 1 ay qal\u0131rd\u0131. \u018fslind\u0259 SSR\u0130-y\u0259 daxil olan m\u00fctt\u0259fiq respublikalar\u0131n, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 dair b\u0259yannam\u0259 q\u0259bul etmi\u015f, Moskvaya ita\u0259t etm\u0259k ist\u0259m\u0259dikl\u0259rini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdil\u0259r. SSR\u0130 prezidenti Mixail Qorba\u00e7ov is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 situasiyaya, el\u0259c\u0259 d\u0259 milli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t etdiyini g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yirdi. El\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t adamlar\u0131nndan, Rusiya v\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n h\u0259rbi xadiml\u0259rind\u0259n ibar\u0259t hey\u0259ti helikopterl\u0259 Xank\u0259ndiy\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k, orada m\u00fch\u00fcm bir toplant\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k d\u0259 onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc idi.<\/p>\n<p>B\u0259s bu detaldan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k g\u00fcman etm\u0259k olarm\u0131 ki, helekoptor terrorundan Qorba\u00e7ovun v\u0259 ya SSR\u0130 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259ri olub?<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcnd\u0259n 32 il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra \u00e7ox \u015fey dem\u0259k olar, amma bu terror akt\u0131 v\u0259 onun ac\u0131 n\u0259tic\u0259si n\u0259 Qorba\u00e7ova, n\u0259 d\u0259 o zamank\u0131 Az\u0259rbaycan prezidenti Ayaz M\u00fct\u0259llibova (ona qar\u015f\u0131 da bu c\u00fcr iddia var) he\u00e7 c\u00fcr s\u0259rf\u0259li deyildi. Bu hadis\u0259 Ayaz M\u00fct\u0259llibovun iqtidar komandas\u0131n\u0131n belini q\u0131rd\u0131, onu t\u0259k qoydu, z\u0259ifl\u0259tdi. El\u0259c\u0259 d\u0259 bu terror akt\u0131 Qorba\u00e7ovun art\u0131q \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259 bilm\u0259diyini, SSR\u0130-nin son d\u0259r\u0259c\u0259 laxlam\u0131\u015f, \u00e7\u00f6km\u0259k \u00fczr\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>S\u00f6z yox, rus m\u00fcst\u0259ntiql\u0259r v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar ortal\u0131qda n\u0259 q\u0259d\u0259r informasiya kirliliyi yaratsalar da, separat\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259miz\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsalar da, helikopteri erm\u0259nil\u0259rin vurdu\u011fu \u015f\u0259ksiz idi. Hadis\u0259 yerin\u0259 d\u0259 birinci erm\u0259nil\u0259r v\u0259 ruslar \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. A\u00e7\u0131lm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fini ruslar aparsa da, dem\u0259k olar ki, \u0259sas\u0259n, i\u015fi \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, hadis\u0259ni q\u0259za kimi q\u0259l\u0259m\u0259 vermis, helikopterin qara qutusunun \u201cyarars\u0131z\u201d oldu\u011funu b\u0259yan etmi\u015fdil\u0259r. Halbuki m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r M\u0130-8 N72 helikopterl\u0259rind\u0259 olan qara qutular\u0131n yanma ehtimal\u0131n\u0131n 0-a b\u0259rab\u0259r oldu\u011funu qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Zat\u0259n, o \u201cqara qutu\u201d asanl\u0131qla s\u0131radan \u00e7\u0131xacaq bir \u015fey olsa, onu t\u0259yyar\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 helikopterl\u0259r\u0259 qura\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 olmazd\u0131.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, 1991-ci ild\u0259 parlament s\u0259drinin m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sini tutan Tamerlan Qarayevin son anda helikopter\u0259 minm\u0259m\u0259si fakt\u0131na istinad ed\u0259r\u0259k onun helikopter terrorunda \u0259linin olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam ed\u0259n manipulyasiyalar var. Ancaq bu hadis\u0259y\u0259 dair t\u0259f\u0259rr\u00fcatlarda Xank\u0259ndiy\u0259 ged\u0259c\u0259k r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin siyah\u0131s\u0131n\u0131n Moskvan\u0131n xahi\u015fi il\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirildiyi, Vaqif C\u0259f\u0259rov v\u0259 V\u0259li M\u0259mm\u0259dovun adlar\u0131n\u0131n siyah\u0131dan bir d\u0259f\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, daha sonra yenid\u0259n \u0259lav\u0259 edildiyi m\u0259lumdur, Tamerlan Qarayevd\u0259n is\u0259 s\u00f6hb\u0259t getmir. Bu da ona d\u0259lal\u0259t edir ki, T.Qarayevin Xank\u0259ndiy\u0259 getm\u0259si \u00f6nc\u0259d\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmay\u0131b. Adam\u0131 32 ildir ki, minm\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131 helikopter\u0259 minm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fantaj edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, bu hadis\u0259d\u0259n 40 g\u00fcn sonra SSR\u0130 da\u011f\u0131lsa da, onun varisi Rusiya \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259lak olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 davam etdirm\u0259li oldu\u011fu istintaq\u0131 sona \u00e7atd\u0131rmay\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, bu boyda cinay\u0259t i\u015fi \u00f6rt-basd\u0131r edilib. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hqiqat aparmas\u0131 is\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tin idi.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Qaraba\u011fin aran v\u0259 da\u011fl\u0131q hiss\u0259si erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131ndan, silahl\u0131 separat\u00e7\u0131lardan tamamil\u0259 azad olunduqdan, terror\u00e7uba\u015f\u0131lar\u0131n bir qisminin yaxalanaraq Bak\u0131ya g\u0259tirilm\u0259sind\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yenid\u0259n qay\u0131tmaq, 1991-ci ilin 20 noyabr\u0131nda Az\u0259rbaycana m\u0259xsus h\u0259rbi helikopterin kiml\u0259rin \u0259mri il\u0259 kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n vuruldu\u011funu soru\u015fmaq olar. Qondarma \u201cDQR\u201d-in \u201csabiq prezidentl\u0259r\u201di, \u0259l-\u0259lb\u0259t, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair h\u0259r hans\u0131 yeni informasiyaya malik olarlar.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259rin unudulmamas\u0131 is\u0259 o bax\u0131mdan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir ki, bu g\u00fcnl\u0259r\u0259 hans\u0131 a\u011fr\u0131-ac\u0131lardan, itkil\u0259rd\u0259n, silsil\u0259vi m\u0259yusluqlardan ke\u00e7ib g\u0259ldiyimizi bil\u0259k v\u0259 nec\u0259 bir k\u0259mf\u00fcrs\u0259t v\u0259 m\u0259krli d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 oldu\u011fumuzu h\u0259mi\u015f\u0259 yadda saxlayaq.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/www.musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin tarixininin qara g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biridir. Qarak\u0259nd faci\u0259si v\u0259 ya 20 noyabr faci\u0259si ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin h\u0259lak oldu\u011fu helikopter terrorunun 32-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu hadis\u0259 1991-ci ilin noyabr ayn\u0131n 20-d\u0259 Xocav\u0259nd rayonunun Qarak\u0259nd k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, A\u011fdam rayonunun M\u0259rzili k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 ba\u015f verib. Erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n vurulan h\u0259rbi helikopterd\u0259 22 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub. Onlardan 12-si az\u0259rbaycanl\u0131 idi. O zamana g\u00f6r\u0259 d\u0259, indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 bu, s\u0131radan bir hadis\u0259 deyildi. H\u0259lak olanlar aras\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t katibi Tofiq \u0130smay\u0131lov, ba\u015f prokuror \u0130sm\u0259t Qay\u0131bov, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri, sabiq daxili i\u015fl\u0259r naziri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":658558,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/99c977873407909fac16b7736c7d0237.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin tarixininin qara g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biridir. Qarak\u0259nd faci\u0259si v\u0259 ya 20 noyabr faci\u0259si ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin h\u0259lak oldu\u011fu helikopter terrorunun 32-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu hadis\u0259 1991-ci ilin noyabr ayn\u0131n 20-d\u0259 Xocav\u0259nd rayonunun Qarak\u0259nd k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, A\u011fdam rayonunun M\u0259rzili k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 ba\u015f verib. Erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n vurulan h\u0259rbi helikopterd\u0259 22 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olub.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658556"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=658556"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658556\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/658558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=658556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=658556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=658556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}