{"id":659770,"date":"2023-11-22T09:46:01","date_gmt":"2023-11-22T05:46:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=659770"},"modified":"2023-11-22T09:46:01","modified_gmt":"2023-11-22T05:46:01","slug":"nec%c9%99-oldu-ki-pomidordan-11-milyon-dollar-itirdik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=659770","title":{"rendered":"Nec\u0259 oldu ki, pomidordan 11 milyon dollar itirdik?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rusiya h\u00f6kum\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131 biznes adamlar\u0131na\u00a0 Moskva\u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201cparnik\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldar torpaq sah\u0259l\u0259ri t\u0259klif edir<\/strong><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan\u0131n bir vaxtlar b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0131z\u0131l\u201d adland\u0131r\u0131lan pomidor ixrac\u0131ndan g\u0259lirl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259n 126 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 113,3 min ton pomidor ixrac edilib. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pomidor ixrac\u0131 d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259 11 milyon dollar azal\u0131b. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan 137.1 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 114,9 min ton pomidor ixrac olunmu\u015fdu.<\/em><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2015-ci il neftd\u0259n g\u0259lirl\u0259r k\u0259skin azald\u0131qdan v\u0259 valyuta \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131 prioritet elan olunub. H\u0259min ild\u0259n etibar\u0259n m\u00fcxt\u0259lif k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n subsidiyala\u015fd\u0131rmalar\u0131n h\u0259cmi art\u0131r\u0131l\u0131b. O c\u00fcml\u0259d\u0259n ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc pomidor istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan m\u00fcasir tipli istilikxanalar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 subsidiyala\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, 2015-ci ild\u0259 m\u0259lum t\u0259yyar\u0259 hadis\u0259si zaman\u0131 Rusiya T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n pomidor idxal\u0131n\u0131 tamam\u0259n dayand\u0131r\u0131b. Bu, Az\u0259rbaycandan idxal \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yarad\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin geni\u015f subsidiya d\u0259st\u0259yi il\u0259 iki ild\u0259 istilikxanalar\u0131n sah\u0259si 400 hektardan 1500 hektara q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131l\u0131b. R\u0259smi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, 2022-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcmumi sah\u0259si 1,6 min hektar olan 3154 vahid istixana f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. H\u0259min istixanalarda 369 337,4 ton pomidor, 28873,8 ton xiyar istehsal edilib.<\/p>\n<p><em>\u0130stilikxanalar\u0131n say\u0131n\u0131n v\u0259 sah\u0259sinin artmas\u0131 pomidor istehsal\u0131n\u0131 ilb\u0259il art\u0131r\u0131b. 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2021-ci ild\u0259 pomidor istehsal\u0131 19 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r artm\u0131\u015fd\u0131. 2022-ci ild\u0259 is\u0259 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yen\u0259 7.6 faiz istehsal art\u0131b. Amma m\u0259hz h\u0259min ild\u0259 istehsal\u0131n artmas\u0131na baxmayaraq, art\u0131q \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131 2 faiz azalm\u0131\u015fd\u0131. Eyni zamanda pomidor sah\u0259l\u0259ri d\u0259 azalm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2022-ci ild\u0259 6 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r az sah\u0259d\u0259 pomidor \u0259kilmi\u015fdi. El\u0259c\u0259 d\u0259 istixanalar\u0131n say\u0131 azal\u0131b. \u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a deyib ki, istehsal\u0131n v\u0259 ixrac\u0131n azalmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi\u00a0 bilavasit\u0259 pomidorun ixrac d\u0259y\u0259rind\u0259 olan qiym\u0259tin a\u015fa\u011f\u0131 enm\u0259sidir ki, bu, pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259sas faktordur. M\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, s\u0259b\u0259bl\u0259r s\u0131ras\u0131nda pomidor ixrac\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan iri biznesmenl\u0259rin \u0259kin i\u015fl\u0259rini Rusiya paytaxt\u0131na yax\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259sidir. Az\u0259rbaycandan olan biznes adamlar\u0131 daha pomidor v\u0259 dig\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259n ixrac\u0131n\u0131 g\u0259lirli hesab etmirl\u0259r. Moskva\u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 Rusiya h\u00f6kum\u0259ti onlara daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldar torpaq sah\u0259l\u0259ri t\u0259klif edir. Onlar da istixanalar\u0131 orada quraraq daha \u00e7ox m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edir v\u0259 satmaqda da x\u00fcsusi \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kmirl\u0259r.<\/em><\/p>\n<p><strong>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 Rusiyada istilikxana il\u0259 \u0259hat\u0259 olunan torpaqlar 3280 hektara \u00e7at\u0131b. G\u00f6st\u0259ril\u0259n \u00fcmumi istixana sah\u0259sinin 2165 hektar\u0131 m\u00fcasir, 1066 hektar\u0131 is\u0259 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f istixanalard\u0131r v\u0259 yenid\u0259nqurma t\u0259l\u0259b olunur.<\/strong><\/p>\n<p>2022-ci ilin sonunda Rusiyada q\u0131\u015f istixanalar\u0131nda t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsulu 1,52 milyon tona \u00e7at\u0131b. \u00d6lk\u0259 \u0259halisinin (146 milyon) \u00f6rt\u00fcl\u00fc torpaqlarda yeti\u015fdiril\u0259n t\u0259r\u0259v\u0259z\u0259 olan daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 2,196 milyon ton (adamba\u015f\u0131na 15 kq nisb\u0259tind\u0259) t\u0259\u015fkil edir. \u201cRosstat\u201d\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-ci ild\u0259 istixana xiyarlar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si 95,5 faiz (849 min ton), pomidorla t\u0259minat is\u0259 61,4 faiz (637 min ton) t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Yerli istehsal artd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 2022-ci ild\u0259 istixana t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rinin idxal\u0131 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 12,9 faiz azalaraq 497,6 milyon AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259 412,7 min ton t\u0259\u015fkil edib. Rusiyaya istixana t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rinin idxal\u0131 strukturunda apar\u0131c\u0131 yerl\u0259ri (pomidor, xiyar) a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur: T\u00fcrkiy\u0259, Belarus, \u00c7in, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan.<\/p>\n<p>Rusiya \u0130stixanalar\u0131 Assosiasiyas\u0131 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r istixanalar\u0131n sah\u0259sini 3,4 min hektara, q\u0131\u015f istixanalar\u0131nda t\u0259r\u0259v\u0259zin \u00fcmumi istehsal\u0131n\u0131 1,7 milyon tona \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ox ciddi problemi bazar as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130xrac\u0131n 95 faizd\u0259n \u00e7oxu Rusiyaya realla\u015f\u0131r. \u00d6lk\u0259nin r\u0259smi statistikas\u0131na \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan xaric\u0259 124 milyon 294.80 min dollarl\u0131q 112 071.52 ton pomidor ixrac edib. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 134 milyon 279.33 min dollar d\u0259y\u0259rl\u0259 112 354.16 ton ixrac olmu\u015fdu.<\/strong><\/p>\n<p>Yanvar-sentyabrda pomidor ixrac\u0131n\u0131n\u00a0 120 milyon 380,97 min dollarl\u0131q 109 min 685,83 tonu Rusiyaya, qalan\u0131 Belarus, Qazax\u0131stan, Moldova, Ukrayna, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri, G\u00fcrc\u00fcstan, Q\u0259t\u0259r, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Pol\u015fa, c\u00fczi h\u0259cmd\u0259 Sinqapura ixrac edilib. Baxmyaraq ki, ixrac co\u011frafiyas\u0131nda geni\u015fl\u0259nm\u0259 var, bu amil Az\u0259rbaycan\u0131n pomidor ixrac\u0131nda Rusiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmay\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130xracda Rusiyadan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f olmamas\u0131 h\u0259r an bu \u00f6lk\u0259y\u0259 ixrac\u0131n dayanmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sini aktual edir. 2015-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n pomidor idxal\u0131n\u0131n tamam\u0259n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 fakt\u0131 ortadad\u0131r. Son 8 ild\u0259 Rusiya siyasi hakimiyy\u0259ti d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 bel\u0259 idxal qada\u011fas\u0131 t\u0259tbiq edib. Bunun ham\u0131s\u0131 m\u0259hz \u201cRosselxoznadzor\u201dun \u0259li il\u0259 v\u0259 dem\u0259k olar ki, eyni iddialarla h\u0259yata ke\u00e7irilib. H\u0259r d\u0259f\u0259 \u201cRosselxoznadzor\u201d idxal olunan bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259hsulda ya z\u0259r\u0259rverici, ya da orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olan madd\u0259l\u0259r \u201ctap\u0131r\u201d. 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini z\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131qdan sonra Moskva \u00f6z t\u0259l\u0259bl\u0259rini y\u00fcr\u00fctm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259n pomidor v\u0259 alma idxal\u0131n\u0131 qada\u011fan etdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/gundeminfo.az\/uploads\/posts\/2021-06\/1623143278_1623135194_1-kcur-kcur-kcur-kcur-kcur-kcur-kcur-kcur-kcur-2.jpg\" alt=\"Daha bir POMIDOR B\u00d6HRANI \u2013 \u00bb Gundeminfo.az\" \/><\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r normalla\u015fma\u011fa ba\u015flayandan d\u0259rhal sonra Rusiya oradan pomidor idxal\u0131na m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 d\u0259 olsa icaz\u0259 verdi. Lakin T\u00fcrkiy\u0259 sahibkarlar\u0131 bu icaz\u0259y\u0259 baxmayaraq, \u00f6zl\u0259rini yenid\u0259n bu \u00f6lk\u0259y\u0259 ixracdan as\u0131l\u0131 hala g\u0259tirm\u0259dil\u0259r. Onlar m\u0259hsullar\u0131n\u0131 ba\u015fqa istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Bu ilin birinci yar\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 325,2 min ton pomidor ixrac edib. T\u00fcrkiy\u0259 pomidorlar\u0131n\u0131 48 \u00f6lk\u0259 al\u0131b. 2015-ci il\u0259d\u0259k T\u00fcrkiy\u0259nin pomidor ixrac\u0131nda birinci yerd\u0259 olan Rusiya indi al\u0131c\u0131lar aras\u0131nda 5-cidir. Bu \u00f6lk\u0259y\u0259 alt\u0131 ayda c\u0259mi 29,563 milyon dollarl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 pomidor ixrac\u0131n\u0131 diversifikasiya etm\u0259k sah\u0259sind\u0259 nailiyy\u0259t \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. 2020-ci ild\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri on milyonlarla dollarl\u0131q z\u0259r\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 sahibkarlar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli olmay\u0131b. Bazarlar geni\u015fl\u0259nm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 ixrac h\u0259cml\u0259rind\u0259 art\u0131m azalma il\u0259 \u0259v\u0259z olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Halbuki Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259r qad\u011falar olmasa bel\u0259, tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycandan pomidor idxal\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Bu il oktyabr\u0131n 12-d\u0259k Rusiyada istixanalardan 1,23 milyon ton, \u00f6t\u0259n ilin\u00a0 eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259kind\u0259n 1,6 faiz \u00e7ox m\u0259hsul toplan\u0131b. \u00d6lk\u0259nin K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bunun 644 tonu xiyar, 512 tonu pomidor olub. \u0130stehsal\u0131n\u00a0 art\u0131m\u0131 istilikxana t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si hesab\u0131nad\u0131r. 2018-ci ild\u0259n b\u0259ri 1,5 min hektar sah\u0259d\u0259 4 v\u0259 5-ci n\u0259sil istilikxana t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 qurulub. Bel\u0259 istilikxana t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda yeti\u015fdiril\u0259n pomidorun rentabelliyi 20 faizd\u0259n yuxar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ilin pay\u0131z aylar\u0131nda Rusiyada pomidorun qiym\u0259tind\u0259 20-27 faiz bahala\u015fma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Sentyabrdan ba\u015flanan bu proses Az\u0259rbaycanda da pomidorun k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b: istehsal\u00e7\u0131lar daxili qiym\u0259ti \u0259n b\u00f6y\u00fck ixrac bazar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Lakin noyabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n Az\u0259rbaycanda pomidorun qiym\u0259tind\u0259 xeyli azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: 4-5 manatdan 3-3,5 manata q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fma var. Bunu \u00f6lk\u0259d\u0259 istilikxanalarda bec\u0259ril\u0259n m\u0259hsulun yeti\u015fm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Rusiyada t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131rlar. Rusiyada t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00f6z\u00fcnd\u0259 istilikxana m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flanmas\u0131, yerli m\u0259hsulun bazara \u00e7\u0131xmas\u0131d\u0131r. Baxmayaraq ki, qiym\u0259tl\u0259r bahala\u015f\u0131r, yerli istehsal artd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 idxala t\u0259l\u0259bat da azal\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan daxilind\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin Rusiya bazar\u0131ndan t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yerli pomidor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 adi v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi probleml\u0259r yarada bil\u0259r: qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131 istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar, bahala\u015fmas\u0131 is\u0259 \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycandan yaln\u0131z pomidorun deyil, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda olan \u0259n m\u00fch\u00fcm probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olmamaq, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sazi\u015finin imzalanmamas\u0131d\u0131r. \u00dcTT \u00fczv\u00fc olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif baryerl\u0259r t\u0259tbiq olunur. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 \u00dcTT-nin verdiyi imtiyazlardan yararlana bilmirl\u0259r. A\u0130 il\u0259 sazi\u015fin olmamas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259hsullar\u0131 Birlik \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 idxal zaman\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li yoxlamalara m\u0259ruz qal\u0131r. Bu is\u0259 ixrac d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131r, vaxt itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda sazi\u015f olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n idxal \u00fc\u00e7\u00fcn A\u0130-nin bir s\u0131ra \u0259lav\u0259 r\u00fcsumlar\u0131 t\u0259tbiq olunur, yaxud onlara g\u00fcz\u0259\u015ft verilmir. B\u00fct\u00fcn bunlar son n\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi probleml\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya h\u00f6kum\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131 biznes adamlar\u0131na\u00a0 Moskva\u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201cparnik\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldar torpaq sah\u0259l\u0259ri t\u0259klif edir Az\u0259rbaycan\u0131n bir vaxtlar b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0131z\u0131l\u201d adland\u0131r\u0131lan pomidor ixrac\u0131ndan g\u0259lirl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259n 126 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 113,3 min ton pomidor ixrac edilib. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pomidor ixrac\u0131 d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259 11 milyon dollar azal\u0131b. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan 137.1 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 114,9 min ton pomidor ixrac olunmu\u015fdu. Qeyd ed\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":659774,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f-545x365.jpg",545,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",640,429,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/282a2b421c3603172e08d87e3af3ad4f.jpg",690,462,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Rusiya h\u00f6kum\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131 biznes adamlar\u0131na\u00a0 Moskva\u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201cparnik\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r v\u0259 m\u0259hsuldar torpaq sah\u0259l\u0259ri t\u0259klif edir Az\u0259rbaycan\u0131n bir vaxtlar b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0131z\u0131l\u201d adland\u0131r\u0131lan pomidor ixrac\u0131ndan g\u0259lirl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, bu ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259n 126 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 113,3 min ton pomidor ixrac edilib. Bu is\u0259 o&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/659770"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=659770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/659770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/659774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=659770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=659770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=659770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}