{"id":660737,"date":"2023-11-24T17:50:14","date_gmt":"2023-11-24T13:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=660737"},"modified":"2023-11-24T17:50:14","modified_gmt":"2023-11-24T13:50:14","slug":"yaltaqlar-ucun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=660737","title":{"rendered":"Yaltaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Aq\u015fin K\u0259rimov yaz\u0131r&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Yaltaql\u0131q x\u0259st\u0259likdir, yoxsa \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131b daha b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259, imtiyazlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn adi v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biri?<\/p>\n<p>M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, yaltaql\u0131q bioloji-m\u0259n\u0259vi bir \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qd\u0131r, insan\u0131n natamaml\u0131q kompleksinin zil\u0259 qalxmas\u0131n\u0131n bir n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Yaltaql\u0131q t\u0259kam\u00fcl n\u0259tic\u0259sind\u0259 canl\u0131lar\u0131n (m\u0259nc\u0259, heyvanlarda da var) qazand\u0131\u011f\u0131 \u0259n pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>M\u0259rhum Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin \u201cT\u00fclk\u00fc v\u0259 Qar\u011fa\u201d t\u0259msilind\u0259ki<\/p>\n<p>\u201cOlmasayd\u0131 cahanda sarsaqlar,<\/p>\n<p>Ac qalard\u0131, y\u0259qin ki, yaltaqlar\u201d qafiy\u0259si \u0259srl\u0259rd\u0259n bu yana uzan\u0131b g\u0259l\u0259n yaltaql\u0131q sindromunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Ona-buna quyruq bulama\u011f\u0131n formas\u0131 zamana v\u0259 z\u0259minl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir, amma mahiyy\u0259ti el\u0259 tarixd\u0259 nec\u0259 olubsa, indi d\u0259 el\u0259dir. Uza\u011f\u0131, XXI \u0259srd\u0259 yaltaql\u0131\u011f\u0131n bir qolu olan yalaql\u0131\u011f\u0131n ali bir s\u0259viyy\u0259si k\u0259\u015ff olunub ki, bu da intellektual yar\u0131nmad\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 xarakterl\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259k elmin h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 ba\u015f s\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 geriy\u0259 v\u0259 ya ir\u0259liy\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k kimi m\u00fc\u015fk\u00fcl bir m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018fn b\u0259lal\u0131 problem odur ki, yaltaql\u0131q kimi individual m\u0259n\u0259vi x\u0259st\u0259lik ictimai bir m\u0259r\u0259z\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Burada m\u0259r\u0259k\u0259 qopur, yaltaqlanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 s\u0131raya d\u00fcz\u00fcl\u00fcr, h\u0259tta kimin daha h\u0259lim, xo\u015f s\u00f6zl\u0259rl\u0259 yaltaqlanmaq u\u011frunda amans\u0131z bir sava\u015f\u0131 meydan sulay\u0131r. H\u0259tta v\u0259ziyy\u0259t el\u0259 h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r kritikl\u0259\u015fir ki, bir yaltaq dig\u0259r h\u0259mkar\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259nmir, onun t\u0259rifl\u0259rin\u0259 a\u011f\u0131z b\u00fcz\u00fcr. Y\u0259ni yaltaql\u0131\u011f\u0131 bel\u0259, monopoliyaya g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u011f\u0131n bir m\u00fcbariz\u0259 gedir.<\/p>\n<p>He\u00e7 bir halda ictimai b\u0259la hal\u0131na g\u0259l\u0259n yaltaql\u0131\u011fa haqq qazand\u0131rmaq olmaz, \u0259ksin\u0259, onu c\u0259miyy\u0259t olaraq m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k z\u0259rur\u0259tini \u00e7iynimizd\u0259 hiss etm\u0259liyik. H\u0259r\u00e7\u0259nd, tam sa\u011falmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n<p>Optimal bir variant\u0131 bel\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, yaltaqlara ictimai \u00e7\u0131x\u0131\u015flarda az yer verilm\u0259li, onlar t\u0259dric\u0259n informasiya m\u00fchitind\u0259 izolyasiyaya m\u0259ruz qoyulmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar hayq\u0131r\u0131b qaba\u011fa getdikc\u0259, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259r\u0259 pis bir v\u0259rdi\u015f a\u015f\u0131lan\u0131r. Bu v\u0259rdi\u015f ictimai h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 hopur v\u0259 l\u0259k\u0259 sal\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda da yaltaql\u0131\u011f\u0131n ad\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si onlar\u0131n \u201cs\u0259l\u0259f\u201dl\u0259rinin buraxd\u0131\u011f\u0131 eyb\u0259c\u0259r bir irs kimi t\u0259zah\u00fcr edir.<\/p>\n<p>G\u0259nc d\u0259 el\u0259 bilir ki, yaltaqlanmasa, kimins\u0259 \u015f\u0259nin\u0259 t\u0259rifl\u0259r s\u00f6yl\u0259m\u0259s\u0259, qaba\u011fa ged\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k, karyeras\u0131nda axsay\u0131b \u015fik\u0259st qalacaq.<\/p>\n<p>Halbuki, yaltaqlardan he\u00e7 kimin, h\u0259tta yaltaq nitqinin \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin bel\u0259, xo\u015fu g\u0259lmir. \u00c7\u00fcnki yaltaq adam t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, \u015f\u0259rait\u0259 buq\u0259l\u0259mun kimi uy\u011funla\u015f\u0131b vaxt\u0131 il\u0259 \u00f6yd\u00fcy\u00fc insan\u0131 da z\u0259rb\u0259 alt\u0131na qoyar.<\/p>\n<p>Bunu a\u011f\u0131ll\u0131 V\u018fZ\u0130F\u018fL\u0130L\u018fR v\u0259 ya \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259rin M\u00dcD\u0130RL\u018fR\u0130 d\u0259rk edirl\u0259r, amma n\u0259 etsinl\u0259r ki, onlar\u0131n da i\u015fini t\u0259rifl\u0259y\u0259c\u0259k, m\u00fcbali\u011f\u0259 il\u0259 t\u0259bli\u011f ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259xsl\u0259r laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259n q\u0259tiyy\u0259n marketinqd\u0259ki \u015fi\u015firdilmi\u015f t\u0259bli\u011fat\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alm\u0131ram, \u00e7\u00fcnki bu, kapitalist bazar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259l\u0259bi v\u0259 biznes maraqlar\u0131d\u0131r. M\u0259nim g\u0259lm\u0259k ist\u0259diyim n\u00f6qt\u0259, bel\u0259 i\u015fi yaltaql\u0131qla, m\u00fctic\u0259sin\u0259, a\u011fas\u0131n\u0131n qulu olmaq formas\u0131nda aparanlar\u0131n sonradan imtiyaza yiy\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259lidir.<\/p>\n<p>Burada r\u0259smi t\u0259msil\u00e7ilikd\u0259 olmayanlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 konsentrasiya olunuruq. H\u0259r hans\u0131 \u015firk\u0259ti v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t qurumunu t\u0259msil etm\u0259y\u0259nl\u0259rin yaltaql\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259y\u0259 durmalar\u0131 lap ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir d\u0259 bax\u0131rsan ki, biri xaraktersizlik g\u00f6st\u0259rir, gah o naziri, gah bu m\u0259muru, gah da hans\u0131sa m\u0259tbuat katibini t\u0259rifl\u0259yir. Bel\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vicdan, \u0259dal\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u015fl\u0259kliyini \u00e7oxdan itirib. V\u0259zif\u0259y\u0259 G\u0130RM\u018fK \u00fc\u00e7\u00fcn min-bir oyun \u00e7\u0131xaranlar\u0131n qurduqlar\u0131 tama\u015fan\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r iyr\u0259nc g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc el\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli deyil.<\/p>\n<p>Burada inc\u0259 bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xaq: kimins\u0259 kim\u0259s\u0259 simpatiyas\u0131n\u0131n olub onu t\u0259bli\u011f etm\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, buna b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 yaltaql\u0131q dey\u0259 bilm\u0259rik.<\/p>\n<p>Yaltaql\u0131q b\u00f6y\u00fck bir t\u0259m\u0259nna g\u00fcd\u00fcl\u0259r\u0259k edil\u0259nl\u0259rdir, dem\u0259li, birin\u0259 alternativ g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi a\u00e7\u0131lsa, o, \u0259vv\u0259lki \u201cd\u0259y\u0259r\u201dini ayaqlar alt\u0131na atacaq.<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fcn\u00fc ona-buna yar\u0131naraq ke\u00e7ir\u0259nl\u0259rin m\u0259n\u0259vi rahatl\u0131q kodeksini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u015fey yaltaql\u0131q \u00fcnvan\u0131ndan g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259rdir. Bu m\u0259nb\u0259ni ba\u015fqa biri \u0259v\u0259zl\u0259yib daha y\u00fcks\u0259k t\u0259minat v\u0259d ets\u0259, yaltaqlanan adam \u00fc\u00e7\u00fcn prinsip, s\u0259daq\u0259t yoxa \u00e7\u0131xacaq.<\/p>\n<p>El\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn o m\u0259murun v\u0259 ya ba\u015fqa imkanl\u0131 birinin quca\u011f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcb ba\u015fqa birinin dizi \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u0259yl\u0259\u015fm\u0259k el\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n<p>Yaltaql\u0131\u011f\u0131n bel\u0259 formas\u0131 \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin normal tempd\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00f6n\u00fcnd\u0259 qal\u0131n bir \u00e7\u0259p\u0259r tikir.<\/p>\n<p>Yalta\u011fa \u201cyaltaqlanma\u201d dem\u0259k d\u0259 olmur, \u00e7\u00fcnki bu, f\u0259rdi bir xasiyy\u0259tdir, amma ictimai t\u0259r\u0259qqi namin\u0259 ictimai yaltaql\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u0259zim\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k olar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aq\u015fin K\u0259rimov yaz\u0131r&#8230; Yaltaql\u0131q x\u0259st\u0259likdir, yoxsa \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131b daha b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259, imtiyazlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn adi v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biri? M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, yaltaql\u0131q bioloji-m\u0259n\u0259vi bir \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qd\u0131r, insan\u0131n natamaml\u0131q kompleksinin zil\u0259 qalxmas\u0131n\u0131n bir n\u0259tic\u0259sidir. Yaltaql\u0131q t\u0259kam\u00fcl n\u0259tic\u0259sind\u0259 canl\u0131lar\u0131n (m\u0259nc\u0259, heyvanlarda da var) qazand\u0131\u011f\u0131 \u0259n pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259rhum Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin \u201cT\u00fclk\u00fc v\u0259 Qar\u011fa\u201d t\u0259msilind\u0259ki \u201cOlmasayd\u0131 cahanda sarsaqlar, Ac qalard\u0131, y\u0259qin ki, yaltaqlar\u201d qafiy\u0259si \u0259srl\u0259rd\u0259n bu yana uzan\u0131b g\u0259l\u0259n yaltaql\u0131q sindromunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l ifad\u0259 edir. Ona-buna quyruq bulama\u011f\u0131n formas\u0131 zamana v\u0259 z\u0259minl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir, amma mahiyy\u0259ti el\u0259 tarixd\u0259 nec\u0259 olubsa, indi d\u0259 el\u0259dir. Uza\u011f\u0131,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":660740,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC.jpg",1200,760,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC.jpg",1200,760,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC.jpg",1200,760,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC-576x365.jpg",576,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC-840x532.jpg",640,405,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC.jpg",1200,760,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC.jpg",1200,760,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/66EFF0C7-ABE2-4181-8CE5-4084B1EBBEBC-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aq\u015fin K\u0259rimov yaz\u0131r&#8230; Yaltaql\u0131q x\u0259st\u0259likdir, yoxsa \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131b daha b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259, imtiyazlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn adi v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biri? M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, yaltaql\u0131q bioloji-m\u0259n\u0259vi bir \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qd\u0131r, insan\u0131n natamaml\u0131q kompleksinin zil\u0259 qalxmas\u0131n\u0131n bir n\u0259tic\u0259sidir. Yaltaql\u0131q t\u0259kam\u00fcl n\u0259tic\u0259sind\u0259 canl\u0131lar\u0131n (m\u0259nc\u0259, heyvanlarda da var) qazand\u0131\u011f\u0131 \u0259n pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259rhum Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin \u201cT\u00fclk\u00fc v\u0259 Qar\u011fa\u201d t\u0259msilind\u0259ki \u201cOlmasayd\u0131 cahanda sarsaqlar, Ac&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/660737"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=660737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/660737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/660740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=660737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=660737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=660737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}