{"id":661046,"date":"2023-11-24T21:20:17","date_gmt":"2023-11-24T17:20:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=661046"},"modified":"2023-11-24T21:20:17","modified_gmt":"2023-11-24T17:20:17","slug":"%c9%99zizim-%c9%99zizdir-b%c9%99s-t%c9%99rbiy%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=661046","title":{"rendered":"\u018fzizim \u0259zizdir: B\u0259s t\u0259rbiy\u0259si?.."},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Elm, bilik v\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 insan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran a\u00e7\u0131q qap\u0131d\u0131r. Bu qap\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011f\u0131 h\u0259r u\u015fa\u011fa \u00f6z valideyni \u00f6yr\u0259tm\u0259lidir. Ail\u0259 \u00f6vlad\u0131n t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 \u00a0m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt\u0131nda ba\u015flansa, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 faydal\u0131 olar. \u018fks halda, u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Bu kimi neqativ hallarla qar\u015f\u0131la\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131 t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259rk\u0259n \u0259sas\u0259n \u00f6z d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259, ya da ata-analar\u0131n\u0131n, \u00f6zl\u0259rind\u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r, ya da m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259, u\u015faqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 b\u0259z\u0259n probleml\u0259r, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r,\u00a0 g\u0259rginlikl\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131, u\u015faqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olduq:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>U\u015faqla el\u0259 davranmal\u0131y\u0131q ki, o, \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259rli bilsin<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-0663a4dd170083743622119262010226977.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>F\u0259ls\u0259f\u0259 \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>Mail Yaqub<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, biz valideynl\u0259r tam \u0259min olmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6vlad\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6vlad\u0131m\u0131z\u0131n xo\u015fb\u0259xt v\u0259 u\u011furlu olmas\u0131n\u0131n 70-80 faizi bizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r: \u201cN\u0259 etm\u0259liyik?\u00a0 El\u0259 davranmal\u0131y\u0131q ki, biz evd\u0259 olanda u\u015faq sevinsin. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn biz evi u\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u00fchitin\u0259 \u00e7evirm\u0259liyik. H\u0259tta evd\u0259 u\u015faq kitab oxusa da onu bir \u0259yl\u0259nc\u0259 kimi hiss etsin. U\u015faqlara fiziki v\u0259 ya psixoloji \u015fidd\u0259t qada\u011fand\u0131r. U\u015faq s\u0259hv ets\u0259 d\u0259, ona qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki u\u015fa\u011f\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini al\u00e7atsaq, o bunu yadda saxlayacaq v\u0259 bu t\u0259hqir ona travma ya\u015fadacaq. Ona m\u00fcraci\u0259t formam\u0131z, onunla davran\u0131\u015f t\u0259rzimiz el\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259rli \u015f\u0259xsiyy\u0259t hesab etsin. T\u0259xmin\u0259n 6 &#8211; 7 ya\u015fdan yuxar\u0131 u\u015faqlarla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259rli v\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259xsiyy\u0259t hiss etsin.\u201d<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, u\u015faqlarla \u00e7oxlu s\u00f6hb\u0259t etm\u0259liyik. Bu zaman u\u015faqda nitq\u00a0 bacar\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf edir, dan\u0131\u015fd\u0131qca onun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00fcf\u00fcql\u0259ri geni\u015fl\u0259nir. U\u015faqlar\u0131n yan\u0131nda ba\u015fqas\u0131n\u0131 t\u0259hqir etm\u0259y\u0259k, \u0259xlaqs\u0131z ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259tm\u0259y\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Daimi \u015fidd\u0259t v\u0259 t\u0259hqir g\u00f6r\u0259n u\u015faqlarda anaya, ataya qar\u015f\u0131 nifr\u0259t yaran\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-4e8eaf89170083724698401121810493987.jpeg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u201cLoqos\u201d Psixoloji v\u0259 Nitq \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, \u201cPsixoloji Xidm\u0259t v\u0259 T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>T\u0259ran\u0259 Pa\u015fayeva<\/strong>\u00a0 vur\u011fulad\u0131 ki, u\u015faqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259 edilm\u0259si valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daim aktual bir problemdir:\u201d\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259ldikd\u0259n sonra t\u0259m\u0259l prinsip onu sosial m\u00fchit\u0259 haz\u0131rlamaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 \u00f6nc\u0259 ata v\u0259 ana \u00f6z m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259m\u0259li, daha sonra \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 d\u00fczg\u00fcn m\u00fcnasib\u0259t qurmal\u0131d\u0131rlar. U\u015faqlar 5 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r ail\u0259d\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri h\u0259r \u015feyi \u015f\u00fcuralt\u0131na y\u0131\u011f\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 valideyn \u00f6vlad\u0131na verdiyi t\u0259rbiy\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259lidir. 6-7 ya\u015f\u0131na kimi u\u015faqlar\u0131n t\u0259rbiy\u0259sin\u0259 daha ciddi yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 xarakterin ana x\u0259tti formala\u015f\u0131r. Art\u0131q bu ya\u015fa q\u0259d\u0259r balacalar \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259li, daxili kompleksl\u0259rd\u0259n azad olmal\u0131, \u00f6zl\u0259rini sevm\u0259lidirl\u0259r. Bu ya\u015fda \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n u\u015faqlar \u015f\u00fcurlu s\u00fcr\u0259td\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn getdikl\u0259rini bilirl\u0259r, yax\u015f\u0131 oxuma\u011fa can at\u0131rlar. Sonra ali m\u0259kt\u0259b\u0259 daxil olma\u011fa, daha sonra karyera qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-c24f4c5e170083752721746687810742163.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Psixoloq t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etdi ki, bu g\u00fcn h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 valideynl\u0259rin \u00f6z \u00f6vladlar\u0131na m\u00fcxt\u0259lif a\u011f\u0131r c\u0259zalar verm\u0259si, aqressiv, zorak\u0131 davran\u0131\u015flar g\u00f6st\u0259rm\u0259si hallar\u0131na tez-tez t\u0259sad\u00fcf edirik. Valideyn t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez d\u00f6y\u00fcl\u0259n u\u015faqlar natamam b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131nda probleml\u0259r yaran\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 onlar c\u0259miyy\u0259td\u0259, ail\u0259d\u0259 rahat \u00fcnsiyy\u0259t qura, sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bilmir, ya\u015f\u0131dlar\u0131na qar\u015f\u0131 aqressiv, kobud h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. \u018fg\u0259r u\u015faq h\u0259r hans\u0131 bir xo\u015fag\u0259lm\u0259z h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rs\u0259, d\u0259rsl\u0259rini vaxt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmazsa, yem\u0259yini yem\u0259zs\u0259 v\u0259 ya yatmaqdan imtina ed\u0259rs\u0259, onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layacaq s\u00f6zl\u0259r dem\u0259k v\u0259 \u015fidd\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259z\u0259n qada\u011fa qoymaqla he\u00e7 n\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n, \u00f6vladlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00f6zl\u0259ri e\u015fidilm\u0259y\u0259n valideynl\u0259r bir \u00e7ox hallarda qeyri-ciddi metodlarla \u00f6z ist\u0259kl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r, onlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u0259\u015fyalarla, heyvanlarla, h\u0259tta insanlarla qorxudurlar. El aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox e\u015fitdiyimiz \u201cxortdan g\u0259l\u0259r\u201d, \u201cit di\u015fl\u0259y\u0259r\u201d, \u201ch\u0259kim s\u0259n\u0259 iyn\u0259 vurar\u201d, \u201cpolis g\u0259lib aparar\u201d v\u0259 s. kimi ifad\u0259l\u0259r y\u0259qin ki, bir \u00e7oxumuza tan\u0131\u015f ifad\u0259l\u0259rdir. Lakin bu kimi formada u\u015faqlar\u0131 qorxutmaq yaln\u0131z onlar\u0131n psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Onlar \u00f6vladlar\u0131n\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 qorxunun hans\u0131 m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259, h\u0259tta isteriyaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rk etmirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259ran\u0259 Pa\u015fayeva bildirdi ki, u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131nda v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda sa\u011flam m\u00fchitin rolu \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr: \u201cSevgi v\u0259 n\u0259vazi\u015fl\u0259 dolu, m\u00fcsb\u0259t emosiyal\u0131, m\u00fcbahis\u0259 olmayan ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faqlar dig\u0259rl\u0259rind\u0259n \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259l\u0259ri, \u00f6zl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri il\u0259 f\u0259rql\u0259nirl\u0259r. Qeyd edim ki, ail\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsus\u0259n u\u015faq t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r iki valideynin s\u00f6z\u00fc \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259lidir. Y\u0259ni, anan\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc ata v\u0259 ya atan\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc ana inkar ed\u0259rs\u0259, bu zaman \u00f6vlad\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259sind\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z. U\u015faqlar\u0131n nitqi, dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi d\u0259 valideynl\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r valideyn \u00f6vlad\u0131 il\u0259 kobud dan\u0131\u015f\u0131rsa, u\u015faq da dostlar\u0131 il\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 \u0259trafdak\u0131larla s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n bel\u0259 dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259c\u0259k. Valideynl\u0259r davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 \u00f6z \u00f6vladlar\u0131na \u00f6rn\u0259k olmal\u0131d\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fcsahibimiz \u0259lav\u0259 etdi ki, u\u015faqlar g\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sini ail\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259l\u0259ri il\u0259 ke\u00e7irir. Ana-ata v\u0259 ya m\u00fc\u0259llim olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq bacard\u0131\u011f\u0131m\u0131z q\u0259d\u0259r u\u015faqlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k, onlar\u0131n fikirl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, h\u0259tta yaln\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 d\u0259 olsa bel\u0259, onlara bu fikrin v\u0259 ya h\u0259r\u0259k\u0259tin s\u0259hv oldu\u011funu daha anlay\u0131\u015fl\u0131 formada bildirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259r hans\u0131 bir s\u0259hv etdikd\u0259, onlar\u0131 insanlar aras\u0131nda danlamaq olmaz.<\/p>\n<p>Psixoloq diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, b\u0259z\u0259n bir \u00e7ox valideynl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, \u00f6vladlar\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox bahal\u0131 oyuncaqlar alsalar, onlar\u0131 \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox g\u0259zdirs\u0259l\u0259r, h\u0259r ist\u0259kl\u0259rini yerin\u0259 yetirs\u0259l\u0259r, onlara bir o q\u0259d\u0259r \u00e7ox diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f olurlar. \u018fks\u0259r valideynl\u0259r bununla \u00f6z v\u0259zif\u0259l\u0259rini bitmi\u015f hesab edirl\u0259r. Ancaq \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmaq, onlarla s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k a\u011f\u0131llar\u0131na g\u0259lmir. Onlar bilmirl\u0259r ki, u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fcasir, bahal\u0131 oyuncaqlar yox, valideynl\u0259ri il\u0259 \u0259yl\u0259nm\u0259k, s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k, oynamaq maraql\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn u\u015fa\u011f\u0131 dinl\u0259m\u0259k, onun n\u0259 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259nm\u0259k, onun yan\u0131nda oldu\u011funu hiss etdirm\u0259k, onu narahat ed\u0259n suallar bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k sabahk\u0131 bir \u00e7ox psixoloji probleml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Telefon xoxandan bet\u0259rdir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-8047414117008372765825319201030850.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-pediatr Ayt\u0259n \u0130smay\u0131lzad\u0259<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259zetimiz\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki,\u00a0 valideynl\u0259rin u\u015faqlar\u0131 b\u00f6y\u00fcd\u0259rk\u0259n yol verdiyi s\u0259hvl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l onlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 (m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131q qrupuna) qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r: \u201cU\u015faq ist\u0259m\u0259dikd\u0259, a\u011flay\u0131b, etiraz etdikd\u0259 is\u0259 valideyn bunu \u0259s\u0259bilik kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir, h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman ist\u0259yir. Bununla da valideyn-u\u015faq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri pozulma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Yax\u015f\u0131 olar ki, valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil vaxt\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn ayarlas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki vaxt\u0131ndan tez m\u0259kt\u0259b\u0259 qoymaq el\u0259 vaxt\u0131ndan tez nikaha salmaq kimi bir \u015feydir. H\u0259r d\u00f6vr\u00fcn \u00f6z t\u0259l\u0259bi var. U\u015faqlar o d\u00f6vrl\u0259ri \u00f6z vaxt\u0131nda ke\u00e7m\u0259lidir.\u201d<\/p>\n<blockquote><p><strong>Yax\u015f\u0131 olar ki, valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil vaxt\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn ayarlas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki vaxt\u0131ndan tez m\u0259kt\u0259b\u0259 qoymaq el\u0259 vaxt\u0131ndan tez nikaha salmaq kimi bir \u015feydir. H\u0259r d\u00f6vr\u00fcn \u00f6z t\u0259l\u0259bi var. U\u015faqlar o d\u00f6vrl\u0259ri \u00f6z vaxt\u0131nda ke\u00e7m\u0259lidir<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis vur\u011fulad\u0131 ki, u\u015faqlara fiziki t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, 1, 5-2 ya\u015f\u00a0 aras\u0131 u\u015fa\u011fa s\u0259rt reaksiya verilm\u0259si onun nitqinin tutulmas\u0131na, k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. G\u00fccl\u00fc qorxulara v\u0259 bu qorxular s\u0259b\u0259bind\u0259n\u00a0 enurez ( sidik qa\u00e7\u0131rma)\u00a0 v\u0259 enkoprez (n\u0259cis saxlamama) kimi probleml\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. U\u015faqlar\u0131n \u00f6zg\u00fcv\u0259ni d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Amma 10 ya\u015f\u0131ndan yuxar\u0131 u\u015faq ciddi kobud qayda pozuntusuna yol verib, buna \u0259lb\u0259tt\u0259 s\u0259rt reaksiya verilm\u0259lidir ki, n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xars\u0131n. U\u015faqlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qorxutmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201ch\u0259kim s\u0259n\u0259 iyn\u0259 vuracaq\u201d dey\u0259r\u0259k u\u015faqlar\u0131 h\u0259kiml\u0259 qorxudaraq h\u0259r hans\u0131 i\u015fd\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k ist\u0259yirik.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-c8da655d17008376442459451381110168.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bel\u0259 olanda u\u015faq\u00a0 h\u0259kim s\u0259n\u0259 iyn\u0259 vurar,\u00a0 h\u0259kim s\u0259n\u0259 z\u0259rur vurar anlam\u0131ndan q\u0259bul edir. Halbuki h\u0259kim\u0259 sa\u011flam olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn gedirik. U\u015faqlar\u0131n heyvanlara (x\u00fcsusil\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 iti v\u0259 pi\u015fiyi) m\u00fcnasib\u0259tini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q, ehtiyal\u0131 davranmal\u0131y\u0131q. K\u00fc\u00e7\u0259 heyvanlar\u0131 onlar\u0131 di\u015fl\u0259y\u0259rs\u0259 hans\u0131 z\u0259r\u0259rl\u0259ri vura bil\u0259r ba\u015fa salmal\u0131y\u0131q. Amma rahat \u00f6z\u00fcn\u00fc aparan heyvanlara ilgi g\u00f6st\u0259rm\u0259sini, onlarla sevgi payla\u015fmas\u0131na icaz\u0259 verm\u0259liyik. Valideynl\u0259rin qorxutma\u011fa ehtiyac qalm\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u0259ll\u0259rin\u0259 telefon verirl\u0259r. Amma m\u0259n sizi inand\u0131r\u0131m ki, telefon xoxandan bet\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki telefonla b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc oynamaq u\u015faqlar\u0131n beynini toksiki informasiyalarla doldurur. Bel\u0259 olandan onlar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 sui-q\u0259sd\u0259 meyilli\u00a0 olurlar. \u015e\u00fcuralt\u0131m\u0131z\u0131 m\u0259nfilikl\u0259rl\u0259 dolduran bu d\u0259qiq\u0259nin \u00f6z\u00fcnd\u0259 telefonlard\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259\u00a0 bu g\u00fcn\u00fcn valideynl\u0259ri\u00a0 ciddi yana\u015fmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Valideynl\u0259r sevgi il\u0259 t\u0259rbiy\u0259ni bir-birind\u0259n ay\u0131ra bilmir<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/11\/24\/\/-3f53d719170083732319121392010557845.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n eksperti Lal\u0259 Mehral\u0131\u00a0<\/strong>is\u0259 bildirdi ki, \u0259ks\u0259r valideynl\u0259r sevgi il\u0259 t\u0259rbiy\u0259ni bir-birind\u0259n ay\u0131ra bilmir: \u201c\u018fvv\u0259lc\u0259 t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 sevginin s\u0259rh\u0259ddini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ondan sonra u\u015fa\u011f\u0131 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131na t\u0259rbiy\u0259 ver\u0259n valideynl\u0259r bir-biril\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 eyni t\u0259rbiy\u0259 \u00fcsulunu se\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Valideynl\u0259rin h\u0259r ikisinin d\u0259 u\u015faq \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fc eyni olmal\u0131d\u0131r. \u00d6vlad\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 \u0259s\u0259bimiz s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ke\u00e7m\u0259m\u0259lidir, aqressiyaya d\u00f6nm\u0259m\u0259lidir v\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259m\u0259lidir.\u00a0 U\u015faqlara fizik t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259k s\u00f6hb\u0259t bel\u0259 ged\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Qada\u011fa t\u0259rbiy\u0259y\u0259 daxildir. Qada\u011fa olunmayan h\u0259r hans\u0131 bir davran\u0131\u015f o u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yinin pu\u00e7 olmas\u0131na xidm\u0259t edir<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Amma qada\u011fa t\u0259rbiy\u0259y\u0259 daxildir. Qada\u011fa olunmayan h\u0259r hans\u0131 bir davran\u0131\u015f o u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yinin pu\u00e7 olmas\u0131na xidm\u0259t edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u0259yin qada\u011fa, n\u0259yin icaz\u0259li olmas\u0131 t\u0259rbiy\u0259 metodu daxilind\u0259 t\u0259yin edilm\u0259lidir. T\u0259rbiy\u0259d\u0259 sa\u011flam psixoloji m\u00fchit birinci amildir. Ail\u0259d\u0259 bu m\u00fchit sevgi, h\u00f6rm\u0259t, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, dinl\u0259m\u0259 qabiliyy\u0259tinin oldu\u011fu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 yaranmal\u0131d\u0131r. Bu t\u0259rbiy\u0259 m\u00fchiti t\u0259kc\u0259 ail\u0259 il\u0259 yekunla\u015fmamal\u0131d\u0131r, c\u0259miyy\u0259t d\u0259, m\u0259kt\u0259b d\u0259, dig\u0259r t\u0259lim-t\u0259dris ocaqlar\u0131 da buna \u0259m\u0259l etm\u0259lidir. U\u015faq t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 konkretlilik m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. U\u015faq z\u0259kas\u0131\u00a0 ya h\u0259 ya da yoxu q\u0259bul edir. U\u015faq bilm\u0259lidir ki, n\u0259 olar, n\u0259 olmaz. Sonra pe\u015fman olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 \u00f6vlad\u0131m\u0131za \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn yax\u015f\u0131 bildiyimiz h\u0259r \u015feyi \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259 borcluyuq. Z\u0259man\u0259 nec\u0259 t\u0259l\u0259b edir, \u00f6vlad\u0131m\u0131z\u0131 el\u0259 t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirm\u0259liyik.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elm, bilik v\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 insan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran a\u00e7\u0131q qap\u0131d\u0131r. Bu qap\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011f\u0131 h\u0259r u\u015fa\u011fa \u00f6z valideyni \u00f6yr\u0259tm\u0259lidir. Ail\u0259 \u00f6vlad\u0131n t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 \u00a0m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt\u0131nda ba\u015flansa, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 faydal\u0131 olar. \u018fks halda, u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Bu kimi neqativ hallarla qar\u015f\u0131la\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131 t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259rk\u0259n \u0259sas\u0259n \u00f6z d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259, ya da ata-analar\u0131n\u0131n, \u00f6zl\u0259rind\u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r, ya da m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259, u\u015faqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 b\u0259z\u0259n probleml\u0259r, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r,\u00a0 g\u0259rginlikl\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131, u\u015faqlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259rbiy\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq m\u0259s\u0259l\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":661047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b8f3ddac170083885114028555910259289.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Elm, bilik v\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 insan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran a\u00e7\u0131q qap\u0131d\u0131r. Bu qap\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011f\u0131 h\u0259r u\u015fa\u011fa \u00f6z valideyni \u00f6yr\u0259tm\u0259lidir. Ail\u0259 \u00f6vlad\u0131n t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 \u00a0m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt\u0131nda ba\u015flansa, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 faydal\u0131 olar. \u018fks halda, u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Bu kimi neqativ hallarla qar\u015f\u0131la\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131 t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259rk\u0259n \u0259sas\u0259n \u00f6z&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661046"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=661046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/661047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=661046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=661046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=661046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}