{"id":661118,"date":"2023-11-25T10:45:55","date_gmt":"2023-11-25T06:45:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=661118"},"modified":"2023-11-25T10:45:55","modified_gmt":"2023-11-25T06:45:55","slug":"coxusaqliliqdan-azusaqliliga-kecid-hansi-sosioloji-probleml%c9%99r-yaradir-r%c9%99yl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=661118","title":{"rendered":"\u00c7oxu\u015faql\u0131l\u0131qdan azu\u015faql\u0131l\u0131\u011fa ke\u00e7id hans\u0131 sosioloji probleml\u0259r yarad\u0131r &#8211; r\u0259yl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ekspert: \u201cB\u00fct\u00f6vl\u00fcd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 sosial d\u0259st\u0259k \u0259hat\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 mill\u0259t v\u0259kili Siyavu\u015f Novruzov parlamentd\u0259 2 u\u015faqdan sonra ail\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015fdi. Deputat qeyd edib ki,\u00a0 ail\u0259y\u0259 yaln\u0131z 5 u\u015faqdan sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin verilm\u0259si yax\u015f\u0131 deyil. \u201c2 u\u015faqdan sonra t\u0259minat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa, daha yax\u015f\u0131 olar\u201d, dey\u0259 deputat bildirib.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 azu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Art\u0131q ail\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n 1, maksimum 2 u\u015fa\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Diqq\u0259t ed\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 1 u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin say\u0131 15 faiz \u0259traf\u0131nda olurdu, indi is\u0259 bu r\u0259q\u0259m az\u0131 50 faizdir. Bel\u0259likl\u0259, 2 u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin \u00e7\u0259kisi az\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bir s\u0131ra m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, buna s\u0259b\u0259b son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 sosial durumun \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fm\u0259si, qlobal bahala\u015fmad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda da ail\u0259l\u0259r 2-d\u0259n art\u0131q u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirmir, h\u0259tta g\u0259ncl\u0259r evl\u0259nm\u0259kd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, \u00e7oxu\u015faql\u0131l\u0131qdan azu\u015faql\u0131l\u0131\u011fa ke\u00e7id sosioloji probleml\u0259r yarada bilir. Bel\u0259 ki, \u0259vv\u0259lki ail\u0259l\u0259rd\u0259 bir u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 art\u0131q dig\u0259r u\u015faqlar b\u00f6y\u00fcm\u0259k \u00fczr\u0259 olurdu. U\u015faqlar bir-biri il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurur, qidas\u0131n\u0131, oyunca\u011f\u0131n\u0131, paltar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131rd\u0131. Yeni do\u011fulan u\u015faq da do\u011fuldu\u011fu zaman bu v\u0259rdi\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb, \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n onlara yiy\u0259l\u0259nirdi. Lakin indi do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n ail\u0259d\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t probleml\u0259ri olur. Valideynl\u0259r i\u015fl\u0259yir, onlara vaxt ay\u0131ra bilmir, m\u0259kt\u0259b, ba\u011f\u00e7a vaxt\u0131nda is\u0259 \u015fikay\u0259t edirl\u0259r ki, u\u015faqlar sosialla\u015fa bilmir. Azu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 adaptasiya v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t problemi olur.<\/p>\n<p>Psixoloqlar da qeyd edir ki, t\u0259ku\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n eqoistlik v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma probleml\u0259ri olur. Ail\u0259d\u0259 iki v\u0259 daha art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n olmas\u0131 u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6zg\u00fcv\u0259nl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131na t\u0259sir edir, \u00e7\u00fcnki bac\u0131, qarda\u015f bir-birin\u0259 m\u0259n\u0259vi dayaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7oxu\u015faql\u0131l\u0131qdan azu\u015faql\u0131l\u0131\u011fa ke\u00e7id hans\u0131 sosioloji probleml\u0259r yarad\u0131r?<\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.qaynarinfo.az\/2023-01\/1674821288_6f22df3b046aaef4fef809c6e60555291671261213_fbf2a85fe2b751baa8307809ffc5cc1d1-jpg-jpg.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda nikahlar azal\u0131r, bo\u015fanmalar art\u0131r - \u00f6lk\u0259y\u0259 demoqrafik t\u0259hdid  varm\u0131?\" width=\"916\" height=\"515\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00c7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259n azu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 ke\u00e7id prosesi t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, qlobal d\u00fcnyada ged\u0259n \u00fcmumi tendensiyad\u0131r. Bunun da m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Onun i\u00e7\u0259risind\u0259 ail\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri qeyd etm\u0259k olar<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Sovet co\u011frafiyas\u0131nda stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r var idi. H\u0259tta \u00e7oxu\u015faql\u0131 qad\u0131nlara \u201cq\u0259hr\u0259man ana\u201d statusu verilirdi. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n deyim ki, m\u0259n d\u0259 11 u\u015faql\u0131 ail\u0259d\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f\u0259m, m\u0259nim d\u0259 anam \u201cq\u0259hr\u0259man ana \u201d ni\u015fan\u0131n\u0131 al\u0131b. Bu bir n\u00f6v\u00a0 demoqrafik t\u0259nziml\u0259m\u0259, stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 bir al\u0259t kimi ifad\u0259 olunurdu. \u00c7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox sayda imtiyazlar verilirdi v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259m h\u0259min analar, h\u0259m d\u0259 ail\u0259l\u0259r x\u00fcsusi n\u00fcfuza malik idi, onlara sosial d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilirdi<\/p>\n<p>Sovet ittifaq\u0131 s\u00fcquta u\u011frayandan sonra m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015f respublikalarda qlobal miqyasda oldu\u011fu kimi ail\u0259 institutlar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verdi. Art\u0131q \u00e7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn anlay\u0131\u015f k\u0259sb etm\u0259di, ail\u0259 planla\u015fd\u0131rmalar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. Bu h\u0259m d\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, sosial-iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin fonunda ba\u015f verirdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, azu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi t\u0259kc\u0259 sosial-iqtisadi amill\u0259r deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal d\u00fcnyada ged\u0259n trenddir.<\/p>\n<p>Demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz bu g\u00fcn \u00e7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Sosioloq son vaxtlar Az\u0259rbaycanda t\u0259bii art\u0131mda xeyli azalmalar\u0131n oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00d6lk\u0259d\u0259 t\u0259bii art\u0131mla ba\u011fl\u0131 statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, son ill\u0259r t\u0259bii art\u0131mda azalmalar var. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2021-ci ilin statistikas\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259bii art\u0131m 35 mind\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox olub. 2023-c\u00fc ilin son\u00a0 5 ay\u0131n\u0131n statistikas\u0131na baxanda is\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259bii art\u0131m 17, 5 faiz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>\u00c7ox yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, bununla ba\u011fl\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259n, u\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fcavin\u0259t art\u0131r\u0131ls\u0131n, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc u\u015fa\u011f\u0131n do\u011fu\u015funa ayr\u0131ca m\u00fcavin\u0259t t\u0259\u015fkil olunsun.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin \u0259vv\u0259ll\u0259r 9-10 u\u015faql\u0131 qad\u0131na \u201cq\u0259hr\u0259man ana\u201d statusu verilirdi, indi is\u0259 art\u0131q v\u0259ziyy\u0259t, d\u00f6vr d\u0259yi\u015fib, biz\u00a0 6-7 u\u015fa\u011f\u0131 olan qad\u0131na bu statusu ver\u0259 bil\u0259rik v\u0259 h\u0259min ail\u0259y\u0259 x\u00fcsusi imtiyazlar veril\u0259r bil\u0259r.<\/p>\n<p>Daha bir m\u0259s\u0259l\u0259, \u201cu\u015faq pulu\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259vv\u0259ll\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cu\u015faq pulu\u201d verilirdi. Do\u011frudur, onun d\u0259y\u0259ri o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyildi, amma h\u0259r halda bunu b\u0259rpa etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin b\u00fct\u00f6vl\u00fcd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 sosial d\u0259st\u0259k \u0259hat\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Haz\u0131rda g\u0259ncl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si evl\u0259nm\u0259y\u0259n g\u0259ncl\u0259rdir ki, onlar\u0131n da \u0259sas\u0259n \u0259sas g\u0259tirdikl\u0259ri arqument m\u0259nzil \u015f\u0259raiti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. \u00c7ox yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, g\u0259nc ail\u0259l\u0259rin m\u0259nzil-m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn, ipoteka kreditl\u0259rinin faizi a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fs\u00fcn, \u015f\u0259rtl\u0259r yum\u015fald\u0131ls\u0131n v\u0259 sair\u0259.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 artma\u011fa ba\u015flay\u0131b ki, bu da ail\u0259l\u0259rd\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131na t\u0259sir edir. Bu bax\u0131mdan \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, bo\u015fanmalar\u0131n da qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilsin&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cB\u00fct\u00f6vl\u00fcd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 sosial d\u0259st\u0259k \u0259hat\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 mill\u0259t v\u0259kili Siyavu\u015f Novruzov parlamentd\u0259 2 u\u015faqdan sonra ail\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015fdi. Deputat qeyd edib ki,\u00a0 ail\u0259y\u0259 yaln\u0131z 5 u\u015faqdan sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin verilm\u0259si yax\u015f\u0131 deyil. \u201c2 u\u015faqdan sonra t\u0259minat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa, daha yax\u015f\u0131 olar\u201d, dey\u0259 deputat bildirib. Qeyd ed\u0259k ki, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 azu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Art\u0131q ail\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n 1, maksimum 2 u\u015fa\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Diqq\u0259t ed\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 1 u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259rin say\u0131 15 faiz \u0259traf\u0131nda olurdu, indi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":661125,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/b7ceb4f00a5c336cd7a8d76b3ae94120.jpg",600,339,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cB\u00fct\u00f6vl\u00fcd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 sosial d\u0259st\u0259k \u0259hat\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 mill\u0259t v\u0259kili Siyavu\u015f Novruzov parlamentd\u0259 2 u\u015faqdan sonra ail\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015fdi. Deputat qeyd edib ki,\u00a0 ail\u0259y\u0259 yaln\u0131z 5 u\u015faqdan sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin verilm\u0259si yax\u015f\u0131 deyil. \u201c2 u\u015faqdan sonra t\u0259minat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa, daha yax\u015f\u0131 olar\u201d, dey\u0259 deputat bildirib. Qeyd&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=661118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661118\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/661125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=661118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=661118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=661118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}