{"id":661683,"date":"2023-11-27T11:32:30","date_gmt":"2023-11-27T07:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=661683"},"modified":"2023-11-27T11:32:30","modified_gmt":"2023-11-27T07:32:30","slug":"az%c9%99rbaycanda-ail%c9%99-institutu-dagilir-cixis-yolu-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=661683","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda ail\u0259 institutu da\u011f\u0131l\u0131r: \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu var?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fn geci 20 il sonra \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin say\u0131 azalma\u011fa ba\u015flayacaq.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ <\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00fczr\u0259 professor F\u0259rhad Mehdiyev qeyd edib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, elmi analizl\u0259r m\u00fcasir Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin n\u0259z\u0259riyy\u0259sini v\u0259 praktikas\u0131n\u0131 izah edir:<\/p>\n<p>\u201cS\u00f6hb\u0259t ail\u0259d\u0259n, \u00f6vladlardan, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tind\u0259n ged\u0259nd\u0259, proses\u0259 sistem m\u0259s\u0259l\u0259si olaraq baxmal\u0131y\u0131q, halbuki \u00e7oxumuz bir bucaqdan bax\u0131r\u0131q. Bu sistem\u0259 m\u0259kt\u0259b, m\u0259n\u0259vi v\u0259 dini d\u0259y\u0259rl\u0259r, ail\u0259d\u0259 veril\u0259n t\u0259rbiy\u0259, ail\u0259nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259r, \u0259m\u0259k bazar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bli\u011fat vasit\u0259l\u0259ri aiddir. Sistem d\u0259 bir b\u00fctov olaraq klassik az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259 modelini da\u011f\u0131d\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert bildirib ki, ail\u0259nin bir s\u00fct\u00fcnu ki\u015fidirs\u0259, ondan daha vacib s\u00fctunu qad\u0131nd\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cProblem ordad\u0131r ki, ail\u0259 institutun \u00f6z\u00fcn\u0259 k\u00f6hn\u0259 paradiqmadan bax\u0131r\u0131q (Ki\u015finin s\u0259drliyi \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015f qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlar\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259n ittifaq). K\u00f6hn\u0259 paradiqma h\u0259m\u00e7inin ki\u015finin ev\u0259 qazanc g\u0259tirdiyi, qad\u0131n\u0131n da ondan m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 maddi as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Lakin bu paradiqma \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q i\u015fl\u0259mir. Bu pradiqmaya bu g\u00fcn \u015f\u00fcuralt\u0131 olaraq qad\u0131nlar da inan\u0131r. Bu hipotezin s\u00fcbutu ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6z\u00fc qazanan qad\u0131n h\u0259m evl\u0259nm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259smir (\u201cki\u015fi m\u0259nim n\u0259yim\u0259 laz\u0131md\u0131r\u201d deyir), h\u0259m d\u0259 ail\u0259 qurduqdan sonra \u0259ri ev\u0259 qazanc g\u0259tir\u0259 bilm\u0259diyi halda \u0259rinin tabe\u00e7iliyini q\u0259bul etm\u0259yib, bo\u015fanmaya m\u00fcraci\u0259t edir.<\/p>\n<p>Fakt budur ki, 20-30 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda olan g\u0259ncl\u0259r d\u0259 m\u0259nim dediyim paradiqmaya inan\u0131r. Onlara g\u00f6r\u0259, ail\u0259 qurulanda o\u011flan t\u0259r\u0259fi ail\u0259nin dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir, qad\u0131n\u0131n maddi rifah\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 burda yaran\u0131r &#8211; qad\u0131n\u0131n bu maddiyyata ehtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halda, avtomatik olaraq ail\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn vacibliyini itirir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 maddi bax\u0131mdan ki\u015fil\u0259rd\u0259n geri qalm\u0131r. \u0130\u015f tapmaqda b\u0259z\u0259n ki\u015fil\u0259rd\u0259n daha avantajl\u0131 olurlar: xaric\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na ged\u0259, avtomobil s\u00fcr\u0259, ipoteka il\u0259 ev ala bilirl\u0259r. Ata evind\u0259 d\u0259 rahatd\u0131rlar v\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0259r\u0259 getm\u0259kl\u0259 xilas olmaq kimi bir se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda deyil.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan, k\u00f6hn\u0259 paradiqmaya \u0259sas\u0259n qad\u0131nlar niy\u0259 evl\u0259nm\u0259k ist\u0259sin, ya da niy\u0259 evlilikd\u0259 qalmaq ist\u0259sin?<\/p>\n<p>\u0130ndi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259rsiniz ki, niy\u0259 bo\u015fanma\u011fa m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin 85% qad\u0131nlard\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>F.Mehdiyev m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259yin iki yolunu g\u00f6st\u0259rib:<\/p>\n<p>\u201cBirincisi \u00e7\u0259tin, h\u0259tta m\u00fcmk\u00fcn olmayand\u0131r: k\u00f6hn\u0259 paradiqman\u0131 ayaqda tutan ictimai d\u0259y\u0259r v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259ni qorumaq! Bacara bilm\u0259rik, qad\u0131nlar \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xacaq. Gender t\u0259liml\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f m\u00fcasir Az\u0259rbaycan xan\u0131m\u0131 art\u0131q ki\u015finin dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259n\u0259 ox\u015fam\u0131r. \u201cKi\u015finin ail\u0259d\u0259 \u00f6z yeri var, qad\u0131n\u0131n \u00f6z yeri\u201d ifad\u0259si art\u0131q n\u0259inki aktual deyil, h\u0259tta seksist, narsist, narkoman bir ifad\u0259 kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130kinci yol is\u0259 ail\u0259 institunu izah ed\u0259n yeni paradiqman\u0131n yeridilm\u0259sidir. Bu paradiqman\u0131n yeridilm\u0259si v\u0259ziyy\u0259t\u0259 bir az m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r &#8211; yeni qanuni t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259rl\u0259 bir yerd\u0259.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 institutu biz\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259 kimi deyil, \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin davam\u0131n\u0131n yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir. Bu paradiqmada ail\u0259 qurma\u011fa t\u0259l\u0259sm\u0259y\u0259c\u0259yik, ail\u0259 qurmaqdan \u0259vv\u0259l \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yik, mentalitet-filan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini k\u0259nara qoyaca\u011f\u0131q. T\u0259nt\u0259n\u0259li toylar unudulmal\u0131, ail\u0259d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r iqtisadi z\u0259mind\u0259n \u00e7\u0131xaraq s\u0131rf \u00f6vlad yeti\u015fdirm\u0259 v\u0259 cinsi ehtiyac\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131 mara\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ail\u0259d\u0259ki g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r iqtisadi z\u0259mind\u0259n \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r: y\u0259ni ki\u015fi ail\u0259ni saxlayan olmaqdan \u00e7\u0131xmal\u0131, bu y\u00fck onun \u00e7iyinl\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir v\u0259 bu \u00f6hd\u0259lik ki\u015fi v\u0259 qad\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 paylanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Aliment \u00f6hd\u0259liyi ata v\u0259 ana t\u0259r\u0259find\u0259n birlikd\u0259 qar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131nda ata v\u0259 anan\u0131n b\u0259rab\u0259r rollar\u0131 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r (indi bu rol, x\u00fcsusil\u0259, bo\u015fanmadan sonra qad\u0131nda olur).<\/p>\n<p>Nikahda birg\u0259 \u0259mlak rejimi default olaraq qanunla l\u0259\u011fv edilm\u0259lidir; payl\u0131 \u0259mlak da \u0259r-arvad\u0131n qazanc\u0131 nisb\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, g\u00fcn\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Buna qar\u015f\u0131 qoya bil\u0259c\u0259yiniz \u0259n g\u00fccl\u00fc paradiqma is\u0259 ancaq dini olan ail\u0259 institutu paradiqmas\u0131d\u0131r. Dindar insanlar \u00f6z \u00f6vladlar\u0131n\u0131 klassik ail\u0259 modeli il\u0259 t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 t\u0259lim ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Sekulyar ail\u0259l\u0259r is\u0259 ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz t\u0259rzd\u0259 davranma\u011fa m\u0259cbur qalacaqlar.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qanunvericiliy\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olunmal\u0131d\u0131r. Bu d\u0259yi\u015fiklik ail\u0259 institutu bar\u0259sind\u0259 olan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ndiki gedi\u015fatla is\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin getdik\u00e7\u0259 pisl\u0259\u015f\u0259c\u0259yini bildirm\u0259y\u0259 m\u0259cburam\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fn geci 20 il sonra \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin say\u0131 azalma\u011fa ba\u015flayacaq. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00fczr\u0259 professor F\u0259rhad Mehdiyev qeyd edib. O bildirib ki, elmi analizl\u0259r m\u00fcasir Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin n\u0259z\u0259riyy\u0259sini v\u0259 praktikas\u0131n\u0131 izah edir: \u201cS\u00f6hb\u0259t ail\u0259d\u0259n, \u00f6vladlardan, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tind\u0259n ged\u0259nd\u0259, proses\u0259 sistem m\u0259s\u0259l\u0259si olaraq baxmal\u0131y\u0131q, halbuki \u00e7oxumuz bir bucaqdan bax\u0131r\u0131q. Bu sistem\u0259 m\u0259kt\u0259b, m\u0259n\u0259vi v\u0259 dini d\u0259y\u0259rl\u0259r, ail\u0259d\u0259 veril\u0259n t\u0259rbiy\u0259, ail\u0259nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259r, \u0259m\u0259k bazar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bli\u011fat vasit\u0259l\u0259ri aiddir. Sistem d\u0259 bir b\u00fctov olaraq klassik az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259 modelini da\u011f\u0131d\u0131b\u201d. Ekspert bildirib ki, ail\u0259nin bir s\u00fct\u00fcnu ki\u015fidirs\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":661684,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00-482x280.jpg",482,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/xosbext_aile_00.jpg",482,361,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fn geci 20 il sonra \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin say\u0131 azalma\u011fa ba\u015flayacaq. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00fczr\u0259 professor F\u0259rhad Mehdiyev qeyd edib. O bildirib ki, elmi analizl\u0259r m\u00fcasir Az\u0259rbaycan ail\u0259sinin n\u0259z\u0259riyy\u0259sini v\u0259 praktikas\u0131n\u0131 izah edir: \u201cS\u00f6hb\u0259t ail\u0259d\u0259n, \u00f6vladlardan, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tind\u0259n ged\u0259nd\u0259, proses\u0259 sistem m\u0259s\u0259l\u0259si olaraq baxmal\u0131y\u0131q, halbuki \u00e7oxumuz bir bucaqdan bax\u0131r\u0131q. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661683"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=661683"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/661683\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/661684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=661683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=661683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=661683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}