{"id":662111,"date":"2023-11-28T08:59:50","date_gmt":"2023-11-28T04:59:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=662111"},"modified":"2023-11-28T08:59:50","modified_gmt":"2023-11-28T04:59:50","slug":"az%c9%99rbaycan-s%c9%99hiyy%c9%99sinin-nuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=662111","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin nuru"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyata, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, k\u00f6vr\u0259k q\u0259lb\u0259, \u0259n saf m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahib olmu\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259b\u0259diyy\u0259t qazanm\u0131\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiminin \u00f6vlad\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 anas\u0131 kimi \u015f\u00f6hr\u0259tin \u0259n uca m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ls\u0259 d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qazand\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131q zirv\u0259sini b\u00fct\u00fcn \u015fan-\u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259rd\u0259n uca tutma\u011f\u0131 bacarmaq h\u0259r adama qism\u0259t olmayan m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva m\u0259hz bel\u0259 bir m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015f nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. O, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n zirv\u0259sind\u0259 q\u0259rar tutmu\u015f Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259sini t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirirdi. Ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 g\u00f6z\u0259 \u015f\u0259fa b\u0259x\u015f etmi\u015f, \u0259n a\u011f\u0131r, m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u0259m\u0259liyyatlar aparm\u0131\u015f, g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259ti z\u0259if olanlar\u0131n, yaxud tamamil\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259nl\u0259rin qaranl\u0131q d\u00fcnyas\u0131n\u0131 nurland\u0131ran humanist insan, g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim, oftalmoloq-alim Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva XX \u0259sr Az\u0259rbayca s\u0259hiyy\u0259sind\u0259 he\u00e7 zaman silinm\u0259y\u0259c\u0259k iz qoyub getmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva<\/p>\n<p>haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131landa yada ilk olaraq i\u015f\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcr. T\u0259kc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yox ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259kim kimi g\u00f6zl\u0259r\u0259 nur verirdi. H\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6mr\u00fcn \u00f6z\u00fc bir i\u015f\u0131q m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sidir. Bu i\u015f\u0131qdan ham\u0131ya pay \u00e7at\u0131rd\u0131: ail\u0259sin\u0259, \u00f6vladlar\u0131na, \u0259hat\u0259sind\u0259 olanlara, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn nurunu itirmi\u015f insanlara\u2026<\/p>\n<p><em><strong>G\u00f6z\u0259l \u00f6vlad, v\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, qay\u011f\u0131ke\u015f ana\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n<p>1923-c\u00fc ilin 28 aprel tarixi Az\u0259rbaycan\u0131n dilb\u0259r gu\u015f\u0259si olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai-siyasi xadimi, elm f\u0259daisi, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u018fziz M\u0259mm\u0259dk\u0259rim o\u011flu \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 onillikl\u0259r sonra ail\u0259nin ad\u0131n\u0131 daha da ucal\u0131qlara qald\u0131racaq, V\u0259t\u0259n\u0259 layiqli \u00f6vlad olacaq, xalq\u0131na xidm\u0259ti h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcmd\u0259 bil\u0259c\u0259k parlaq bir siman\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259li\u015fi il\u0259 yaddaqalan olmu\u015fdu.\u00a0 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva atas\u0131n\u0131n \u2013 g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, pedaqoq-alim, professor \u018fziz \u018fliyevin yolunu davam etdirmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, eyni zamanda, m\u00fcasir, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu, b\u00fct\u00fcn m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259ninin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin &#8211; \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, s\u0259daq\u0259tli dostu v\u0259 etibarl\u0131 silahda\u015f\u0131 olmu\u015fdur. \u0130nc\u0259 t\u0259bi\u0259tli, bu k\u00f6vr\u0259k qad\u0131n \u00f6z z\u0259rif \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7inin inam v\u0259 etibar\u0131n\u0131 h\u0259r add\u0131mda do\u011frultmu\u015fdur. \u018fn a\u011f\u0131r v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li vaxtlarda bel\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131 bir an bel\u0259 t\u0259k qoymam\u0131\u015f, onun daya\u011f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. \u00d6z anal\u0131q missiyas\u0131n\u0131 sevdiyi pe\u015f\u0259si il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n bu xan\u0131m\u0131 bir qad\u0131n, bir alim v\u0259 h\u0259kim kimi c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n ail\u0259sind\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olmazd\u0131. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m anal\u0131q v\u0259zif\u0259sinin \u00f6hd\u0259sind\u0259n d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l g\u0259lmi\u015fdir. Onun t\u0259mkinliliyi, s\u0259bri, a\u011fl\u0131, savad\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6vladlar\u0131 &#8211; \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 Sevil \u018fliyevan\u0131n da \u00a0g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat yollar\u0131n\u0131n nurlanmas\u0131na yard\u0131m\u00e7\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><em><strong>Elm f\u0259daisinin i\u015f\u0131ql\u0131 \u00e7\u00f6hr\u0259sinin tibb elmin\u0259 verdiyi d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259k taleyini tibb elmin\u0259 h\u0259sr etm\u0259yi qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun M\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olur v\u0259 1947-ci ild\u0259 institutu \u201c\u0259la\u201d qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitirir. M\u0259hz h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Ona qar\u015f\u0131 t\u0259sirli m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 is\u0259 yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu infeksiya v\u0259 onun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 effektiv m\u00fcbariz\u0259 t\u0259kc\u0259 oftalmologiya elmi deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 respublikan\u0131n s\u0259hiyy\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259vi v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, konkret m\u00fcalic\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n ba\u015fqa Az\u0259rbaycanda traxoma x\u0259st\u0259liyinin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, h\u0259kim-oftalmoloqlara m\u0259ruz\u0259l\u0259r oxuyur, \u0259hali aras\u0131nda \u00e7oxlu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00a0nursuz g\u00f6zl\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q paylamaq insanlara h\u0259yat e\u015fqini qaytarmaq arzusunda idi. Bu arzu onu Moskva \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 apar\u0131r v\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00dcmumittifaq M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda iki illik ixtisasla\u015fd\u0131rma kursunda h\u0259kim-oftalmoloq ixtisas\u0131na yiy\u0259l\u0259nir. O, ixtisasla\u015fd\u0131rma kursunu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131qdan sonra V\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r. 1949-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, 1950-ci ild\u0259 is\u0259 aspiranturaya daxil olur, praktik \u0259m\u0259li h\u0259kim f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdirir. M\u00fcxt\u0259lif g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259 v\u0259 profilaktika t\u0259dbirl\u0259rinin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m elmi f\u0259aliyy\u0259tinin ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sini traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr edir. Bel\u0259likl\u0259, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ilk elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n m\u00f6vzusunu h\u0259yat \u00f6z\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>U\u011furlu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n 1960-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u00abTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u00bb m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015faraq, elml\u0259r namiz\u0259di d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259klif etdiyi m\u00fcalic\u0259 metodu tezlikl\u0259 b\u00fct\u00fcn respublikada t\u0259tbiq edilir v\u0259 \u00f6lk\u0259miz bu x\u0259st\u0259likd\u0259n xilas olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda traxoman\u0131n sosial x\u0259st\u0259lik kimi l\u0259\u011fvi m\u0259hz Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Elmi ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva bir ne\u00e7\u0259 monoqrafiya, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00ab\u015ein istehsal\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u00bb, \u00abXroniki yod intoksikasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oftalmologiya\u00bb, \u00abYod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u00bb monoqrafiyalar\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirdi. Bu \u0259s\u0259rl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n elmi ictimaiyy\u0259tinin etimad\u0131n\u0131 qazand\u0131.<\/p>\n<p>1981-ci ild\u0259 oftalmologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na verdiyi b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259y\u0259 \u2013 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 elmi t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 professor Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva oftalmologiya al\u0259mind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata \u2013 SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n akademik M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, professor Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva h\u0259min m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk qad\u0131n idi.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n elmi maraqlar\u0131 yaln\u0131z g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 probleml\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva qlaukoman\u0131n etimologiyas\u0131, diaqnostikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f maraql\u0131 t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. O, h\u0259m d\u0259 g\u00f6z\u00fcn z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n daktriologiyadan b\u0259hs ed\u0259n \u2013 \u201cG\u00f6z sulanmas\u0131n\u0131n fiziologiyas\u0131\u201d, \u201cG\u00f6z sulanmas\u0131n\u0131n m\u00fcasir c\u0259rrahiy\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d monoqrafiyalar\u0131 t\u0259kc\u0259 oftalmoloqlar\u0131n yox, h\u0259m d\u0259 fizioloqlar\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edib.<\/p>\n<p>Oftalmologiya elmi sah\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259, \u00e7oxillik elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 professor Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 1983-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki se\u00e7ilmi\u015fdir. Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva \u00f6mr\u00fc boyu b\u00f6y\u00fck ictimai i\u015f aparm\u0131\u015f, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, \u00abBilik\u00bb C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc v\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u0130ttifaq\u0131n Oftalmoloqlar\u0131 Elmi C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur. O, h\u0259m d\u0259 \u201cOftalmologiya x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bir s\u0131ra orden v\u0259 medallara layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar elm xadimi f\u0259xri ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r. Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n alim kimi qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar Az\u0259rbaycan tibb elminin tarixind\u0259 ayr\u0131ca bir m\u0259rh\u0259l\u0259 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p><em><strong>Nurlu obraz\u0131 davam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yolunu i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 t\u0259kc\u0259 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri aparmaqla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259mi\u015f, eyni zamanda, y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 g\u0259nc alim kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 oftolmoloq-h\u0259kiml\u0259rin ixtisaslar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m haql\u0131 olaraq hesab edirdi ki, h\u0259kimin pe\u015f\u0259 m\u00f6vqeyi onun x\u0259st\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n ba\u015fl\u0131ca amildir: \u201cYaln\u0131z o \u015f\u0259xs \u0259sl h\u0259kimdir ki, x\u0259st\u0259nin a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 m\u0259hz \u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u011fr\u0131lar\u0131 hesab edir. Bel\u0259 bir h\u0259kim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r d\u0259f\u0259 x\u0259st\u0259ni q\u0259bul etm\u0259k, h\u0259r d\u0259f\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f insanla s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k h\u0259m x\u0259st\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 \u00f6z vicdan\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259xlaqi m\u0259suliyy\u0259t dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan Milli Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zi, Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259r poliklinikas\u0131, Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutu, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, x\u0259st\u0259xanalar, k\u00f6rp\u0259l\u0259r evl\u0259ri, t\u0259lim-t\u0259hsil ocaqlar\u0131 v\u0259 s. bu b\u00f6y\u00fck insan\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sinin layiqli g\u00f6st\u0259ricisi, ona qoyulan h\u00f6rm\u0259tin, b\u0259sl\u0259nil\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tin, g\u00f6st\u0259ril\u0259n ehtiram\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Bak\u0131da m\u00fcasir Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00e7oxdank\u0131 arzular\u0131ndan idi. Bu g\u00fcn Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zi g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tind\u0259 problem olan h\u0259r k\u0259sin p\u0259nah g\u0259tirdiyi yerdir. Klinikan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 respublikam\u0131z\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131ndan g\u0259l\u0259n y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 x\u0259st\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 respublikam\u0131z\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli oftalmoloji avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz edilm\u0259sind\u0259 d\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Biri-birind\u0259n d\u0259y\u0259rli 150-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin, 10 monoqrafiyan\u0131n, 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi olan, Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131dan Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yol ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir, onun z\u0259ngin irsi, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, \u00f6yr\u0259nilir v\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rinin m\u00f6vzusuna \u00e7evrilir. Tibb al\u0259mind\u0259 bir \u00e7ox yenilikl\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nm\u0131\u015f, y\u00fcks\u0259k intellekt sahibi, yorulmaz alim, akademik, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n elmd\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yol ild\u0259n-il\u0259 inki\u015faf edir. Onun z\u0259ngin elmi irsi, oftolmologiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar, qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r, yaratd\u0131\u011f\u0131 fundamental \u0259s\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycan tibb elminin parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259ridir. \u0130nsanlara bitib-t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n sevgi, m\u0259h\u0259bb\u0259t dolu geni\u015f \u00fcr\u0259y\u0259 sahib olan, g\u00f6zl\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q, nur b\u0259x\u015f ed\u0259n, V\u0259t\u0259n t\u0259\u0259s\u00fcb\u00fcn\u00fc h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn \u00a0tutma\u011f\u0131 bacaran, \u00f6z\u00fcn\u00fcn fitri istedad\u0131 il\u0259 elmin, insanl\u0131\u011f\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259sin\u0259 ucalan akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 h\u0259m m\u00fcasir g\u0259ncl\u0259r\u0259, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 n\u00fcmun\u0259 v\u0259 \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p>He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 insanlara, onlar\u0131n g\u00f6zl\u0259rin\u0259 v\u0259 q\u0259lbl\u0259rin\u0259 nur s\u0259pm\u0259kl\u0259 kamillik zirv\u0259sini f\u0259th etmi\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n xeyirxah \u0259m\u0259l d\u0259ft\u0259ri he\u00e7 zaman ba\u011flanmayacaq, nur \u00e7e\u015fm\u0259si \u0259sla qurumayacaq, \u0259ziz xatir\u0259si is\u0259 q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yimiz kimi d\u00fcnya durduqca y\u00fcks\u0259k tutulacaq.<\/p>\n<p><strong>Yaqut A\u011fa\u015fahq\u0131z\u0131, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Yaz\u0131 \u201cTibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyi\u201d publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsi (T\u018fB\u0130B),\u00a0 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi (MED\u0130A) v\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli oftalmoloq alim Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n 100 illik yubileyi, eyni zamanda, T\u018fB\u0130B-in f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131n\u0131n 5 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u201cBir \u00f6m\u00fcr xidm\u0259tinizd\u0259&#8230;\u201d m\u00f6vzusunda\u00a0 ke\u00e7irdiyi yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 t\u0259qdim edilir.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyata, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, k\u00f6vr\u0259k q\u0259lb\u0259, \u0259n saf m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahib olmu\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259b\u0259diyy\u0259t qazanm\u0131\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiminin \u00f6vlad\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 anas\u0131 kimi \u015f\u00f6hr\u0259tin \u0259n uca m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ls\u0259 d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qazand\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131q zirv\u0259sini b\u00fct\u00fcn \u015fan-\u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259rd\u0259n uca tutma\u011f\u0131 bacarmaq h\u0259r adama qism\u0259t olmayan m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva m\u0259hz bel\u0259 bir m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmu\u015f nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. O, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n zirv\u0259sind\u0259 q\u0259rar tutmu\u015f Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259sini t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirirdi. Ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 g\u00f6z\u0259 \u015f\u0259fa b\u0259x\u015f etmi\u015f, \u0259n a\u011f\u0131r, m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u0259m\u0259liyyatlar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":662112,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/abd98725170111475766037021210498967.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyata, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, k\u00f6vr\u0259k q\u0259lb\u0259, \u0259n saf m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahib olmu\u015f Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259yat\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259b\u0259diyy\u0259t qazanm\u0131\u015f bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadiminin \u00f6vlad\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 anas\u0131 kimi \u015f\u00f6hr\u0259tin \u0259n uca m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ls\u0259 d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qazand\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131q zirv\u0259sini b\u00fct\u00fcn \u015fan-\u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259rd\u0259n uca tutma\u011f\u0131 bacarmaq h\u0259r adama qism\u0259t olmayan m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tdir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=662111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662111\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/662112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=662111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=662111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=662111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}