{"id":662508,"date":"2023-11-29T09:37:26","date_gmt":"2023-11-29T05:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=662508"},"modified":"2023-11-29T09:37:26","modified_gmt":"2023-11-29T05:37:26","slug":"yazicilarla-xroniki-dava-dalas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=662508","title":{"rendered":"Yaz\u0131\u00e7\u0131larla xroniki dava-dala\u015f"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6z\u00fcm\u00fcn d\u0259 yaz\u0131-pozu i\u015fin\u0259 yax\u0131n olma\u011f\u0131mdand\u0131r, ya n\u0259d\u0259ndir, jurnalist h\u0259mkar\u0131m\u0131n yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259mkar\u0131mz\u0131n\u0131n yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 \u201czir-zibil\u201d adland\u0131rmas\u0131na, onun da onu m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verm\u0259sin\u0259, t\u00fcrk\u00fcn s\u00f6z\u00fc, \u00fcz\u00fcld\u00fcm.<\/p>\n<p>S\u00f6zl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n adamlar bir-birin\u0259 a\u011f\u0131r s\u00f6z dem\u0259m\u0259lidir, atalar deyib ki, x\u0259nc\u0259r yaras\u0131 sa\u011falar, s\u00f6z yaras\u0131 sa\u011falmaz.<\/p>\n<p>Ona qalsa, biz sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn oxucular\u0131 \u00e7ox v\u0259 h\u0259r c\u00fcr \u015fey oxumu\u015fuq \u2013 kolxoz quruculu\u011fundan b\u0259hs ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r d\u0259, q\u0259hr\u0259man neft\u00e7il\u0259rin dal\u011falara sin\u0259 g\u0259r\u0259-g\u0259r\u0259 sosialst v\u0259t\u0259nimiz\u0259 \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d hasil etm\u0259l\u0259rini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n romanlar da, Sibird\u0259 BAM tik\u0259nl\u0259rin, fabrik v\u0259 zavodlarda t\u0259r t\u00f6k\u0259n f\u0259hl\u0259l\u0259rin h\u0259yat\u0131n i\u015f\u0131qland\u0131ran povestl\u0259r d\u0259.<\/p>\n<p>\u0130ndiki a\u011fl\u0131m\u0131z olsa, onlar\u0131n he\u00e7 birini oxumazd\u0131q. Yoxlu\u011fun \u00fcz\u00fc qara olsun. Olan\u0131m\u0131z o idi. Amma \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fcm he\u00e7 bir \u0259d\u0259bi-estetik d\u0259y\u0259ri olmayan o c\u00fcr \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201czir-zibil\u201d hesab etmir\u0259m. \u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, o \u0259s\u0259rl\u0259r s\u0259lis ana dilimizd\u0259 yaz\u0131l\u0131rd\u0131, m\u0259tnd\u0259 bir s\u0259hv bel\u0259 olmurdu, \u00fcst\u0259lik, ifad\u0259li, folklorumuzin incil\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 dolu olurdu. Biz Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 s\u0259lis yazma\u011f\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, yaz\u0131 yazma\u011f\u0131 o kitablardan \u00f6yr\u0259nmi\u015fik.<\/p>\n<p>\u0130ndi neyn\u0259y\u0259k ki, Somerset Moem \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259, Ernest Heminquey AB\u015e-da ya\u015fay\u0131b-yarad\u0131b, bizim b\u0259xtimiz\u0259 d\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rini oxudu\u011fumuz yaz\u0131\u00e7\u0131lar d\u00fc\u015f\u00fcb. H\u0259r\u00e7\u0259nd, vallahi, Moem \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fasayd\u0131, onun cinsi orientasiyas\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na el\u0259 qax\u0131nc ed\u0259rdik, x\u0259cal\u0259tind\u0259n adam i\u00e7in\u0259 \u00e7\u0131xmazd\u0131. Heminquey d\u0259 ba\u015fqa s\u0259b\u0259bd\u0259n intihar etm\u0259zdi, s\u0131rf bizim dedi-qodumuz \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259 q\u0131yard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ndi deyirl\u0259r, detektiv \u0259d\u0259biyyat ciddi \u0259d\u0259biyyat deyil. Eyni \u015feyi satirik \u0259d\u0259biyyat bar\u0259d\u0259 d\u0259 deyirl\u0259r. Amma el\u0259 dey\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundovun, Mirz\u0259 C\u0259lilin, \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevin 100-150 il qabaq yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n sitatlar g\u0259tirirl\u0259r. Mark Tveni, Qoqolu, \u00c7exovu, Qa\u015feki d\u0259, \u015f\u00fck\u00fcr G\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z\u0259, ham\u0131 tan\u0131y\u0131r. Onlar\u0131n yazd\u0131qlar\u0131 qeyri-\u0259d\u0259biyyatd\u0131rsa, nec\u0259 olub, ham\u0131m\u0131z oxumu\u015fuq?<\/p>\n<p>El\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u0259n \u00e7ox oxunan kitablar\u0131n ba\u015f\u0131nda detektiv \u0259s\u0259rl\u0259r g\u0259lirdi. Ya\u015fl\u0131 oxuculardan soru\u015fun, g\u00f6r\u0259c\u0259ks\u0259niz ki, ham\u0131s\u0131 bir n\u0259f\u0259r kimi C\u0259m\u015fid \u018fmirovun \u201cQara Volqa\u201d v\u0259 \u201cBrilyant m\u0259s\u0259l\u0259si\u201d romanlar\u0131n\u0131 oxuyublar.<\/p>\n<p>Siz\u0259 deyim ki, bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri yazmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. H\u0259r \u015fey d\u0259qiq olmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 detektiv romanlar \u00e7ox vaxt olmu\u015f hadis\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda, cinay\u0259t i\u015fl\u0259rinin protokollar\u0131ndan istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 yaz\u0131l\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u0259 qalsa, \u00e7ox bo\u015fluqlar, ziddiyy\u0259tl\u0259r olar.<\/p>\n<p>\u00c7ingiz Abdullayev bu i\u015fin ustas\u0131d\u0131r. Hans\u0131 dild\u0259 yazmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, hiss olunur ki, adam maraql\u0131 s\u00fcjet qura bilir v\u0259 bu, \u0259n az\u0131 oxucular\u0131 kitaba ba\u011flamaq, onlara yaz\u0131l\u0131 m\u0259tn oxutdurmaq bax\u0131m\u0131ndan faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nt\u0259has\u0131, \u0259dibimiz \u00f6z\u00fcn\u00fc vaxta\u015f\u0131r\u0131 dil\u0259-di\u015f\u0259 sal\u0131r, laz\u0131m olmayan s\u00f6zl\u0259r deyir, n\u0259tic\u0259d\u0259 art\u0131q ictimai-siyasi f\u0259allar\u0131n qara siyah\u0131s\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb, art\u0131q 5-6 ayd\u0131r jurnalistl\u0259rl\u0259 d\u0259 qanl\u0131-b\u0131\u00e7aq olub.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u0259n saytlarda onun bir a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, d\u00fcz\u00fc, pis oldum. Adam da yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131 o hala qoyarm\u0131 ki, o, onu incid\u0259nl\u0259ri Allaha tap\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 desin. G\u00f6r\u00fcn, c\u0131zda\u011f\u0131 nec\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. B\u0259lk\u0259 d\u0259 onun \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 el\u0259 deyinc\u0259, gedib l\u00fcks ma\u015f\u0131n\u0131n\u0131 lingl\u0259 \u0259zs\u0259ydil\u0259r, adam el\u0259 yan\u0131b-t\u00f6k\u00fclm\u0259zdi.<\/p>\n<p>\u00c7ingiz Abdullayevin bir xeyli kitablar\u0131n\u0131 oxumu\u015f adam kimi onun b\u0259zi \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 bel\u0259 bir irad\u0131m var ki, Rusiya d\u00f6vl\u0259tinin xaric\u0259 qa\u00e7araq satq\u0131nl\u0131q ed\u0259n k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bir-bir \u201cd\u0259nl\u0259m\u0259sin\u0259\u201d haqq qazand\u0131r\u0131r, bunu legitim c\u0259zaland\u0131rma kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verir. Amma beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa g\u00f6r\u0259, bel\u0259 \u015fey ola bilm\u0259z. Bu, d\u00f6vl\u0259t terrorizmidir. Bir yaz\u0131\u00e7\u0131 terrora haqq qazand\u0131rmamal\u0131d\u0131r, m\u0259hk\u0259m\u0259nin h\u00f6km\u00fc olmadan v\u0259 ya qiyabi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f h\u00f6km\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u015fqa bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259 gizli edam h\u00f6km\u00fc icra etm\u0259yi qanuni h\u0259r\u0259k\u0259t saymamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131 ki, yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fqa \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 el\u0259 \u015fey yoxdur.<\/p>\n<p>Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0259s\u0259si, janr\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0259d\u0259bi m\u0259tn yazanlar\u0131n q\u0259lbini q\u0131rmaq, \u0259s\u0259rl\u0259rini \u201czibil\u201d adland\u0131rmaq, h\u0259tta c\u0131r\u0131b atmaq, yand\u0131rmaq olmaz. Kimin yazd\u0131qlar\u0131 xo\u015fumuza g\u0259lmirs\u0259, oxumar\u0131q, bit\u0259r, ged\u0259r. H\u0259tta bunu b\u0259rkd\u0259n dem\u0259k d\u0259 ay\u0131bd\u0131r. 40-50 il qabaq kitablar\u0131 100-200 min tirajla \u00e7ap olunan \u0259dibl\u0259r vard\u0131, indiki n\u0259sil onlar\u0131n n\u0259 \u00f6zl\u0259rinin, n\u0259 d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin ad\u0131n\u0131 bilmir. Zat\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n q\u0259lbind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 oxunmamaq kimi nisgil var, bir z\u0259rb\u0259 d\u0259 sa\u011fl\u0131qlar\u0131nda biz vurmayaq.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rin boynuna ictimai-siyasi xadim funksiyas\u0131 y\u00fckl\u0259m\u0259k v\u0259 onlardan dissident klublar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259yi t\u0259l\u0259b etm\u0259k kimi bir trendimiz d\u0259 var, ta o m\u00f6vzuya girmir\u0259m.<\/p>\n<p>Bir azdan bu \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u0259 m\u0259tn yazan qalacaq, n\u0259 d\u0259 oxuyan, ondan sonra ham\u0131m\u0131z\u0131n can\u0131 dinc\u0259l\u0259c\u0259k, eyz\u0259n telekanallarda c\u0131rmaqla\u015fan civil\u0259r\u0259, s\u00fcp\u00fcrl\u0259\u015f\u0259n man\u0131slara, bir-birin\u0259 \u201cc\u0131nd\u0131r\u201d deyib sa\u00e7yoldusuna \u00e7\u0131xanlara baxa-baxa h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 \u0259yl\u0259nc\u0259li ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/www.musavat.com\/author\/samir-sari_37\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/8d059bdf8830141d8d1058eaf7c06c2a.jpg\" \/>Samir SARI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6z\u00fcm\u00fcn d\u0259 yaz\u0131-pozu i\u015fin\u0259 yax\u0131n olma\u011f\u0131mdand\u0131r, ya n\u0259d\u0259ndir, jurnalist h\u0259mkar\u0131m\u0131n yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259mkar\u0131mz\u0131n\u0131n yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 \u201czir-zibil\u201d adland\u0131rmas\u0131na, onun da onu m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verm\u0259sin\u0259, t\u00fcrk\u00fcn s\u00f6z\u00fc, \u00fcz\u00fcld\u00fcm. S\u00f6zl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n adamlar bir-birin\u0259 a\u011f\u0131r s\u00f6z dem\u0259m\u0259lidir, atalar deyib ki, x\u0259nc\u0259r yaras\u0131 sa\u011falar, s\u00f6z yaras\u0131 sa\u011falmaz. Ona qalsa, biz sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn oxucular\u0131 \u00e7ox v\u0259 h\u0259r c\u00fcr \u015fey oxumu\u015fuq \u2013 kolxoz quruculu\u011fundan b\u0259hs ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r d\u0259, q\u0259hr\u0259man neft\u00e7il\u0259rin dal\u011falara sin\u0259 g\u0259r\u0259-g\u0259r\u0259 sosialst v\u0259t\u0259nimiz\u0259 \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d hasil etm\u0259l\u0259rini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n romanlar da, Sibird\u0259 BAM tik\u0259nl\u0259rin, fabrik v\u0259 zavodlarda t\u0259r t\u00f6k\u0259n f\u0259hl\u0259l\u0259rin h\u0259yat\u0131n i\u015f\u0131qland\u0131ran povestl\u0259r d\u0259. \u0130ndiki a\u011fl\u0131m\u0131z olsa, onlar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":662509,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/9ca718a88eafb480f21b81394ee45690.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6z\u00fcm\u00fcn d\u0259 yaz\u0131-pozu i\u015fin\u0259 yax\u0131n olma\u011f\u0131mdand\u0131r, ya n\u0259d\u0259ndir, jurnalist h\u0259mkar\u0131m\u0131n yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259mkar\u0131mz\u0131n\u0131n yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 \u201czir-zibil\u201d adland\u0131rmas\u0131na, onun da onu m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verm\u0259sin\u0259, t\u00fcrk\u00fcn s\u00f6z\u00fc, \u00fcz\u00fcld\u00fcm. S\u00f6zl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n adamlar bir-birin\u0259 a\u011f\u0131r s\u00f6z dem\u0259m\u0259lidir, atalar deyib ki, x\u0259nc\u0259r yaras\u0131 sa\u011falar, s\u00f6z yaras\u0131 sa\u011falmaz. Ona qalsa, biz sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn oxucular\u0131 \u00e7ox v\u0259 h\u0259r c\u00fcr \u015fey oxumu\u015fuq \u2013 kolxoz quruculu\u011fundan b\u0259hs&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662508"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=662508"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662508\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/662509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=662508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=662508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=662508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}