{"id":662939,"date":"2023-11-29T20:47:11","date_gmt":"2023-11-29T16:47:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=662939"},"modified":"2023-11-29T20:47:11","modified_gmt":"2023-11-29T16:47:11","slug":"usaqlar-hansi-dild%c9%99-x%c9%99yal-qururlar-psixoloqdan-maraqli-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=662939","title":{"rendered":"U\u015faqlar hans\u0131 dild\u0259 x\u0259yal qururlar? \u2013 Psixoloqdan MARAQLI A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cU\u015faqlar x\u0259yallar\u0131n\u0131 ana dilind\u0259 qururlar\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bunu Bizim.Media-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda psixoloq G\u00fclnar Orucova deyib. O bildirib ki, insan u\u015faql\u0131qdan hans\u0131 dili daha m\u00fck\u0259mm\u0259l bilirs\u0259, o dild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha rahat ifad\u0259 ed\u0259 bilir:<\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlar da x\u0259yallar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bildikl\u0259ri dild\u0259 qururlar.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir valideyn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, yeni do\u011fulan k\u00f6rp\u0259si ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ana dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilsin. Unutmayaq ki, u\u015faq ana b\u0259tnind\u0259 olark\u0259n bel\u0259 bizi e\u015fidir v\u0259 duyur. Biz k\u00f6rp\u0259mizi hans\u0131 dild\u0259 ox\u015fay\u0131r v\u0259 seviriks\u0259 u\u015faqda da o dil\u0259 maraq \u00e7ox olur.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r ana b\u0259tnind\u0259ki usa\u011f\u0131 ana dilimizd\u0259 seviriks\u0259, u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 onun \u015f\u00fcuralt\u0131s\u0131 da \u201c0\u201d-dan o dild\u0259 formala\u015f\u0131r. Ata-ana evd\u0259 hans\u0131 dild\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsa, u\u015faq da 3 ya\u015fa q\u0259d\u0259r o dild\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 baza yarad\u0131r. T\u0259dric\u0259n u\u015faq fikirl\u0259rini o dild\u0259 ifad\u0259 edir, o dild\u0259 x\u0259yal qurur\u201d.<\/p>\n<p>Psixoloq t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edib ki, b\u0259zi valideynl\u0259r \u00e7ox erk\u0259n ya\u015flar\u0131nda u\u015faqlar\u0131n\u0131 rus v\u0259 yaxud ingilis dilli ba\u011f\u00e7alara qoyurlar:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259d\u0259f d\u0259 o olur ki, u\u015faq daha erk\u0259n ya\u015fda \u0259cn\u0259bi dili bilsin. Amma bunu ed\u0259n valideynl\u0259r unudurlar ki, k\u00f6rp\u0259l\u0259rini \u00e7ox b\u00f6y\u00fck travmaya m\u0259ruz qoyurlar. \u00d6z\u00fcn\u00fc v\u0259 fikrini yenic\u0259 ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flayan k\u00f6rp\u0259 yeni auraya, ortama d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu zaman u\u015faqda bir s\u0131ra q\u00fcsurlar ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n dilind\u0259 q\u00fcsurlar yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Bir dild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb, ba\u015fqa dild\u0259 dan\u0131\u015fan u\u015faq s\u00f6zl\u0259rin sinonimini tapa bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 u\u015faqlar dan\u0131\u015fan zaman \u201ceeee\u201dl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox istifad\u0259 edirl\u0259r. Evd\u0259 bir, ba\u011f\u00e7ada, m\u0259kt\u0259bd\u0259 ba\u015fqa dild\u0259 dan\u0131\u015fan u\u015fa\u011f\u0131n sosial bacar\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcv\u0259ni \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olur. \u00c7\u00fcnki t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u00e7ada, m\u0259kt\u0259bd\u0259 u\u015faq \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259cn\u0259bi dild\u0259 tam ifad\u0259 ed\u0259 bilmir. Ya \u00e7ox az dan\u0131\u015f\u0131r, ya da fikrini \u00e7\u0259tinlikl\u0259 ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 u\u015faq psixoloji travma al\u0131r. U\u015faq d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc d\u00fczg\u00fcn ifad\u0259 ed\u0259 bilmir\u0259m. Bu da onun \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanmas\u0131na v\u0259 ictimai f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>G\u00fclnar Orucova onu da bildirib ki, ana dilini s\u0259lis bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi u\u015faqlar \u0259ks\u0259riyy\u0259tl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 gir\u0259 bilmirl\u0259r:<\/p>\n<p>\u201c\u00dcnsiyy\u0259t\u0259 gir\u0259 bilm\u0259y\u0259n u\u015faq son n\u0259tic\u0259d\u0259 sosialla\u015fa da bilmir. Bir s\u00f6zl\u0259 u\u015faqlar\u0131n ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan \u0259cn\u0259bi kurslara v\u0259 \u0259cn\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 onlara \u00e7ox b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurmu\u015f oluruq.<\/p>\n<p>Dili h\u0259r zaman \u00f6yr\u0259nm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Amma ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan \u0259cn\u0259bi dill\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 m\u0259cbur edil\u0259n u\u015faqlar sonradan lidertipaj olmur. Y\u0259ni bir dild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb, ba\u015fqa dild\u0259 dan\u0131\u015fmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalan ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xs u\u011furlu lider ola bilmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 u\u015faqlar\u0131 ana dilind\u0259 b\u00f6y\u00fcts\u0259k, ana dilind\u0259 onlar\u0131 sevs\u0259k, onda h\u0259min u\u015faq h\u0259m \u00f6z dilini v\u0259 V\u0259t\u0259nini daha \u00e7ox sev\u0259c\u0259k, h\u0259m d\u0259 h\u0259yatda daha yax\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00fcbut ed\u0259 bil\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cU\u015faqlar x\u0259yallar\u0131n\u0131 ana dilind\u0259 qururlar\u201d. Bunu Bizim.Media-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda psixoloq G\u00fclnar Orucova deyib. O bildirib ki, insan u\u015faql\u0131qdan hans\u0131 dili daha m\u00fck\u0259mm\u0259l bilirs\u0259, o dild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha rahat ifad\u0259 ed\u0259 bilir: \u201cU\u015faqlar da x\u0259yallar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bildikl\u0259ri dild\u0259 qururlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir valideyn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, yeni do\u011fulan k\u00f6rp\u0259si ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ana dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilsin. Unutmayaq ki, u\u015faq ana b\u0259tnind\u0259 olark\u0259n bel\u0259 bizi e\u015fidir v\u0259 duyur. Biz k\u00f6rp\u0259mizi hans\u0131 dild\u0259 ox\u015fay\u0131r v\u0259 seviriks\u0259 u\u015faqda da o dil\u0259 maraq \u00e7ox olur. \u018fg\u0259r ana b\u0259tnind\u0259ki usa\u011f\u0131 ana dilimizd\u0259 seviriks\u0259, u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 onun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":662940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e-660x356.jpg",660,356,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",640,345,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/feb387e1ef3e35a27559ac2a18576d5e.jpg",770,415,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cU\u015faqlar x\u0259yallar\u0131n\u0131 ana dilind\u0259 qururlar\u201d. Bunu Bizim.Media-ya a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda psixoloq G\u00fclnar Orucova deyib. O bildirib ki, insan u\u015faql\u0131qdan hans\u0131 dili daha m\u00fck\u0259mm\u0259l bilirs\u0259, o dild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha rahat ifad\u0259 ed\u0259 bilir: \u201cU\u015faqlar da x\u0259yallar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bildikl\u0259ri dild\u0259 qururlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir valideyn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, yeni do\u011fulan k\u00f6rp\u0259si ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ana dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilsin. Unutmayaq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=662939"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/662939\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/662940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=662939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=662939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=662939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}