{"id":663711,"date":"2023-12-01T21:37:24","date_gmt":"2023-12-01T17:37:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=663711"},"modified":"2023-12-01T21:37:24","modified_gmt":"2023-12-01T17:37:24","slug":"qizilca-il%c9%99-bagli-durum-epidemiyanin-baslangici-hesab-edil%c9%99-bil%c9%99r-pediatrlardan-peyv%c9%99nd-cagirisi-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=663711","title":{"rendered":"\u201cQ\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 durum epidemiyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 hesab edil\u0259 bil\u0259r\u201d &#8211; Pediatrlardan peyv\u0259nd \u00c7A\u011eIRI\u015eI + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Son d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma hallar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t alma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc azya\u015fl\u0131 u\u015faq a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f q\u0131z\u0131lca s\u0259b\u0259bind\u0259n v\u0259fat edib.<\/p>\n<p>Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin (T\u018fB\u0130B) r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131z\u0131lcaya g\u00f6r\u0259 peyv\u0259nd olunmayanlard\u0131r.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, valideynl\u0259r vurulmas\u0131 vacib peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131d\u0131rlar? Do\u011fum evl\u0259rind\u0259, klinikalarda yeni d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r\u0259 peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 verilirmi?<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-a dan\u0131\u015fan pediatr\u00a0<strong>G\u00fcnay R\u0259sulova<\/strong>\u00a0qeyd edib ki, \u00f6z\u0259l tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 valideynl\u0259r\u0259 peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 verilir. Lakin pediatr\u0131n fikrinc\u0259, k\u00f6rp\u0259 do\u011fulan kimi ail\u0259y\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 verilm\u0259lidir kimi bir t\u0259l\u0259b yoxdur:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMDEvMTcvNTcvNTEvNzE1ODJiNzktZjI4My00ZjAwLThiMjEtYjExMmUyYzdlMGI5L2d1bmF5eXl5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=42bd3a1c2b8f7ef8\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00fcnki u\u015faq do\u011fulub, do\u011fum evind\u0259n \u00e7\u0131xandan sonra \u0259n yax\u0131n sah\u0259 poliklinikas\u0131nda qeydiyyata sal\u0131n\u0131r. Ail\u0259 yax\u0131nla\u015fmal\u0131, poliklinikada qeydiyyata d\u00fc\u015fm\u0259lidir. Bel\u0259likl\u0259, peyv\u0259ndl\u0259rin vaxt\u0131 \u00e7atanda poliklinikadan ail\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259lumat verilir ki, u\u015fa\u011f\u0131n hans\u0131 ay\u0131nda hans\u0131 peyv\u0259nd vurulmal\u0131d\u0131r. Buna sah\u0259 h\u0259kimi t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259t olunur. Y\u0259ni valideynl\u0259rin peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumats\u0131z olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Sad\u0259c\u0259, \u0259ks\u0259r valideyn peyv\u0259ndin m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259d\u0259n, qohum-qon\u015funun fikirl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, yan t\u0259sird\u0259n qorxaraq imtina edib. Peyv\u0259ndd\u0259n imtina edilm\u0259si d\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 bel\u0259 infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndini iki dozada alan u\u015faqlarda 97 faiz qoruyuculuq formala\u015f\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 u\u015fa\u011f\u0131na peyv\u0259nd vurdurmayan valideynl\u0259r poliklinikaya yax\u0131nla\u015f\u0131b, vurdura bil\u0259rl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Pediatr\u00a0<strong>Vaqif Qarayev<\/strong>\u00a0is\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, u\u015faq do\u011fulandan bir ayl\u0131\u011f\u0131na q\u0259d\u0259r sah\u0259 h\u0259kimi u\u015fa\u011f\u0131 \u0259n az\u0131 bir d\u0259f\u0259 ziyar\u0259t edir:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259min ziyar\u0259td\u0259 is\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat m\u00fctl\u0259q verilir. Peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat valideyn\u0259 do\u011fum evind\u0259, klinikada da verilir. U\u015faq bir ayl\u0131q olanda sah\u0259 h\u0259kiminin q\u0259bulunda olur, m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7ir. Bu zaman da peyv\u0259nd haqq\u0131nda valideyn yenid\u0259n m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r. Biz bilirik ki, b\u0259zi hallarda h\u0259kiml\u0259r d\u0259 valideynl\u0259ri peyv\u0259ndd\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Bu, d\u0259h\u015f\u0259tlidir, amma geni\u015f yay\u0131lan bir m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. \u0130st\u0259nil\u0259n halda, burada valideyn m\u0259suliyy\u0259ti vacib m\u0259qamd\u0131r. M\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 valideynl\u0259r \u00f6zl\u0259ri peyv\u0259nd i\u015fin\u0259 ciddi yana\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r m\u0259cburi idi. Biz indi sovet t\u0259bab\u0259tini b\u0259y\u0259nm\u0259s\u0259k d\u0259, \u00e7ox yax\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri var idi. U\u015faqlara peyv\u0259ndi evl\u0259rd\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ba\u011f\u00e7alarda, poliklinikalarda &#8211; harada olur-olsun, m\u00fctl\u0259q vururdular. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 yay\u0131lan he\u00e7 bir u\u015faq infeksiyas\u0131, epidemiyas\u0131 yad\u0131ma g\u0259lmir.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca COVID-19 pandemiyas\u0131ndan \u00f6nc\u0259 d\u0259 var idi, telefonum q\u0131z\u0131lca s\u0259pkil\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259n, m\u00fcraci\u0259tl\u0259rd\u0259n az qala dolmu\u015fdu. Amma o zaman da peyv\u0259nd\u0259 m\u00fcsb\u0259t yana\u015fanlar az idi. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 peyv\u0259nd\u0259 az qala \u018fzrail g\u00f6z\u00fcnd\u0259 bax\u0131rlar: peyv\u0259nd \u0259lil edir, autizm yarad\u0131r v\u0259 s. B\u0259s sual verir\u0259m, peyv\u0259nd olunmayan u\u015faqlarda niy\u0259 h\u0259r c\u00fcr x\u0259st\u0259lik tap\u0131l\u0131r? Onlar niy\u0259 \u0259lil, iflic, autist olurlar?<\/p>\n<p>Biz guya avropala\u015fm\u0131\u015f\u0131q, peyv\u0259nd k\u00f6n\u00fcll\u00fc olub. Biz h\u00fcququn \u0259leyhin\u0259 ged\u0259 bilm\u0259rik, k\u00f6n\u00fcll\u00fc olsun. Amma indi q\u0131z\u0131lca infeksiyas\u0131 h\u00fcquq tan\u0131y\u0131r? Xeyr!<\/p>\n<p>Ana hamil\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259zuniyy\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xanda, ginekoloqun q\u0259bulunda olanda onu sa\u011flam u\u015faq ota\u011f\u0131na apar\u0131rlar, peyv\u0259nd ota\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Y\u0259ni peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 haqq\u0131nda t\u0259bli\u011fat h\u0259l\u0259 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259mi\u015fd\u0259n ba\u015flay\u0131r, biz pediatrlar da o q\u0259d\u0259r \u00e7ox deyirik ki, valideyn\u0259 he\u00e7 peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 laz\u0131m bel\u0259 olmur. Sad\u0259c\u0259, yen\u0259 deyir\u0259m, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 valideyn m\u0259suliyy\u0259tidir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMDEvMTcvNTcvNTYvYmU2ZTE1ODUtOTk5MS00NzE2LWE0MGEtODZlYjkzNjU0N2MyL3ZhcWlmLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=568fc1790f78c9b8\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Pediatr q\u0131z\u0131lca virusunun \u00e7ox q\u0259dim x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu v\u0259 yoluxdurma qabiliyy\u0259tinin son d\u0259r\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259r virusun yoluxdurucu v\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc qabiliyy\u0259ti var. Q\u0131z\u0131lcaya yoluxan bir \u015fagird m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00fc\u00e7 sinfi yoluxdura bil\u0259r, \u00e7ox tez yay\u0131l\u0131r. Amma letall\u0131q, y\u0259ni \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259siri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. B\u0259s niy\u0259 bu x\u0259st\u0259lik \u00f6ld\u00fcr\u00fcr? \u00c7\u00fcnki bu virusun a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131 \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li pnevmoniya v\u0259 s. n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, h\u0259tta qal\u0131c\u0131 f\u0259sadlar yarada bilir. \u018fslind\u0259 is\u0259 dediyim kimi, q\u0131z\u0131lca \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259st\u0259lik deyil, h\u0259tta qripd\u0259n daha az t\u0259hl\u00fck\u0259lidir v\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 plan\u0131 yoxdur. Q\u0131z\u0131lca bir h\u0259ft\u0259, 10 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tind\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fma olmazsa, \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 sa\u011fal\u0131b, ke\u00e7ir. Adi gigiyenik qulluqlar, q\u0131zd\u0131rmaya n\u0259zar\u0259t, t\u0259crid edilm\u0259 kifay\u0259tdir. Amma peyv\u0259nd olunan u\u015faqlar bel\u0259, y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irirl\u0259r, n\u0259zar\u0259td\u0259 saxland\u0131qda q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 sa\u011fal\u0131rlar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada viruslara yoluxmadan qorunma\u011f\u0131n iki yolu var: birincisi, peyv\u0259nddir &#8211; bu, m\u00fctl\u0259qdir, ikincisi is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259criddir. M\u0259n bir h\u0259kim kimi bir m\u00fcdd\u0259t distant t\u0259hsil\u0259 ke\u00e7ilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131yam. \u00c7\u00fcnki bu, art\u0131q epidemiya hal\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 hesab edil\u0259 bil\u0259r. Ciddi t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259zs\u0259, add\u0131mlar at\u0131lmazsa, q\u0131z\u0131lca \u00f6lk\u0259d\u0259 epidemiyaya \u00e7evril\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma hallar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t alma\u011fa ba\u015flay\u0131b. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc azya\u015fl\u0131 u\u015faq a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f q\u0131z\u0131lca s\u0259b\u0259bind\u0259n v\u0259fat edib. Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin (T\u018fB\u0130B) r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131z\u0131lcaya g\u00f6r\u0259 peyv\u0259nd olunmayanlard\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r, valideynl\u0259r vurulmas\u0131 vacib peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131d\u0131rlar? Do\u011fum evl\u0259rind\u0259, klinikalarda yeni d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r\u0259 peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 verilirmi? Bu bar\u0259d\u0259\u00a0Oxu.Az-a dan\u0131\u015fan pediatr\u00a0G\u00fcnay R\u0259sulova\u00a0qeyd edib ki, \u00f6z\u0259l tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 valideynl\u0259r\u0259 peyv\u0259nd yadda\u015f kitab\u00e7as\u0131 verilir. Lakin pediatr\u0131n fikrinc\u0259, k\u00f6rp\u0259 do\u011fulan kimi ail\u0259y\u0259 m\u00fctl\u0259q peyv\u0259nd yadda\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":663715,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/qA\u00b1zA\u00b1lca.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma hallar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t alma\u011fa ba\u015flay\u0131b. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc azya\u015fl\u0131 u\u015faq a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f q\u0131z\u0131lca s\u0259b\u0259bind\u0259n v\u0259fat edib. Tibbi \u018frazi B\u00f6lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin (T\u018fB\u0130B) r\u0259smi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0131z\u0131lcaya g\u00f6r\u0259 peyv\u0259nd olunmayanlard\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r, valideynl\u0259r vurulmas\u0131 vacib peyv\u0259ndl\u0259r haqq\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131d\u0131rlar? Do\u011fum evl\u0259rind\u0259, klinikalarda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/663711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=663711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/663711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/663715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=663711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=663711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=663711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}