{"id":666026,"date":"2023-12-08T09:48:05","date_gmt":"2023-12-08T05:48:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=666026"},"modified":"2023-12-08T09:48:05","modified_gmt":"2023-12-08T05:48:05","slug":"bakini-silk%c9%99l%c9%99y%c9%99n-51-saniy%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=666026","title":{"rendered":"Bak\u0131n\u0131 silk\u0259l\u0259y\u0259n 51 saniy\u0259"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Seysmologiya v\u0259 Seysmik T\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Qulam Babayevd\u0259n \u201cyenid\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 olacaqm\u0131\u201d sual\u0131na cavablar\u00a0\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p>Dekabr\u0131n 7-d\u0259 yerli vaxtla 08:15-d\u0259 Bak\u0131da v\u0259 \u0259traf rayonlarda ba\u015f ver\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentri X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 olub v\u0259 5,6 maqnitudal\u0131 yeralt\u0131 t\u0259kanlar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Eyni zamanda yeralt\u0131 t\u0259kanlar Alt\u0131a\u011fac, Siy\u0259z\u0259n, Quba, Qusar, Xa\u00e7maz, \u015eabran, Qobustan, Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda 5-3 bala q\u0259d\u0259r hiss olunub. \u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259nin davamiyy\u0259ti 51 saniy\u0259 olub\u201d.\u00a0 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 n\u0259zdind\u0259 Respublika Seysmoloji Xidm\u0259t M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f direktoru Qurban Yetirmi\u015fli m\u0259tbuat konfrans\u0131nda bel\u0259 deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259kanlar\u0131n hiss olunmas\u0131 is\u0259 41 saniy\u0259 \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p><strong>\u0130ndi h\u0259r k\u0259s \u201cyenid\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 olacaqm\u0131\u201d, &#8211; dey\u0259 sual edir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi, Geologiya v\u0259 Geofizika \u0130nstitutunun Seysmologiya v\u0259 Seysmik T\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, elml\u0259r doktoru, professor Qulam Babayev \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b, m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131m\u0131z\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2023\/12\/07\/1701926705_5b0e6fa5e3183.jpg\" alt=\"Z\u0259lz\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015eOK A\u00c7IQLAMA: 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u0259...\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; He\u00e7 bir ay deyil, sizinl\u0259 m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz, yax\u0131nlarda g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin olaca\u011f\u0131n\u0131 demi\u015fdiniz. Proqnozlar\u0131n\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultdu. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yenid\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 g\u00f6zl\u0259nilirmi v\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t ola bil\u0259rmi?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259l d\u0259 qeyd etdiyim kimi, tektonik aktivlik k\u0259skinl\u0259\u015fib. 2024-c\u00fc ild\u0259 biz bunu yenid\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259c\u0259yik. T\u0259bii ki, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n s\u00f6hb\u0259t getmir. Hiss olunan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r olacaq v\u0259 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Bir tektonik blok \u0259g\u0259r aktivl\u0259\u015firs\u0259, d\u00fcnya miqyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn tektonik bloklar, plit\u0259l\u0259r, meqabloklarda aktivl\u0259\u015fm\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fir. \u018fg\u0259r bir blok aktivl\u0259\u015firs\u0259, yan\u0131ndak\u0131 da m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 aktivl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 qon\u015fu bloklar\u0131n aktivl\u0259\u015fm\u0259si m\u00f6vcuddur. Orta X\u0259z\u0259r, C\u0259nubi X\u0259z\u0259r, \u015eamax\u0131-\u0130smay\u0131ll\u0131 seysmoaktiv b\u00f6lg\u0259dir. H\u0259r zaman demi\u015f\u0259m ki, hiss olunan- y\u0259ni maqnitudas\u0131 5.5-6 bal g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 paytaxt Bak\u0131da v\u0259 Sumqay\u0131tda q\u0259zal\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan binalar var ki, bunlar h\u0259l\u0259 d\u0259 s\u00f6k\u00fclm\u0259yib. D\u00fczd\u00fcr, k\u00f6hn\u0259 binalar\u0131n s\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b, amma bu proses d\u0259 \u00e7ox l\u0259ng apar\u0131l\u0131r. H\u0259tta el\u0259 yataqxanalar var ki, orada sakinl\u0259r h\u0259r d\u0259f\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 zamani h\u0259y\u0259can ke\u00e7irirl\u0259r. Bu binalar ne\u00e7\u0259 bal g\u00fcc\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r tab g\u0259tir\u0259 bil\u0259rl\u0259r?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n binalarla ba\u011fl\u0131 d\u0259qiqlikl\u0259 fikir s\u00f6yl\u0259y\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m, \u00e7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131 bununla m\u0259\u015f\u011ful olur. Amma Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn seysmik risk x\u0259rit\u0259sinin t\u0259rtib olunmas\u0131 art\u0131q m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Bunu \u0259vv\u0259l d\u0259 qeyd etmi\u015f\u0259m. Seysmik risk n\u0259 dem\u0259kdir? Seysmik t\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, binalar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259halinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259n \u00e7ox toplanan \u0259razil\u0259r, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli, yaxud ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 riyazi bax\u0131mdan ehtiva ed\u0259n bir anlamd\u0131r. Bu x\u0259rit\u0259nin qurulmas\u0131 bir-iki ilin i\u015fi deyil, t\u0259k bir strukturun da i\u015fi deyil. Dey\u0259k ki, bizim institutun m\u00fct\u0259x\u0259ssisi m\u0259n\u0259m, onun qurulmas\u0131nda ki\u00e7ik formatda olsa, i\u015ftirak edir\u0259m, m\u0259qal\u0259l\u0259rim var. Amma bu b\u00f6y\u00fck bir d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Seysmik riskin qurulmas\u0131, qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si ad\u0131 alt\u0131nda h\u0259r \u015feyi n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Yollar, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, ke\u00e7mi\u015f binalar, k\u00f6hn\u0259 sovetin vaxt\u0131ndan qalm\u0131\u015f binalar, yeni binalar, \u0259razil\u0259r, quruntun qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259halinin s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sair\u0259.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r \u0259vv\u0259ld\u0259n Seysmoloji M\u0259rk\u0259zd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131na bilir? Y\u0259ni onlar x\u0259b\u0259rdar olurlar?..<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, Seysmoloji Xidm\u0259t M\u0259rk\u0259zinin avadanl\u0131qlar\u0131 da geni\u015fdir. H\u0259tta ki\u00e7ik, bizim hiss etm\u0259diyimiz z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Seysmik risk x\u0259rit\u0259si h\u0259l\u0259 haz\u0131r deyil. Seysmoloji M\u0259rk\u0259z t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259vv\u0259ld\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259nin olaca\u011f\u0131 bildirilm\u0259lidirmi? H\u0259min q\u0259zal\u0131 binalarda ya\u015fayanlar\u0131 \u0259n az\u0131ndan s\u0131\u011fortalamaq olar, yoxsa \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu n\u0259d\u0259dir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259lz\u0259l\u0259nin hans\u0131 g\u00fcn ba\u015f verm\u0259si haqda, onun d\u0259rinliyi, g\u00fcc\u00fc, yeri, vaxt\u0131 haqda \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n he\u00e7 kim he\u00e7 n\u0259 dey\u0259 bilm\u0259z. D\u00fcnyada h\u0259l\u0259 bel\u0259 ekstrim, y\u0259ni q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli proqnoz veril\u0259 bilm\u0259z. Ekstrim z\u0259lz\u0259l\u0259, ba\u015f ver\u0259n kimi telefonlara mesaj g\u0259lir, amma ba\u015f ver\u0259nd\u0259n sonra. Amma ba\u015f verm\u0259mi\u015f x\u0259b\u0259rdar olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu h\u0259l\u0259 icad olunmay\u0131b. M\u00fcxt\u0259lif t\u0259dqiqatlar apar\u0131l\u0131r, amma q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli proqnoz say\u0131l\u0131r. Bu h\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259mmal\u0131 olaraq qal\u0131r. Y\u0259ni x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259k olar, amma d\u0259qiq \u015f\u0259kild\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma m\u0259n bir seysmoloq kimi h\u0259mi\u015f\u0259 demi\u015f\u0259m ki, hiss olunan z\u0259lz\u0259l\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir, ocaqlar yenid\u0259n aktivl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 ocaqlar yenid\u0259n aktivl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>&#8211; O zaman\u00a0 2024-c\u00fc ili z\u0259lz\u0259l\u0259 ili adland\u0131ra bil\u0259rik?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. N\u0259inki bizd\u0259, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada. \u00c7\u00fcnki buna do\u011fru gedir. 2023-c\u00fc il bunu biz\u0259 g\u00f6st\u0259rdi. M\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyimiz z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r ki\u00e7ik maqnitudal\u0131 deyil. H\u0259tta Marokkoda, \u018ffqan\u0131standa, Tacikistanda da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r oldu. Bu o dem\u0259kdir ki, daha da k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, \u0130stanbulda da da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. Bununla ba\u011fl\u0131 proqnoz ver\u0259n aliml\u0259rin d\u0259 fikirl\u0259ri il\u0259 raz\u0131yam.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Kahramanmara\u015fda d\u0259h\u015f\u0259tli z\u0259lz\u0259l\u0259 olan zaman t\u00fcrkiy\u0259li b\u0259zi aliml\u0259r dedil\u0259r ki, Bak\u0131 da h\u0259min fay n\u00f6qt\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259 orada da olacaq. Bu fikirl\u0259rl\u0259 raz\u0131s\u0131n\u0131zm\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Onu m\u0259n h\u0259tta yayda da demi\u015fdim. Bizd\u0259 iyulda z\u0259lz\u0259l\u0259 olandan sonra demi\u015fdim ki, bu, n\u0259h\u0259ng bir meqablokdur. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistana q\u0259d\u0259r ged\u0259n bir blokdur. T\u00fcrkm\u0259nistanda da avqust ay\u0131nda z\u0259lz\u0259l\u0259 oldu. \u00c7\u00fcnki biz geni\u015f, n\u0259h\u0259ng bir blokun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yer alm\u0131\u015f\u0131q. Ki\u00e7ik q\u0131r\u0131lmalar, pilt\u0259l\u0259r geni\u015f meqablokun i\u00e7in\u0259 daxildir. Biri t\u0259rp\u0259nirs\u0259, qon\u015fu plit\u0259 d\u0259 t\u0259rp\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seysmologiya v\u0259 Seysmik T\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Qulam Babayevd\u0259n \u201cyenid\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 olacaqm\u0131\u201d sual\u0131na cavablar\u00a0\u00a0 Dekabr\u0131n 7-d\u0259 yerli vaxtla 08:15-d\u0259 Bak\u0131da v\u0259 \u0259traf rayonlarda ba\u015f ver\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentri X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 olub v\u0259 5,6 maqnitudal\u0131 yeralt\u0131 t\u0259kanlar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Eyni zamanda yeralt\u0131 t\u0259kanlar Alt\u0131a\u011fac, Siy\u0259z\u0259n, Quba, Qusar, Xa\u00e7maz, \u015eabran, Qobustan, Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda 5-3 bala q\u0259d\u0259r hiss olunub. \u201cZ\u0259lz\u0259l\u0259nin davamiyy\u0259ti 51 saniy\u0259 olub\u201d.\u00a0 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 n\u0259zdind\u0259 Respublika Seysmoloji Xidm\u0259t M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f direktoru Qurban Yetirmi\u015fli m\u0259tbuat konfrans\u0131nda bel\u0259 deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259kanlar\u0131n hiss&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":666033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/40a72fb4d0c0d70144f4c9055c235245.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Seysmologiya v\u0259 Seysmik T\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Qulam Babayevd\u0259n \u201cyenid\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 olacaqm\u0131\u201d sual\u0131na cavablar\u00a0\u00a0 Dekabr\u0131n 7-d\u0259 yerli vaxtla 08:15-d\u0259 Bak\u0131da v\u0259 \u0259traf rayonlarda ba\u015f ver\u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentri X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 olub v\u0259 5,6 maqnitudal\u0131 yeralt\u0131 t\u0259kanlar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Eyni zamanda yeralt\u0131 t\u0259kanlar Alt\u0131a\u011fac, Siy\u0259z\u0259n, Quba, Qusar, Xa\u00e7maz, \u015eabran,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/666026"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=666026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/666026\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/666033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=666026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=666026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=666026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}