{"id":666042,"date":"2023-12-08T09:52:12","date_gmt":"2023-12-08T05:52:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=666042"},"modified":"2023-12-08T09:52:12","modified_gmt":"2023-12-08T05:52:12","slug":"xofu-ozund%c9%99n-boyuk-t%c9%99bii-f%c9%99lak%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=666042","title":{"rendered":"Xofu \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259bii f\u0259lak\u0259t"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, biz he\u00e7 vaxt da\u011f\u0131d\u0131c\u0131, faci\u0259vi, on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259, minl\u0259rl\u0259 tikilinin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan z\u0259lz\u0259l\u0259 ya\u015famam\u0131\u015f\u0131q.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, t\u0259kc\u0259 b\u0259xt, tale m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyimiz torpa\u011f\u0131n aktiv seysmik zona olmamas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259ndir. Y\u0259ni bura Yaponiya, Nepal, Peru, T\u00fcrkiy\u0259 deyil.<\/p>\n<p>He\u00e7 onu da bilm\u0259k olmaz ki, seysmik bax\u0131mdan aktiv olmayan hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259d\u0259 n\u0259 vaxt f\u0259all\u0131q ba\u015flayacaq v\u0259 ora da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentrin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Z\u0259lz\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n pis m\u0259qam odur ki, onu qabaqcadan hiss etm\u0259k, proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>B\u0259zi heyvanlar\u0131n z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l yeralt\u0131 t\u0259kan olaca\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00f6zl\u0259rini narahat aparmalar\u0131 bar\u0259d\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f fikirl\u0259r \u0259sass\u0131zd\u0131r, insan uydurmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Elm bu q\u0259d\u0259r inki\u015faf edib, amma z\u0259lz\u0259l\u0259ni he\u00e7 olmasa 3-5 d\u0259qiq\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n proqnozla\u015fd\u0131ran he\u00e7 bir cihaz, avadanl\u0131q yoxdur.<\/p>\n<p>Sad\u0259c\u0259, seysmoloqlar aktiv seysmik zonalar\u0131 \u00f6yr\u0259nir v\u0259 bu regionlarda z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin vaxta\u015f\u0131r\u0131 ba\u015f verdiyini bilir, m\u00fc\u0259yy\u0259n interval t\u0259rtib ed\u0259r\u0259k, proqnoz verirl\u0259r ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, 6 ay sonra yeni bir g\u00fccl\u00fc z\u0259lz\u0259l\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>Bu, t\u0259xmin\u0259n yay aylar\u0131nda AB\u015e-\u0131n c\u0259nub \u015ftatlar\u0131nda, Atlantik okean\u0131 il\u0259 Sakit okean aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259yal\u0259tl\u0259rd\u0259 tornado olaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 proqnozu and\u0131r\u0131r. Eyni u\u011furla Banqlade\u015fd\u0259 musson ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131, \u018fr\u0259bistan s\u0259hralar\u0131nda qopacaq s\u0259mum yell\u0259rini d\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n qa\u00e7maq m\u00fcmk\u00fcn deyil, amma onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq v\u0259 dinc, yana\u015f\u0131 ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yaponlar bu problemi \u00e7\u00f6z\u00fcbl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 daimi z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r m\u0259kan\u0131 olan bu \u00f6lk\u0259 h\u0259r bir z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n minimal itki il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ilin \u0259vv\u0259llind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nub-\u015f\u0259rq vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n v\u0259 on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259lak olmas\u0131na, b\u00f6y\u00fck-b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin tamamil\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin in\u015faat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcndo\u011far \u00f6lk\u0259d\u0259ki h\u0259mkarlar\u0131ndan \u00f6yr\u0259n\u0259si \u00e7ox \u015fey var.<\/p>\n<p>Biz son 23 ild\u0259 paytaxtda v\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentrin\u0259 yax\u0131n yerl\u0259rd\u0259 h\u0259r k\u0259sin hiss ed\u0259c\u0259yi z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r ya\u015fasaq da, da\u011f\u0131nt\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259fat\u0131n olmamas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259skinlik tap\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc, y\u00fcks\u0259k ball\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r olmay\u0131b, amma h\u0259r halda b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu c\u00fcr z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r zaman\u0131 da b\u00f6y\u00fck da\u011f\u0131nt\u0131lar ba\u015f verir.<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t biz h\u0259r d\u0259f\u0259 bel\u0259 hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 laz\u0131m oldu\u011fundan 3, h\u0259tta 5 d\u0259f\u0259 art\u0131q h\u0259y\u0259canlan\u0131r\u0131q, t\u0259la\u015fa qap\u0131l\u0131r\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, 30-40 saniy\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n yeralt\u0131 t\u0259kanlar\u0131n, titr\u0259m\u0259l\u0259rin dayanmas\u0131ndan d\u0259qiq\u0259l\u0259r sonra pill\u0259k\u0259nl\u0259 v\u0259 ya liftl\u0259 \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li binan\u0131n \u0259n yuxar\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259n h\u00f6vll\u0259nmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259y\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k, ora-bura qa\u00e7maq, ba\u015f\u0131alovlu halda qohum-\u0259qr\u0259baya, dost-tan\u0131\u015fa z\u0259ng etm\u0259k, \u201cda\u011f\u0131nt\u0131, \u00f6l\u00fcm-itim olmad\u0131 ki\u201d dey\u0259 soru\u015fmaq yersiz v\u0259 absurddur.<\/p>\n<p>Anlamaq laz\u0131md\u0131r ki, \u0259g\u0259r s\u0259nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n binada d\u0131rnaq boyda suvaq qopub d\u00fc\u015fm\u0259yibs\u0259, bir adam\u0131n \u00e7e\u00e7\u0259l\u0259 barma\u011f\u0131 bel\u0259 c\u0131z\u0131lmay\u0131bsa, dem\u0259k, \u015f\u0259h\u0259rin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 d\u0259 eyni v\u0259ziyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u018fn \u00fcmd\u0259si, t\u0259kanlar dayan\u0131bsa v\u0259 \u00e7il\u00e7\u0131raq art\u0131q yell\u0259nmirs\u0259, h\u0259r \u015fey gerid\u0259 qal\u0131b v\u0259 yenid\u0259n emosional ovqata qap\u0131lmaq, \u00fcst\u0259lik, bunu ba\u015fqalar\u0131na siray\u0259t etdirm\u0259k \u00fcmumi panika yaratmaqdan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. Ancaq faktd\u0131r ki, bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259tin xofu \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr (\u0259slind\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin ham\u0131s\u0131 qorxuncdur).<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, bel\u0259 ekstremal anlarda t\u0259mkini qorumaq daha d\u00fczg\u00fcn q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 r\u0259vac verir. Yoxsa 2000-ci ilin noyabr\u0131nda ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 zaman\u0131 b\u0259zi adamlar t\u0259la\u015flanaraq, 2-c\u00fc, 3-c\u00fc m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n at\u0131lm\u0131\u015f, qol-q\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u0131nd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. H\u0259min z\u0259lz\u0259l\u0259 zaman\u0131 yegan\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r m\u0259hz onlar idi. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu \u015f\u0259xsl\u0259r z\u0259lz\u0259l\u0259nin yox, \u00f6z t\u0259la\u015flar\u0131n\u0131n, \u00f6zl\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirm\u0259l\u0259rinin qurban\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p>M\u00fcasir z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin faci\u0259vi olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi in\u015faat sektorudur. D\u00fczd\u00fcr, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 d\u0259 \u00e7oxt\u0259lafatl\u0131 v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r olub, ancaq o da tikilil\u0259rin keyfiyy\u0259tsizliyi \u00fcz\u00fcnd\u0259n ba\u015f verib. Q\u0259diml\u0259rd\u0259 tikilmi\u015f m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m saraylar\u0131n, b\u00f6y\u00fck memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rinin min ill\u0259rin z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n salamat \u00e7\u0131x\u0131b g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 \u00e7atmas\u0131 is\u0259 m\u00f6hk\u0259m \u00f6z\u00fcl \u00fcz\u0259rind\u0259 etibarl\u0131, keyfiyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 in\u015fa olunmalar\u0131na g\u00f6r\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n qorunma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu da m\u0259hz budur: ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki tavan etibarl\u0131, s\u00f6yk\u0259ndiyimiz divar m\u00f6hk\u0259m olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa d\u00fcstur yoxdur.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/www.musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, biz he\u00e7 vaxt da\u011f\u0131d\u0131c\u0131, faci\u0259vi, on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259, minl\u0259rl\u0259 tikilinin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan z\u0259lz\u0259l\u0259 ya\u015famam\u0131\u015f\u0131q. Bu, t\u0259kc\u0259 b\u0259xt, tale m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyimiz torpa\u011f\u0131n aktiv seysmik zona olmamas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259ndir. Y\u0259ni bura Yaponiya, Nepal, Peru, T\u00fcrkiy\u0259 deyil. He\u00e7 onu da bilm\u0259k olmaz ki, seysmik bax\u0131mdan aktiv olmayan hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259d\u0259 n\u0259 vaxt f\u0259all\u0131q ba\u015flayacaq v\u0259 ora da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259nin episentrin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. Z\u0259lz\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n pis m\u0259qam odur ki, onu qabaqcadan hiss etm\u0259k, proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259zi heyvanlar\u0131n z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l yeralt\u0131 t\u0259kan olaca\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00f6zl\u0259rini narahat aparmalar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":666043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60-652x365.jpg",652,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",640,358,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/59a2b9d1688afc7404ddb6c330bb2e60.jpg",720,403,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, biz he\u00e7 vaxt da\u011f\u0131d\u0131c\u0131, faci\u0259vi, on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259, minl\u0259rl\u0259 tikilinin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan z\u0259lz\u0259l\u0259 ya\u015famam\u0131\u015f\u0131q. Bu, t\u0259kc\u0259 b\u0259xt, tale m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyimiz torpa\u011f\u0131n aktiv seysmik zona olmamas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259ndir. Y\u0259ni bura Yaponiya, Nepal, Peru, T\u00fcrkiy\u0259 deyil. He\u00e7 onu da bilm\u0259k olmaz ki, seysmik bax\u0131mdan aktiv olmayan hans\u0131sa b\u00f6lg\u0259d\u0259 n\u0259 vaxt f\u0259all\u0131q ba\u015flayacaq v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/666042"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=666042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/666042\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/666043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=666042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=666042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=666042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}