{"id":667761,"date":"2023-12-12T13:57:18","date_gmt":"2023-12-12T09:57:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=667761"},"modified":"2023-12-12T13:57:18","modified_gmt":"2023-12-12T09:57:18","slug":"pediatr-qizilca-yuks%c9%99kkontaktli-infeksiyadir-v%c9%99-yegan%c9%99-m%c9%99nb%c9%99yi-insanlardir-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=667761","title":{"rendered":"Pediatr: \u201cQ\u0131z\u0131lca y\u00fcks\u0259kkontaktl\u0131 infeksiyad\u0131r v\u0259 yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi insanlard\u0131r\u201d &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u0130lk d\u0259f\u0259 IX \u0259srd\u0259 h\u0259kim, kimyag\u0259r v\u0259 filosof \u018fbu B\u0259kr \u0259l-Razi t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edil\u0259n q\u0131z\u0131lca b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 2 000 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, m\u0259lumdur. Q\u0131z\u0131lcan\u0131n virusm\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu v\u0259 bunun peyv\u0259ndl\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n, \u201cidar\u0259 oluna bil\u0259n\u201d x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna daxil oldu\u011funu bilirik. Odur ki, x\u0259st\u0259liyin spesifik m\u00fcalic\u0259si olmasa bel\u0259, u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 infeksiyadan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunan intervalla peyv\u0259nd etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fks halda yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Az\u0259rbaycan Pediatrlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>T\u0259ran\u0259 Ta\u011f\u0131-zad\u0259\u00a0<\/strong>bildirib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMTIvMTMvMDQvNTgvOTUzZjFkNTItYjJjZi00YWViLTkzYmUtZjcxMTNiMDQzMTM1L0ZvdG8uanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=166413b470f16f0a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda q\u0131z\u0131lca infeksiyas\u0131n\u0131n m\u0259kt\u0259b v\u0259 ba\u011f\u00e7aya\u015fl\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir, x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, yetkin \u0259hali aras\u0131nda da yoluxma hallar\u0131na rastlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259kim vur\u011fulay\u0131b ki, q\u0131z\u0131lca y\u00fcks\u0259kkontaktl\u0131 infeksiyad\u0131r v\u0259 yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi insanlard\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cYoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 hallar\u0131nda pnevmoniya, otit, ba\u011f\u0131rsaq f\u0259sadlar\u0131, ensefalit, meningit, a\u011f\u0131z v\u0259 g\u00f6z xoralar\u0131 (g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tinin itirilm\u0259si) v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin ba\u015f verm\u0259si riski y\u00fcks\u0259k ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u201cHaz\u0131rda bir pediatr kimi, m\u0259ni ba\u015fqa bir fakt narahat edir. Elm adamlar\u0131 q\u0131z\u0131lcan\u0131n immunitet sistemin\u0259 t\u0259sir etdiyini \u00e7oxdan bilirdil\u0259r, lakin son s\u00fcbutlar g\u00f6st\u0259rib ki, bu, immun sistemini yum\u015faq bir \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259ifl\u0259tm\u0259k deyil, tamamil\u0259 yenid\u0259n i\u015f\u0259 salmaq m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmu\u015f u\u015faqlar \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259ndikl\u0259ri patogenl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda olurlar. H\u0259r bir infeksiyan\u0131n orqanizm\u0259 daxil olmas\u0131 x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf riskini art\u0131r\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259, toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259ri yenid\u0259n ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d, &#8211; pediatr qeyd edib.<\/p>\n<p>H\u0259kim onu da n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, BMT-nin U\u015faq Fondunun (UNICEF) 2018-ci il hesabat\u0131nda A vitamininin u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259rini 12 faiz azalda bil\u0259c\u0259yi qeyd edilib. H\u0259kim bildirib ki, immun sisteminin normal \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib hesab edil\u0259n vitaminl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 A vitaminidir. Bu m\u0259nada A vitamini \u0259lav\u0259si (VAS) proqramlar\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat yolu ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n ilk be\u015f ilind\u0259 onun immunitetini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k, ishal v\u0259 q\u0131z\u0131lca kimi t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 4-6 ayl\u0131q fasil\u0259 il\u0259 ild\u0259 c\u0259mi iki doza A vitamini q\u0259bul etdirm\u0259k kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>Elmi s\u00fcbutlara \u0259saslanan protokola g\u00f6r\u0259, A vitamini x\u00fcsusil\u0259 q\u0131z\u0131lca zaman\u0131, iki d\u0259f\u0259 24 saat fasil\u0259 il\u0259 h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin olunarsa, bir s\u0131ra f\u0259sadlardan qoruyur.<\/p>\n<p>\u201cUNICEF ekspertl\u0259ri x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulay\u0131rlar ki, A vitamini \u0259lav\u0259l\u0259rinin t\u0259siri f\u0259rqli n\u0259tic\u0259 do\u011furur. Bu o dem\u0259kdir ki, \u0259lav\u0259l\u0259r t\u0259sirli olsa da, b\u0259d\u0259nd\u0259 A vitamini ehtiyat\u0131 yaratm\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir u\u015fa\u011f\u0131 balansl\u0131 v\u0259 faydal\u0131 qida il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rinizi \u0259sirg\u0259m\u0259m\u0259lisiniz\u201d, &#8211; dey\u0259 T\u0259ran\u0259 Ta\u011f\u0131-zad\u0259\u00a0 vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259kim \u0259lav\u0259 edib ki, ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq u\u015faq adekvat qidalanmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, iki ya\u015f\u0131nad\u0259k u\u015faqlar vaxt\u0131nda veril\u0259n tamamlay\u0131c\u0131 qidalarla birlikd\u0259 ana v\u0259 ya donor s\u00fcd\u00fc al\u0131rlar.<\/p>\n<p>O, A vitamini y\u00fcks\u0259k olan qidalar\u0131 da sadalay\u0131b: qaraciy\u0259r, \u0259t, bal\u0131q, s\u00fcd, ya\u011f, xama, k\u0259smik, yumurta (x\u00fcsusil\u0259 sar\u0131s\u0131), yerk\u00f6k\u00fc, balqabaq, bolqar bib\u0259ri, ispanaq, brokoli, ya\u015f\u0131l so\u011fan, c\u0259f\u0259ri, paxlal\u0131lar, q\u0131rm\u0131z\u0131 k\u00fcr\u00fc, \u0259rik, manqo, \u015faftal\u0131, \u00fcz\u00fcm v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sonda pediatr \u0259lav\u0259 edib ki, yeni viruslar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 valideynl\u0259rd\u0259n t\u0259l\u0259b olunan \u00f6vladlar\u0131n\u0131 vaxt\u0131nda vaksinasiyadan ke\u00e7irm\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130lk d\u0259f\u0259 IX \u0259srd\u0259 h\u0259kim, kimyag\u0259r v\u0259 filosof \u018fbu B\u0259kr \u0259l-Razi t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edil\u0259n q\u0131z\u0131lca b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 2 000 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, m\u0259lumdur. Q\u0131z\u0131lcan\u0131n virusm\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu v\u0259 bunun peyv\u0259ndl\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n, \u201cidar\u0259 oluna bil\u0259n\u201d x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna daxil oldu\u011funu bilirik. Odur ki, x\u0259st\u0259liyin spesifik m\u00fcalic\u0259si olmasa bel\u0259, u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 infeksiyadan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunan intervalla peyv\u0259nd etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fks halda yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri\u00a0Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Az\u0259rbaycan Pediatrlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0T\u0259ran\u0259 Ta\u011f\u0131-zad\u0259\u00a0bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda q\u0131z\u0131lca infeksiyas\u0131n\u0131n m\u0259kt\u0259b v\u0259 ba\u011f\u00e7aya\u015fl\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":667762,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/shutterstock_501816442.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u0130lk d\u0259f\u0259 IX \u0259srd\u0259 h\u0259kim, kimyag\u0259r v\u0259 filosof \u018fbu B\u0259kr \u0259l-Razi t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259trafl\u0131 t\u0259svir edil\u0259n q\u0131z\u0131lca b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 2 000 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, m\u0259lumdur. Q\u0131z\u0131lcan\u0131n virusm\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu v\u0259 bunun peyv\u0259ndl\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n, \u201cidar\u0259 oluna bil\u0259n\u201d x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna daxil oldu\u011funu bilirik. Odur ki, x\u0259st\u0259liyin spesifik m\u00fcalic\u0259si olmasa bel\u0259, u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 infeksiyadan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunan intervalla&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/667761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=667761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/667761\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/667762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=667761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=667761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=667761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}