{"id":670130,"date":"2023-12-18T11:26:10","date_gmt":"2023-12-18T07:26:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=670130"},"modified":"2023-12-18T11:26:10","modified_gmt":"2023-12-18T07:26:10","slug":"h%c9%99kim-qizilca-x%c9%99st%c9%99liyi-il%c9%99-mubariz%c9%99d%c9%99-%c9%99n-effektiv-vasit%c9%99ni-aciqladi-musahib%c9%99-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=670130","title":{"rendered":"H\u0259kim q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u0259n effektiv vasit\u0259ni a\u00e7\u0131qlad\u0131 &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u0130nfeksiyan\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si hava-damc\u0131 yolu il\u0259 ba\u015f verir. \u00d6sk\u00fcrm\u0259, asq\u0131rma zaman\u0131 q\u0131z\u0131lca virusu yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n selik hiss\u0259cikl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ifraz olunur v\u0259 hava ax\u0131n\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131la bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, epidemioloq Nigar M\u00fct\u0259llibova qurumun sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 deyib.<\/p>\n<p>M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Nigar xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Q\u0131z\u0131lca &#8211; k\u0259skin infeksion virusm\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259lik olub, temperaturun artmas\u0131, intoksikasiya, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n v\u0259 g\u00f6z\u00fcn selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si v\u0259 l\u0259k\u0259li-papulyoz s\u0259pgil\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yaln\u0131z insanlarda rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca ist\u0259nil\u0259n ya\u015fda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Lakin bir ya\u015fdan d\u00f6rd-be\u015f ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlar aras\u0131nda daha \u00e7ox rast g\u0259linir, alt\u0131 aya q\u0259d\u0259r u\u015faqlar q\u0131z\u0131lca il\u0259 nadir hallarda x\u0259st\u0259l\u0259nirl\u0259r. \u00dc\u00e7 aya q\u0259d\u0259r u\u015faqlar is\u0259 bir qayda olaraq x\u0259st\u0259l\u0259nmirl\u0259r ki, bu da anadan \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n passiv immunitetin say\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yoluxma nec\u0259 ba\u015f verir v\u0259 hans\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 t\u0259zah\u00fcr edir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130nfeksiyan\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si hava-damc\u0131 yolu il\u0259 ba\u015f verir. \u00d6sk\u00fcrm\u0259, asq\u0131rma zaman\u0131 q\u0131z\u0131lca virusu yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n selik hiss\u0259cikl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ifraz olunur v\u0259 hava ax\u0131n\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lcan\u0131n klinik m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u00f6vr ay\u0131rd edilir: kataral v\u0259 ya ba\u015flan\u011f\u0131c (prodromal), s\u0259pgil\u0259r v\u0259 piqmentasiya.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fc b\u0259d\u0259n temperaturunun 38,5-39 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r artmas\u0131, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n v\u0259 konyuktivan\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Z\u00f6k\u0259m, bo\u011fazda a\u011fr\u0131, quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k, b\u0259z\u0259n x\u0259st\u0259liyin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda inaq (krup) sindromu inki\u015faf edir. \u0130\u015f\u0131qdan qorxma, konyuktivan\u0131n hiperemiyas\u0131, g\u00f6z qapaqlar\u0131n\u0131n \u015fi\u015fkinliyi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>S\u0259pgi d\u00f6vr\u00fc x\u0259st\u0259liyin 4-5-ci g\u00fcn\u00fcnd\u0259n ba\u015flan\u0131r v\u0259 l\u0259k\u0259li-papulyoz s\u0259pgi il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. \u0130lk s\u0259pgi elementl\u0259ri qulaqarxas\u0131, burun dara\u011f\u0131nda x\u0131rda l\u0259k\u0259l\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 meydana \u00e7\u0131x\u0131r ki, onlar\u0131n da \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, b\u0259z\u0259n birl\u0259\u015fir. Bir sutka \u0259rzind\u0259 s\u0259pgi tezlikl\u0259 \u00fczd\u0259, boyunda yay\u0131l\u0131r, ayr\u0131-ayr\u0131 elementl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 d\u00f6\u015fd\u0259 v\u0259 k\u00fcr\u0259yin yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir.<\/p>\n<p>Sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yuxar\u0131 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traflarda qeyd olunur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyind\u0259 hans\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmalar m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Q\u0131z\u0131lca zaman\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmalar x\u0259st\u0259liyin ist\u0259nil\u0259n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Onlar \u0259sas etibaril\u0259 ikincili infeksiyan\u0131n qo\u015fulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. F\u0259sadla\u015fma t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 il\u0259 (bronxit, pnevmoniya), orta qula\u011f\u0131n iltihab\u0131 (otit), ba\u015f beyin v\u0259 onur\u011fa beyin qi\u015fas\u0131n\u0131n iltihab\u0131 il\u0259 (meningit, ensefalit, meninqoensefalit) t\u0259zah\u00fcr edir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Q\u0131z\u0131lca zaman\u0131 hans\u0131 \u0259ks-epidemik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259 q\u0131z\u0131lca il\u0259 yoluxan \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0259pgi g\u00f6r\u00fcnd\u00fckd\u0259n sonra be\u015f g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259crid olunurlar. A\u011f\u0131rla\u015fmalar olarsa, t\u0259cridedilm\u0259 10 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. X\u0259st\u0259 il\u0259 t\u0259masda olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxmam\u0131\u015f u\u015faqlara qamma-qlobulin vurulur (passiv immunizasiya).<\/p>\n<p>Ad\u0259t\u0259n, ocaqda dezinfeksiya t\u0259dbirl\u0259ri apar\u0131lm\u0131r. M\u00fct\u0259madi olaraq g\u00fcnd\u0259lik t\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r v\u0259 otaq havaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lcan\u0131n profilaktikas\u0131 kompleks t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. U\u015faq m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0131z\u0131lcan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm t\u0259dbir erk\u0259n diaqnostika v\u0259 x\u0259st\u0259nin vaxt\u0131nda t\u0259crid olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n infeksiya oca\u011f\u0131nda peyv\u0259nd olunmu\u015f u\u015faqlar m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259lidirl\u0259r. X\u0259st\u0259 il\u0259 t\u0259masda olan peyv\u0259nd olunmayan u\u015faqlar is\u0259 t\u0259crid olunmaqla m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmal\u0131d\u0131rlar. T\u0259masdan sonra 72 saat \u0259rzind\u0259 peyv\u0259nd olunmalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Q\u0131z\u0131lcan\u0131n diaqnozu nec\u0259 t\u0259sdiql\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Dig\u0259r infeksiyalarda oldu\u011fu kimi, q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyinin d\u0259 diaqnozu laboratoriya m\u00fcayin\u0259l\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259sdiql\u0259nir. X\u0259st\u0259liyin t\u00f6r\u0259dicisi virus oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onun diaqnostikas\u0131 virusun spesifik z\u00fclal t\u0259rkibli hiss\u0259sinin, y\u0259ni antigenin a\u015fkarlanmas\u0131 il\u0259 (seroloji \u00fcsul) v\u0259 ya polimeraz z\u0259ncirvari reaksiya vasit\u0259sil\u0259 virusun genetik material\u0131n\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 il\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u0259n effektiv vasit\u0259 peyv\u0259nddir. Az\u0259rbaycanda S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259tiril\u0259n q\u0131z\u0131lca, parotit v\u0259 m\u0259xm\u0259r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7komponentli vaksind\u0259n istifad\u0259 olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130nfeksiyan\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si hava-damc\u0131 yolu il\u0259 ba\u015f verir. \u00d6sk\u00fcrm\u0259, asq\u0131rma zaman\u0131 q\u0131z\u0131lca virusu yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n selik hiss\u0259cikl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ifraz olunur v\u0259 hava ax\u0131n\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131la bil\u0259r\u201d. Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, epidemioloq Nigar M\u00fct\u0259llibova qurumun sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 deyib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Nigar xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; &#8211; Q\u0131z\u0131lca &#8211; k\u0259skin infeksion virusm\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259lik olub, temperaturun artmas\u0131, intoksikasiya, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n v\u0259 g\u00f6z\u00fcn selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si v\u0259 l\u0259k\u0259li-papulyoz s\u0259pgil\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yaln\u0131z insanlarda rast g\u0259linir. Q\u0131z\u0131lca ist\u0259nil\u0259n ya\u015fda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Lakin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":670131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/65dfa44e-0a63-4177-8195-53e7cb9ed121.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u0130nfeksiyan\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si hava-damc\u0131 yolu il\u0259 ba\u015f verir. \u00d6sk\u00fcrm\u0259, asq\u0131rma zaman\u0131 q\u0131z\u0131lca virusu yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n selik hiss\u0259cikl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ifraz olunur v\u0259 hava ax\u0131n\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131la bil\u0259r\u201d. Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, epidemioloq Nigar M\u00fct\u0259llibova qurumun sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 deyib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Nigar xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi haqq\u0131nda \u00fcmumi m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/670130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=670130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/670130\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/670131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=670130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=670130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=670130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}