{"id":671292,"date":"2023-12-20T15:57:44","date_gmt":"2023-12-20T11:57:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=671292"},"modified":"2023-12-20T15:57:44","modified_gmt":"2023-12-20T11:57:44","slug":"2023-cu-il-az%c9%99rbaycanin-xarici-siyas%c9%99ti-regional-v%c9%99-qlobal-gucl%c9%99rin-balanslasdirilmasi-fonunda-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=671292","title":{"rendered":"2023-c\u00fc il: Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti regional v\u0259 qlobal g\u00fccl\u0259rin balansla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 fonunda &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>2023-c\u00fc il Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti qlobal prosesl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daxil oldu\u011fu m\u00fch\u00fcm trayektoriyalarla yadda qald\u0131.<\/p>\n<p>Konseptual \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ets\u0259k, dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f xarici siyas\u0259tini 2023-c\u00fc ild\u0259 planetar v\u0259 regional miqyaslarda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259rin fonunda qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k ili strateji u\u011furlarla ba\u015fa vurur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan diplomatiya v\u0259 g\u00fcc konsentrasiyalar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k C\u0259nubi Qafqazda strateji maraqlar\u0131 il\u0259 uy\u011funsuzluq t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u0259hdid m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n birini &#8211; separatizmi m\u0259hv etdi. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n sonra yax\u0131nm\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259ri t\u0259min ed\u0259n zirv\u0259 idi.<\/p>\n<p>Qaraba\u011fda ke\u00e7iril\u0259n antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin geosiyasi n\u0259tic\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259ki iddial\u0131 yana\u015fmalar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k bir faktora \u00e7evril\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131n \u0259lini d\u0259mir kimi b\u0259rkitdi.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, Az\u0259rbaycan\u0131n strateji y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 mane olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti yeni t\u0259hdid m\u0259nb\u0259l\u0259ri formala\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131, h\u0259r\u00e7\u0259nd ki, Bak\u0131 bunlar\u0131n da h\u0259ll variantlar\u0131n\u0131 tapd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130ran\u0131n yola g\u0259lm\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>Lenti bir q\u0259d\u0259r arxaya \u00e7evir\u0259k, 2023-c\u00fc ilin ilk aylar\u0131 Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 siyasi g\u0259rginliyin pik m\u00fcst\u0259viy\u0259 daxil olma fazas\u0131 kimi yadda qald\u0131. Bak\u0131 il\u0259 Tehran aras\u0131ndak\u0131 pisl\u0259\u015f\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r birincinin m\u00fcdafi\u0259, ikincinin is\u0259 t\u0259hdid ritorikalar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t edildi.<\/p>\n<p>Lakin Az\u0259rbaycan \u0130ran\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259l\u0259b v\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 boyun \u0259ym\u0259di, \u0259ksin\u0259, ir\u0259li ged\u0259r\u0259k Tehran\u0131n g\u00fcc n\u00fcmayi\u015fin\u0259 adekvat t\u0259mkinli cavablar verdi, \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131 yeni reall\u0131qlara al\u0131\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bu t\u0259drici prosesin strateji t\u0259yinat\u0131 Bak\u0131 il\u0259 Tehran\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yenid\u0259n baxmas\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259rini yaratd\u0131. V\u0259ziyy\u0259t o yer\u0259 \u00e7atd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n regionda Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 v\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 separatizm\u0259 qar\u015f\u0131 profilinin qalxmas\u0131na \u0130ran \u0259vv\u0259lkit\u0259k k\u0259skin reaksiyalar verm\u0259di.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, \u0130ran\u0131n m\u00f6vqeyind\u0259 h\u0259lledici, n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259yi\u015fiklik olmasa da, onun siyas\u0259tinin formas\u0131na bir q\u0259d\u0259r redakt\u0259l\u0259r etm\u0259sini Bak\u0131 f\u00fcrs\u0259t bildi. Bu m\u0259nada Qaraba\u011fda ke\u00e7iril\u0259n antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin vaxt\u0131n\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si il\u0259 \u0130ranla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin ruhu aras\u0131nda dolay\u0131 ba\u011flant\u0131 qurmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n strateji m\u00fctt\u0259fiqi T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259rinin funksiyas\u0131 prosesd\u0259 a\u00e7ar rol oldu, art\u0131q Bak\u0131n\u0131n strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7atmas\u0131na n\u0259 Rusiya, n\u0259 d\u0259 \u0130ran mane\u0259 yarada bildi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259n sonra Ankaran\u0131n regional bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 praktiki olaraq bir az da itil\u0259\u015fdi v\u0259 o, Rusiya, Q\u0259rb v\u0259 \u0130ran\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki maraqlar\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n xeyrin\u0259 balansla\u015fd\u0131ran add\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p><strong>A\u011f Ev Bak\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, Qaraba\u011fdak\u0131 antiterror t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n sonra Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259n \u00e7ox s\u0259s Q\u0259rbd\u0259n ucald\u0131, lakin burada NATO \u00fczv\u00fc olan bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin q\u0131\u015fq\u0131r\u0131qlar\u0131 daha b\u0259rk e\u015fidildi &#8211; ba\u015fda AB\u015e v\u0259 Fransa olmaqla.<\/p>\n<p>Ancaq bu, NATO-nun Az\u0259rbaycan il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k ist\u0259kl\u0259ri format\u0131nda qurulmad\u0131, sad\u0259c\u0259 olaraq, prosesd\u0259 Alyans \u00fczv\u00fc olan b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin f\u0259rdi maraqlar\u0131 \u00f6n planda tutuldu.<\/p>\n<p>Lakin n\u0259tic\u0259d\u0259, Fransadan f\u0259rqli olaraq, AB\u015e regional siyas\u0259t tonunu yenid\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 burada Bak\u0131-Va\u015finqton strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q h\u0259ddind\u0259ki m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0259ks olundu.<\/p>\n<p><strong>Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 tarazl\u0131q dinamikas\u0131n\u0131 qurark\u0259n Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259n k\u0259nar kontekstd\u0259 inki\u015faf etdirdi, h\u0259r\u00e7\u0259nd, Bak\u0131 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n Kiyev\u0259 d\u0259st\u0259k verir v\u0259 ona humanitar yard\u0131mlar g\u00f6nd\u0259rir.<\/p>\n<p>Lakin Az\u0259rbaycanla Rusiya Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin geosiyasi h\u00fcdudundan k\u0259narda daha \u00e7ox yax\u0131nla\u015f\u0131b \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar. Bu t\u0259rz Rusiyan\u0131n regional ambisiyalar\u0131n\u0131n bir qisminin Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n cilovlanmaq x\u0259tti il\u0259 davam edir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7in y\u00fcks\u0259li\u015finin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>Qlobal alternativ g\u00fcc olan \u00c7inl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, burada Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n \u00c7in m\u0259rk\u0259zli nizam\u0131n perspektivini qabardan tezisl\u0259rin g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilm\u0259si yaddan \u00e7\u0131xar\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00c7inin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 g\u00fcc\u00fc v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nliliyi birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu tendensiya t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t c\u0259bh\u0259sind\u0259 deyil, \u00fcmumilikd\u0259 beyn\u0259lxalq siyasi arenalarda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259rb-Rusiya-\u00c7in aras\u0131ndak\u0131 se\u00e7diyi h\u0259r\u0259k\u0259t trayektoriyas\u0131 Fransan\u0131n regiondak\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik iddialar\u0131na z\u0259rb\u0259 vuran l\u00f6vh\u0259 yarad\u0131r. Fransa demi\u015fk\u0259n, Paris regionda Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 strateji m\u00fctt\u0259fiqliyinin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 geosiyasi n\u0259tic\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259m\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259, bu planlar fiaskoya u\u011frad\u0131.<\/p>\n<p><strong>H\u018fMAS-\u0130srail m\u00fcnaqi\u015f\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259t iyerarxiyas\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259 daha bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fla \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259ldi, bu, oktyabrda ba\u015flayan v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam ed\u0259n H\u018fMAS-\u0130srail m\u00fcharib\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcn regional f\u0259lak\u0259tli miqyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq h\u00fcququn prinsipl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k F\u0259l\u0259stini d\u0259st\u0259kl\u0259yir, lakin \u0130sraill\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259lm\u0259sind\u0259 maraql\u0131 deyil.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bak\u0131 r\u0259hb\u0259r tutdu\u011fu m\u00fch\u00fcm siyasi prinsipl\u0259ri \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 h\u00fcquqla m\u00f6vcud reall\u0131qlar aras\u0131ndak\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rl\u0259 bax\u0131r.<\/p>\n<p><strong>N\u018fT\u0130C\u018f<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 2023-c\u00fc ild\u0259ki xarici siyas\u0259tinin strukturu milli maraqlar\u0131, strateji t\u0259yinatlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015f\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sini qoruyub-saxlad\u0131.<\/p>\n<p>Bunun yekunu olaraq Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin v\u0259 regional oyun\u00e7ular\u0131n t\u0259hdid h\u0259ddini a\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri m\u00fcqavim\u0259ti xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259ifl\u0259d\u0259 bildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2023-c\u00fc il Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti qlobal prosesl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daxil oldu\u011fu m\u00fch\u00fcm trayektoriyalarla yadda qald\u0131. Konseptual \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ets\u0259k, dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f xarici siyas\u0259tini 2023-c\u00fc ild\u0259 planetar v\u0259 regional miqyaslarda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259rin fonunda qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k ili strateji u\u011furlarla ba\u015fa vurur. Az\u0259rbaycan diplomatiya v\u0259 g\u00fcc konsentrasiyalar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k C\u0259nubi Qafqazda strateji maraqlar\u0131 il\u0259 uy\u011funsuzluq t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u0259hdid m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n birini &#8211; separatizmi m\u0259hv etdi. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n sonra yax\u0131nm\u00fcdd\u0259tli h\u0259d\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259ri t\u0259min ed\u0259n zirv\u0259 idi. Qaraba\u011fda ke\u00e7iril\u0259n antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin geosiyasi n\u0259tic\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":671293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/MergersAcquisitions-MonoPool-Asia.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2023-c\u00fc il Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti qlobal prosesl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daxil oldu\u011fu m\u00fch\u00fcm trayektoriyalarla yadda qald\u0131. Konseptual \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ets\u0259k, dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f xarici siyas\u0259tini 2023-c\u00fc ild\u0259 planetar v\u0259 regional miqyaslarda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259rin fonunda qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k ili strateji u\u011furlarla ba\u015fa vurur. Az\u0259rbaycan diplomatiya v\u0259 g\u00fcc konsentrasiyalar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k C\u0259nubi Qafqazda strateji&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/671292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=671292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/671292\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/671293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=671292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=671292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=671292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}