{"id":672021,"date":"2023-12-22T08:25:55","date_gmt":"2023-12-22T04:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=672021"},"modified":"2023-12-22T08:25:55","modified_gmt":"2023-12-22T04:25:55","slug":"g%c9%99lirimizin-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99rini-inflyasiya-yeyir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=672021","title":{"rendered":"G\u0259lirimizin n\u0259 q\u0259d\u0259rini inflyasiya \u201cyeyir\u201d"},"content":{"rendered":"<h4><strong>Ekspert: \u201cHaz\u0131rda inflyasiyan\u0131 art\u0131ran \u0259sas amil inhisar\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r\u201d<\/strong><\/h4>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259si inflyasiyan\u0131n yemin\u0259 \u00e7evrilir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin nominal g\u0259lirl\u0259ri \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 12,8 faiz artaraq 70 milyard 223,5 milyon manat v\u0259 ya h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 orta hesabla 6917,1 manat t\u0259\u015fkil edib. B\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra \u0259halinin s\u0259r\u0259ncam\u0131nda qalan g\u0259lirl\u0259ri 62 milyard 332,4 milyon manat olub.<\/p>\n<p><em>\u018fhalinin m\u00fch\u00fcm g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan \u0259m\u0259k haqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 10 ayda 11,3 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, bu ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda muzdla \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259k haqq\u0131 2022-ci ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 11,3 faiz artaraq 921,1 manat t\u0259\u015fkil edib. \u018fm\u0259k haqq\u0131 neft-qaz sektorunda 3491,7 manat, qeyri neft-qaz sektorunda 872,1 manat olub. D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259khaqlar\u0131 886,8 manat, \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 958,5 manat t\u0259\u015fkil edib.<\/em><\/p>\n<p>M\u0259d\u0259n\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesind\u0259, maliyy\u0259 v\u0259 s\u0131\u011forta f\u0259aliyy\u0259ti, pe\u015f\u0259, elmi v\u0259 texniki f\u0259aliyy\u0259t, el\u0259c\u0259 d\u0259 informasiya v\u0259 rabit\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259k haqq\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n y\u00fcks\u0259k olub. On ayda \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k orta \u0259m\u0259k haqq\u0131 3 980,9\u00a0 manat olmaqla m\u0259d\u0259n\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesinin \u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259sind\u0259, \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 \u0259m\u0259k haqq\u0131 is\u0259 455,7\u00a0 manat olmaqla d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259si v\u0259 m\u00fcdafi\u0259; sosial t\u0259minat sah\u0259sinin qeyri-d\u00f6vl\u0259t b\u00f6lm\u0259sind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 \u0259halisinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi pay\u0131 olan xaricd\u0259n pul g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259rind\u0259 ciddi azalma var. M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda banklara s\u00fcr\u0259tli pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 2 milyard 76.4 milyon manat v\u0259sait daxil olub. Az\u0259rbaycanda banklardan xaric\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n v\u0259saitin h\u0259cmi is\u0259 516.9 milyon manat t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131na nisb\u0259t\u0259n s\u00fcr\u0259tli pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 sisteml\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 banklara daxil olan v\u0259saitin h\u0259cminin 58 faiz v\u0259 ya 2 milyard 847.9 milyon manat, banklardan xaric\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rin is\u0259 38.5 faoz v\u0259 ya 323.7 milyon manat azalmas\u0131 dem\u0259kdir. Xat\u0131rladaq ki, \u00f6t\u0259n ilin ilk 10 ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda banklara s\u00fcr\u0259tli pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 4 milyard 924.3 milyon manat daxil olub. Banklardan xaric\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n v\u0259saitin h\u0259cmi is\u0259 840.6 milyon manat t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n son faiz q\u0259rar\u0131na dair a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd olundu\u011funa g\u00f6r\u0259, \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin pul siyas\u0259tin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f \u00f6t\u0259n iclas\u0131ndan &#8211; y\u0259ni noyabr\u0131n 1-d\u0259n b\u0259ri illik inflyasiya tempi g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 azal\u0131b. 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda 12 ayl\u0131q inflyasiya 2.6 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, art\u0131q 3-c\u00fc ayd\u0131r illik inflyasiya h\u0259d\u0259f daxilind\u0259 formala\u015f\u0131r. Qiym\u0259tl\u0259rin ayl\u0131q dinamikas\u0131nda da \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 azalma davam edir. Noyabrda deflyasiya m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub, d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-xarakterik olaraq istehlak\u00e7\u0131 qiym\u0259tl\u0259r indeksi 0.2 faiz azal\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u00a0AMB-d\u0259y bildirirl\u0259r ki, illik inflyasiya xarici v\u0259 daxili amill\u0259rin t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 azal\u0131b: \u201cXarici m\u0259n\u015f\u0259li inflyasiyan\u0131n s\u0259ngim\u0259si \u0259sas\u0259n qlobal iqtisadi aktivliyin azalmas\u0131 v\u0259 \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n s\u0259rt pul siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib. Qlobal \u0259mt\u0259\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 enerji v\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 azalman\u0131n davam etm\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 inflyasiya idxal\u0131n\u0131 azald\u0131b. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, \u0259mt\u0259\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri indeksi noyabrda illik \u0259sasda 18.3 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji qiym\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 23.9 faiz, qeyri-enerji qiym\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 4.6 faiz enib. BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FAO) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri indeksi noyabrda illik \u0259sasda 10.7 faiz azal\u0131b\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, d\u00fcnya bazar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n ucuzla\u015fma Az\u0259rbaycana idxal olunan m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tind\u0259 \u0259ksini tapmay\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ilin oktyabr ay\u0131nda idxal olunan m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259t indeksi \u0259vv\u0259lki ayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,7 faiz, \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15,1 faiz, 2023-c\u00fc ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 17,0 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130dxal m\u0259hsullar\u0131 ucuzla\u015fmasa da, ixrac m\u0259hsullar\u0131m\u0131zda bu, ba\u015f verib. Bel\u0259 ki, 2023-c\u00fc ilin oktyabr ay\u0131nda ixrac olunan m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259t indeksi \u0259vv\u0259lki ayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1 faiz art\u0131b, \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 28,8 faiz, 2023-c\u00fc ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 28,4 faiz azal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130xrac olunan qeyri-neft-qaz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259t indeksi is\u0259 2023-c\u00fc ilin oktyabr ay\u0131nda \u0259vv\u0259lki ayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 8 faiz, \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 8,6 faiz, 2023-c\u00fc ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 4,6 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p><strong>R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, qlobal bazarlardak\u0131 ucuzla\u015fman\u0131n \u00f6lk\u0259nin daxili bazar\u0131na h\u0259l\u0259 d\u0259 ciddi t\u0259siri qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Bel\u0259 ki, 2023-c\u00fc ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi 2022-ci ilin yanvar-noyabr aylar\u0131na nisb\u0259t\u0259n 9,4 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 10,4 faiz, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 8,9 faiz, \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 8,6 faiz art\u0131b. 2023-c\u00fc ilin noyabr ay\u0131nda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n 0,2 faiz azal\u0131b, \u0259vv\u0259lki ilin noyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 2,6 faiz y\u00fcsk\u0259k olub. \u00d6t\u0259n ay \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n 0,4 faiz ucuzla\u015f\u0131b, \u0259vv\u0259lki ilin noyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 1,5 faiz baha olub.<\/strong><\/p>\n<p>Noyabr ay\u0131nda qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259yib, \u0259vv\u0259lki ilin noyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 3,1 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ilin noyabr ay\u0131nda \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi \u0259vv\u0259lki aya nisb\u0259t\u0259n 0,1 faiz azal\u0131b, \u0259vv\u0259lki ilin noyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 4 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, valyuta bazar\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131n qorundu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259 manat\u0131n nominal effektiv m\u0259z\u0259nn\u0259sinin 2023-c\u00fc ilin 11 ay\u0131nda 19.5 faiz m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si idxal inflyasiyas\u0131n\u0131n azalmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 daxili amill\u0259rd\u0259n qida emal\u0131 s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u00e7\u0131 qiym\u0259tl\u0259ri azal\u0131b (noyabrda illik 2.5 faiz azalma), k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u00e7\u0131 qiym\u0259tl\u0259rinin art\u0131m tempi (noyabrda illik 4.1 faiz art\u0131m) a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu amill\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n zaman interval\u0131nda inflyasiyaya azald\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir: \u201cH\u00f6kum\u0259t v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n antiinflyasiya t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 inflyasiyan\u0131n azalmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u0259rk\u0259zi Bankda hesab edirl\u0259r ki, ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 inflyasiyan\u0131n xarici amill\u0259ri aras\u0131nda art\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 azald\u0131c\u0131 amill\u0259r m\u00f6vcuddur. O c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fcxt\u0259lif regionlarda davam ed\u0259n geosiyasi g\u0259rginlik d\u00fcnya bazar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin yenid\u0259n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cBeyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar 2024-c\u00fc il\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259ri proqnozlar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k saxlay\u0131blar. Bu da enerji idxal ed\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 inflyasiya templ\u0259rin\u0259 art\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 art\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sirl\u0259rini risk olaraq qeyd edirl\u0259r. Qlobal iqtisadi aktivliyin g\u00f6zl\u0259nildiyind\u0259n daha a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 v\u0259 \u0259ks\u0259r iqtisadiyyatlarda monetar \u015f\u0259raitin s\u0259rt olaraq qalmas\u0131 is\u0259 qlobal inflyasiya prosesl\u0259rin\u0259 azald\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131nda milli valyutalar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131n davam etm\u0259si manat\u0131n nominal effektiv m\u0259z\u0259nn\u0259sini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 idxal inflyasiyas\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130nflyasiyaya t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k ba\u015fl\u0131ca daxili risk kimi is\u0259 AMB pul k\u00fctl\u0259sinin izafi geni\u015fl\u0259nm\u0259sini qeyd edir. Qurumdan bildirildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, cari ilin qalan d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 fiskal sektorun realla\u015fmam\u0131\u015f valyuta t\u0259klifinin M\u0259rk\u0259zi Bank t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131\u015f\u0131 manatla pul bazas\u0131na art\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. M\u00f6vcud meyill\u0259rin davam etm\u0259si hal\u0131nda 2024-c\u00fc ild\u0259 d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n valyuta bazar\u0131na m\u00fcdaxil\u0259sinin al\u0131\u015fy\u00f6nl\u00fc olmas\u0131 ehtimal\u0131 var.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/59267_p3bg99kf8y.jpg\" alt=\"P\u0259rviz Heyd\u0259rov: \u201cBirinci r\u00fcb islahatlar d\u00f6vr\u00fc kimi yadda qald\u0131\u201d\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>P\u0259rviz Heyd\u0259rov<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert P\u0259rviz Heyd\u0259rovun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, nominal g\u0259lirl\u0259rin artmas\u0131 \u0259halinin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin artmas\u0131 dem\u0259k deyil: \u201c\u018fhalinin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259sini real g\u0259lirl\u0259ri il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6lk\u0259d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan 0,8 faizlik iqtisadi art\u0131mla real g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m s\u0259viyy\u0259si aras\u0131ndak\u0131 k\u0259skin f\u0259rq t\u0259bii iqtisadi qanunauy\u011funluqdan k\u0259narla\u015fmad\u0131r. Amma nominal g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259ricini normal q\u0259bul etm\u0259k olar. \u00d6lk\u0259d\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131n 1 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 iqtisadiyyatda b\u0259rpa prosesinin ba\u015fa \u00e7atmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada q\u0259bulolunand\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, \u0259halini g\u0259lirl\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn arxas\u0131nda iqtisadiyyat\u0131n art\u0131m\u0131 dayanmayan add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 arzuolunmazd\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cBel\u0259 add\u0131mlar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 effekt vers\u0259 d\u0259, sonra iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn daha ciddi probleml\u0259r yarada, inflyasiyan\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi kollapsa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Y\u0259ni g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131 m\u00fctl\u0259q v\u0259 m\u00fctl\u0259q iqtisadiyyat\u0131n \u00fcmumi inki\u015faf\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunmal\u0131d\u0131r, g\u0259lir art\u0131m\u0131n\u0131n arxas\u0131nda real iqtisadi art\u0131m dayanmal\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda \u0259sas diqq\u0259t \u0259halinin \u0259n varl\u0131 v\u0259 \u0259n\u00a0 kas\u0131b qruplar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259ni q\u0131saltma\u011fa y\u00f6n\u0259ldilm\u0259lidir. Y\u0259ni 280 manat pensiya alanla 3-5 min manat alan, 340 manat maa\u015f alanla 8-10-15 min alan aras\u0131ndak\u0131 bu k\u0259skin f\u0259rq azald\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 k\u0259skin f\u0259rqin oldu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259 nominal g\u0259lirl\u0259rin art\u0131m\u0131 il\u0259 \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 art\u0131m oldu\u011funu dem\u0259k qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>P.Heyd\u0259rovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, inflyasiyan\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk olaraq inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r: \u201cBu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda inflyasiya art\u0131m\u0131nda \u0259sas pay inhisar\u00e7\u0131 subyektl\u0259rin \u00f6z maraqlar\u0131 namin\u0259 atd\u0131qlar\u0131 add\u0131mlardad\u0131r. Onlar\u0131n qanunsuz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131narsa, inflyasiya indikind\u0259n xeyli a\u015fa\u011f\u0131 olar, m\u0259n dey\u0259rdim ki, h\u00f6kum\u0259tin h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricisi daxilind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cHaz\u0131rda inflyasiyan\u0131 art\u0131ran \u0259sas amil inhisar\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r\u201d Az\u0259rbaycanda \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259si inflyasiyan\u0131n yemin\u0259 \u00e7evrilir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin nominal g\u0259lirl\u0259ri \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 12,8 faiz artaraq 70 milyard 223,5 milyon manat v\u0259 ya h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 orta hesabla 6917,1 manat t\u0259\u015fkil edib. B\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra \u0259halinin s\u0259r\u0259ncam\u0131nda qalan g\u0259lirl\u0259ri 62 milyard 332,4 milyon manat olub. \u018fhalinin m\u00fch\u00fcm g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan \u0259m\u0259k haqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 10 ayda 11,3 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, bu ilin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":672024,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/e15554af7eee1072e58ed80648b396bc.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cHaz\u0131rda inflyasiyan\u0131 art\u0131ran \u0259sas amil inhisar\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r\u201d Az\u0259rbaycanda \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259si inflyasiyan\u0131n yemin\u0259 \u00e7evrilir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin nominal g\u0259lirl\u0259ri \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 12,8 faiz artaraq 70 milyard 223,5 milyon manat v\u0259 ya h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 orta hesabla 6917,1 manat t\u0259\u015fkil edib. B\u00fct\u00fcn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/672021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=672021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/672021\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/672024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=672021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=672021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=672021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}