{"id":673253,"date":"2023-12-25T14:53:47","date_gmt":"2023-12-25T10:53:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=673253"},"modified":"2023-12-25T14:53:47","modified_gmt":"2023-12-25T10:53:47","slug":"36-il-onc%c9%99-ir%c9%99vandan-g%c9%99ldil%c9%99r-duz%c9%99ni-pozdular-indi-yiy%c9%99-durmurlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=673253","title":{"rendered":"36 il \u00f6nc\u0259 \u0130r\u0259vandan g\u0259ldil\u0259r, d\u00fcz\u0259ni pozdular &#8211; indi yiy\u0259 durmurlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Samvel \u015eahramanyan\u0131n qondarma v\u0259 s\u00fcqut etmi\u015f \u201cDe-qe-er\u201din l\u0259\u011fvin\u0259 dair f\u0259rman\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 erm\u0259ni politoloqlar\u0131n d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 dalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmad\u0131, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 d\u0259rhal b\u0259yan etdil\u0259r ki, bu, \u0130r\u0259vandan yox, Moskvadan veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n m\u0259hsuludur.<\/strong><\/p>\n<p>Bir m\u00fc\u0259mmal\u0131 ekstremal-kriminal hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 kriminalistl\u0259r ad\u0259t\u0259n \u201cbu kim\u0259 s\u0259rf edir\u201d sual\u0131 qoyur, ona cavab axtararaq h\u0259qiq\u0259tin \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131 kimi, politoloqlar da yekdillikl\u0259 bu fikr\u0259 g\u0259ldil\u0259r ki, indiki halda \u201cDe-qe-er\u201din xortlad\u0131lmas\u0131 n\u0259 \u0130r\u0259vana, n\u0259 d\u0259 Bak\u0131ya s\u0259rf\u0259li deyil, bu yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z Kreml\u0259 s\u0259rf\u0259lidir.<\/p>\n<p>Pa\u015finyan iqtidar\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u00fczvl\u0259rinin \u015eahramanyan\u0131n avant\u00fcras\u0131na k\u0259skin reaksiyas\u0131 da g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycanla s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ticari s\u0259ri\u015ft\u0259l\u0259rind\u0259n yararlanmaq ist\u0259y\u0259n Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259nin qabard\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131 deyil. Separat\u00e7\u0131 qurumun b\u0259rpa edilm\u0259si s\u00fclh sazi\u015fini torpozlayan, \u00fcst\u0259lik, Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk etmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin xo\u015fluqla geriy\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tdir.<\/p>\n<p>Moskvan\u0131n \u015eahramanyan\u0131 \u201cxod\u201da salmas\u0131n\u0131n motivi is\u0259 \u00fczd\u0259dir. Erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk etdikd\u0259n sonra rusiyal\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 i\u015fi qalmay\u0131b, bir ay tez, \u00fc\u00e7 ay gec, onlar\u0131 buran\u0131 t\u0259rk etm\u0259lidirl\u0259r. Kreml is\u0259 bunu ist\u0259mir, Qaraba\u011fda, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan\u0131n aras\u0131nda, bir yerd\u0259 ili\u015fib qalmaq, h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259 saxlamaq ist\u0259yir. Bunu onun neoimperiya ambisiyalar\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>\u0130ndi i\u015f\u0259 bax\u0131n, erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259ti son 36 ild\u0259 nec\u0259 bir d\u0259yi\u015fikliy\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n<p>1988-ci ilin bu vaxtlar\u0131nda Qaraba\u011fda separatizm dal\u011fas\u0131 yava\u015f-yava\u015f l\u0259p\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda h\u0259r\u0259kat\u0131n avanqard q\u00fcvv\u0259si Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259ri idi. Onlar ya t\u0259k-t\u0259k, ya da ki\u00e7ik qruplarla, amma intensiv \u015f\u0259kild\u0259 Qaraba\u011fda kompakt ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin yan\u0131na g\u0259lir, \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d, \u201ct\u00fcrkl\u0259rin erm\u0259nil\u0259ri soyq\u0131r\u0131ma u\u011fratmas\u0131\u201d, \u201cmiatsum\u201d t\u0259bli\u011fat\u0131 apar\u0131r, yerli \u0259halini q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131b Bak\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qald\u0131rma\u011fa c\u0259hd edir, iki xalq aras\u0131nda nifaq salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0131rda-para (dava-dala\u015f) t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, o zaman idi ki, Xank\u0259ndi erm\u0259nil\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq \u0259traf rayonlar\u0131n q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar dinc, yana\u015f\u0131, i\u00e7\u0259-i\u00e7\u0259 ya\u015fay\u0131r, bir-birinin xeyir-\u015f\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edir, dem\u0259k olar ki, mehriban dolan\u0131rd\u0131lar. Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 muxtar vilay\u0259t\u0259 ayaq a\u00e7andan sonra is\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 pozuld. Qaraba\u011fda ilk mitinql\u0259ri d\u0259 onlar t\u0259\u015fkil etdil\u0259r. \u0130r\u0259vanda is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259n n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irdil\u0259r. Onlar\u0131n say\u0259sind\u0259 Bak\u0131ya qar\u015f\u0131 qald\u0131r\u0131lan separat\u00e7\u0131 qiyam \u0259vv\u0259lc\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259, sonra qanl\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Buras\u0131 birm\u0259nal\u0131d\u0131r: ortal\u0131\u011fa qan-qadan\u0131 Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259ri sald\u0131lar, Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri is\u0259 onlara qo\u015fuldular. Az\u0259rbaycan\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131nda da \u0259sas v\u0259 h\u0259lledici rolu m\u0259hz Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259ri oynad\u0131lar.<\/p>\n<p>Daha sonra, \u00f6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rinin ax\u0131rlar\u0131nda is\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri h\u0259rbi-siyasi arenada t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259l\u0259 ald\u0131lar v\u0259 Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259ti g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r, \u201cQaraba\u011f klan\u0131\u201d yaratd\u0131lar. Bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259ri f\u0259rqin\u0259 vard\u0131lar ki, Qaraba\u011f\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k onlara he\u00e7 bir fayda verm\u0259yib, \u0259ksin\u0259, bu mahal Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin orqanizmind\u0259ki parazit\u0259 \u00e7evrilib, onun qan\u0131n\u0131 sorur, \u00fcst\u0259lik, Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rind\u0259n ibar\u0259t m\u0259murlar ordusu varland\u0131qca varlan\u0131r, yerli erm\u0259nil\u0259ri istismar edir, ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qoyur.<\/p>\n<p>Adi bir jurnalistin, Nikol Pa\u015finyan\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si s\u0131rf \u201cQaraba\u011f klan\u0131\u201dn\u0131n hakimiyy\u0259tind\u0259n bezar olan xalq\u0131n aya\u011fa qalxmas\u0131na g\u00f6r\u0259 ba\u015f verdi. Xalqa Ko\u00e7aryan-Sarkisyan tandeminin hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyacaq bir c\u00fcr\u0259tli adam laz\u0131m idi. H\u0259min vaxt yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 c\u00fcr\u0259tli o\u011flan Pa\u015finyan oldu v\u0259 xalq, el\u0259c\u0259 d\u0259 rusp\u0259r\u0259st iqtidar\u0131 hakimiyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n xarici dair\u0259l\u0259r ona d\u0259st\u0259k verdil\u0259r.<\/p>\n<p>Hakimiyy\u0259t\u0259 yeni g\u0259ldiyi vaxtlarda bir d\u0259f\u0259 Pa\u015finyan Erm\u0259nistan\u0131n \u201cDe-qe-er\u201d ballast\u0131ndan xilas olmas\u0131n\u0131n vacibliyin\u0259 eyham vurdu, \u00fcst\u00fcn\u0259 yeridil\u0259r, geri \u00e7\u0259kildi. Amma sonrak\u0131 vaxtlarda da hiss olunurdu ki, onun niyy\u0259ti el\u0259c\u0259 d\u0259 qal\u0131r. Adam anlay\u0131rd\u0131 ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 separat\u00e7\u0131 v\u0259 tan\u0131nmam\u0131\u015f qurumun m\u00f6vcudlu\u011fu Erm\u0259nistan\u0131 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 qoymayacaq.<\/p>\n<p>Sonra k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan \u00e7ox sular axd\u0131. 2020-ci ilin oktyabr\u0131nda v\u0259 noyabr\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun \u0259sg\u0259rl\u0259ri ona g\u00f6r\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 (10 mind\u0259n \u00e7ox) f\u0259rarilik etdil\u0259r ki, onlar Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vuru\u015fub-\u00f6lm\u0259k ist\u0259mirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Onlar bunu he\u00e7 indi d\u0259 ist\u0259mirl\u0259r.<\/p>\n<p>36 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 daha m\u00f6t\u0259dil olan Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri, daha d\u0259qiqi, onlar\u0131n ba\u015fbil\u0259nl\u0259ri is\u0259 haz\u0131rda daha radikald\u0131rlar. Erablur panteonunun l\u0259b\u0259-l\u0259b dolduran h\u0259rb\u00e7i m\u0259zarlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259rinin tasa-pasas\u0131 yat\u0131b, amma Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik, m\u00fcharib\u0259 davam etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bu \u00fczd\u0259n Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri Erm\u0259nistan erm\u0259nil\u0259rin\u0259 (onlar da eynil\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rin\u0259) qar\u015f\u0131 xeyli q\u0259z\u0259blidirl\u0259r v\u0259 haql\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki m\u0259hz onlar Az\u0259rbaycanda rifah i\u00e7ind\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131n\u0131n isti a\u015f\u0131na soyuq su calad\u0131lar v\u0259 d\u00fcz\u0259nl\u0259rini pozdular.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Samvel \u015eahramanyan\u0131n qondarma v\u0259 s\u00fcqut etmi\u015f \u201cDe-qe-er\u201din l\u0259\u011fvin\u0259 dair f\u0259rman\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 erm\u0259ni politoloqlar\u0131n d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 dalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmad\u0131, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 d\u0259rhal b\u0259yan etdil\u0259r ki, bu, \u0130r\u0259vandan yox, Moskvadan veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n m\u0259hsuludur. Bir m\u00fc\u0259mmal\u0131 ekstremal-kriminal hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 kriminalistl\u0259r ad\u0259t\u0259n \u201cbu kim\u0259 s\u0259rf edir\u201d sual\u0131 qoyur, ona cavab axtararaq h\u0259qiq\u0259tin \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131 kimi, politoloqlar da yekdillikl\u0259 bu fikr\u0259 g\u0259ldil\u0259r ki, indiki halda \u201cDe-qe-er\u201din xortlad\u0131lmas\u0131 n\u0259 \u0130r\u0259vana, n\u0259 d\u0259 Bak\u0131ya s\u0259rf\u0259li deyil, bu yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z Kreml\u0259 s\u0259rf\u0259lidir. Pa\u015finyan iqtidar\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 \u00fczvl\u0259rinin \u015eahramanyan\u0131n avant\u00fcras\u0131na k\u0259skin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":673254,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0185705128395e2d70b97b4b3e25b825.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Samvel \u015eahramanyan\u0131n qondarma v\u0259 s\u00fcqut etmi\u015f \u201cDe-qe-er\u201din l\u0259\u011fvin\u0259 dair f\u0259rman\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259si az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 erm\u0259ni politoloqlar\u0131n d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 dalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmad\u0131, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 d\u0259rhal b\u0259yan etdil\u0259r ki, bu, \u0130r\u0259vandan yox, Moskvadan veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n m\u0259hsuludur. Bir m\u00fc\u0259mmal\u0131 ekstremal-kriminal hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 kriminalistl\u0259r ad\u0259t\u0259n \u201cbu kim\u0259 s\u0259rf edir\u201d sual\u0131 qoyur, ona cavab axtararaq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=673253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673253\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/673254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=673253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=673253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=673253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}