{"id":673412,"date":"2023-12-25T18:21:34","date_gmt":"2023-12-25T14:21:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=673412"},"modified":"2023-12-25T18:21:34","modified_gmt":"2023-12-25T14:21:34","slug":"serbiyadaki-prosesl%c9%99r-kosovo-il%c9%99-bagli-h%c9%99rbi-eskalasiya-riski-acar-kimin-%c9%99lind%c9%99dir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=673412","title":{"rendered":"Serbiyadak\u0131 prosesl\u0259r, Kosovo il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259rbi eskalasiya riski: \u201cA\u00e7ar\u201d kimin \u0259lind\u0259dir? &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Serbiya Prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7in r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Serbiya Proqressiv Partiyas\u0131n\u0131n parlament se\u00e7kisind\u0259 qalib g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259nin h\u0259ssas n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 yenid\u0259n \u00e7omaq soxulur.<\/p>\n<p>\u201cSerbiya Zorak\u0131l\u0131\u011fa Qar\u015f\u0131\u201d m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131n\u0131n se\u00e7ki n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 etirazlar\u0131, paytaxt Belqradda ba\u015f ver\u0259n i\u011fti\u015fa\u015flar Balkan regionunda ambisiyalar\u0131 q\u0131z\u0131\u015fan Rusiya, Q\u0259rb v\u0259 \u00c7inin strateji t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u00fcn\u00fcn n\u00fcmayi\u015fi m\u0259kan\u0131 kimi cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Serbiya Prezidenti Vu\u00e7i\u00e7 is\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin anatomiyas\u0131ndak\u0131 xarici t\u0259sirl\u0259r m\u00f6vzusunda Q\u0259rbin divarlar\u0131na \u201cat\u0259\u015f a\u00e7\u0131r\u201d. Vu\u00e7i\u00e7in h\u0259l\u0259 bundan \u0259vv\u0259lki b\u0259yanatlar\u0131 v\u0259 q\u0259rby\u00f6n\u00fcml\u00fc etiraz\u00e7\u0131lara \u00fcnvanlanan x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131 \u201csilahlar\u0131\u201d Q\u0259rb\u0259 tu\u015flamas\u0131n\u0131n indikatorudur.<\/p>\n<p>Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin m\u00fc\u015fayi\u0259tind\u0259 Vu\u00e7i\u00e7 v\u0259 Rusiyadan Q\u0259rbin \u0259leyhin\u0259 veril\u0259n b\u0259yanatlardak\u0131 ox\u015farl\u0131qlar\u0131n \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259si ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z bir sual\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131r: Serbiyadak\u0131 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131 Q\u0259rbmi t\u0259\u015fkil edib?<\/p>\n<p>Ondan ba\u015flayaq ki, Serbiya uzun ill\u0259rdir, Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131rd\u0131, lakin Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131ndan sonra Belqrad\u0131n Moskva il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda balansl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259n mozaikas\u0131 d\u0259yi\u015fdi.<\/p>\n<p>Serbiya Q\u0259rbin anti-Rusiya sanksiyalar\u0131na qo\u015fulmaqdan imtina etdikd\u0259n sonra Serbiya-Kosovo s\u0259rh\u0259dind\u0259ki insidentl\u0259rin g\u00fcnb\u0259g\u00fcn artmas\u0131 bil\u0259r\u0259kd\u0259n q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan hadis\u0259 kimi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Serbiya ondan ayr\u0131lan Kosovonu m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131m\u0131r v\u0259 ora tarixi \u0259razi subyekti kontekstind\u0259 yana\u015f\u0131r, bu is\u0259\u00a0Q\u0259rbin \u0259s\u0259bl\u0259rin\u0259 toxunur.<\/p>\n<p>Q\u0259rb is\u0259 Serbiyan\u0131 Kosovonu tan\u0131ma\u011fa m\u0259cbur edir, h\u0259r\u00e7\u0259nd ki, bel\u0259 \u015f\u0259rtli s\u0259sl\u0259r y\u00fcks\u0259ldikc\u0259 Belqrad\u0131n siyasi \u00fcf\u00fcql\u0259rind\u0259 h\u0259rbi eskalasiyaya dair siqnallar \u00e7al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Kosovo beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r aras\u0131nda geosiyasi kurs formala\u015fd\u0131ran m\u0259kanlardan biridir. Oyun\u00e7ular is\u0259 t\u0259kc\u0259 AB\u015e v\u0259 Rusiya deyil. Balkan regionunda Q\u0259rbl\u0259 Rusiya aras\u0131nda ged\u0259n r\u0259qab\u0259t alternativ qlobal g\u00fcc olan \u00c7inin h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259ki iqtisadi ekspansiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131q bu ilin oktyabr\u0131nda Pekinl\u0259 Belqrad aras\u0131nda Azad Ticar\u0259t Sazi\u015fi imzaland\u0131. Lakin bu, son deyil, \u00c7inin regionda gizli h\u0259rbi t\u0259msil\u00e7iliyi d\u0259 yaran\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, Serbiya \u00c7in m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda t\u0259rifli s\u00f6zl\u0259r deyir. \u00dcst\u0259g\u0259l, Serbiya silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00c7inin silah kontingentinin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr ki, bu da Pekini m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u0259ld\u0259 etm\u0259k trayektoriyas\u0131na daxil edir.<\/p>\n<p>Amma \u00c7inin regiondak\u0131 siyasi prosesl\u0259r\u0259 y\u00f6n verm\u0259si, onu laz\u0131mi h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r idar\u0259 etm\u0259si real deyil, \u00e7\u00fcnki \u0259lind\u0259 bel\u0259 r\u0131\u00e7aq yoxdur. H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, \u00c7in AB\u015e-nin d\u0259, Rusiyan\u0131n da ehtiyat etdiyi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 art\u0131q ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00c7inin S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda bar\u0131\u015f\u0131q doktrinas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, s\u00f6zs\u00fcz ki, Moskva v\u0259 Va\u015finqtonun vasit\u0259\u00e7ilik s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130ndi bel\u0259 bir versiya s\u0259sl\u0259n\u0259 bil\u0259r ki, \u00c7in Serbiya-Kosovo konfliktinin h\u0259llin\u0259 giri\u015fib regiondak\u0131 strateji n\u00fcfuzunun t\u0259mini \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fmayan elementl\u0259ri \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin bu h\u0259l\u0259 ki iddia s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qala bil\u0259c\u0259k ehtimald\u0131r, haz\u0131rda Serbiyadak\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox Q\u0259rbl\u0259 Rusiya \u00f6n planda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Vu\u00e7i\u00e7 is\u0259 Rusiya \u0259leyhin\u0259 b\u0259yanat vermir, \u0259ksin\u0259, Q\u0259rbi ittiham edir. Onun dedikl\u0259rin\u0259 istinad ets\u0259k, dey\u0259 bil\u0259rik ki, Serbiyadak\u0131 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n maddi-texniki d\u0259st\u0259k\u00e7isi, onun m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atmaq planlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi AB\u015e v\u0259 onun m\u00fctt\u0259fiql\u0259ridir.<\/p>\n<p>Regionda k\u00f6vr\u0259klik d\u0259r\u0259c\u0259sinin y\u00fcks\u0259kliyi \u00f6z tempini saxlad\u0131qca Serbiyan\u0131n Kosovoya m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k ehtimallar\u0131 b\u00f6y\u00fck olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Halbuki, NATO Kosovodak\u0131 h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011funu g\u00fccl\u0259ndirib v\u0259 bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almaq m\u0259cburiyy\u0259tini Rusiya da, Serbiya da \u00e7ox yax\u015f\u0131 hiss edir.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq, NATO-nun Kosovodak\u0131 missiyas\u0131n\u0131n potensial qal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 Alyans daxilind\u0259 yekdil fikrin olmad\u0131\u011f\u0131 Rusiyan\u0131 Q\u0259rb\u0259, Serbiyan\u0131 is\u0259 Kosovoya qar\u015f\u0131 xeyli h\u0259v\u0259sl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Burada hans\u0131 direktivl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l edilib-edilm\u0259y\u0259c\u0259yi o q\u0259d\u0259r d\u0259 vacib deyil, \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan geostrateji ambisiyalar\u0131n Balkan \u00fcz\u0259rind\u0259ki alovunun y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259yidir.<\/p>\n<p>Serbiyadak\u0131 se\u00e7kid\u0259n sonra t\u0259r\u0259fl\u0259rin temperaturu a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u0259 bel\u0259, strateji r\u0259qab\u0259tl\u0259rin k\u0259si\u015f\u0259n n\u00f6qt\u0259l\u0259ri v\u0259ziyy\u0259ti daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Kosovo m\u0259s\u0259l\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n diskurs is\u0259 Serbiyan\u0131n kampaniyas\u0131nda m\u0259rk\u0259zi m\u00f6vqe tutma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Regiondak\u0131 ba\u015fqa bir c\u0259bh\u0259 is\u0259 Bosniya v\u0259 Herseqovinan\u0131n \u0259razisi olan v\u0259 demoqrafik t\u0259rkibind\u0259 serbl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi Serb Respublikas\u0131d\u0131r ki, bu da qlobal oyun\u00e7ular\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259n k\u0259narda qalmayacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serbiya Prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7in r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Serbiya Proqressiv Partiyas\u0131n\u0131n parlament se\u00e7kisind\u0259 qalib g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259nin h\u0259ssas n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 yenid\u0259n \u00e7omaq soxulur. \u201cSerbiya Zorak\u0131l\u0131\u011fa Qar\u015f\u0131\u201d m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131n\u0131n se\u00e7ki n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 etirazlar\u0131, paytaxt Belqradda ba\u015f ver\u0259n i\u011fti\u015fa\u015flar Balkan regionunda ambisiyalar\u0131 q\u0131z\u0131\u015fan Rusiya, Q\u0259rb v\u0259 \u00c7inin strateji t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u00fcn\u00fcn n\u00fcmayi\u015fi m\u0259kan\u0131 kimi cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Serbiya Prezidenti Vu\u00e7i\u00e7 is\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin anatomiyas\u0131ndak\u0131 xarici t\u0259sirl\u0259r m\u00f6vzusunda Q\u0259rbin divarlar\u0131na \u201cat\u0259\u015f a\u00e7\u0131r\u201d. Vu\u00e7i\u00e7in h\u0259l\u0259 bundan \u0259vv\u0259lki b\u0259yanatlar\u0131 v\u0259 q\u0259rby\u00f6n\u00fcml\u00fc etiraz\u00e7\u0131lara \u00fcnvanlanan x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131 \u201csilahlar\u0131\u201d Q\u0259rb\u0259 tu\u015flamas\u0131n\u0131n indikatorudur. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin m\u00fc\u015fayi\u0259tind\u0259 Vu\u00e7i\u00e7 v\u0259 Rusiyadan Q\u0259rbin \u0259leyhin\u0259 veril\u0259n b\u0259yanatlardak\u0131 ox\u015farl\u0131qlar\u0131n \u00e7oxluq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":673413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/skynews-belgrade-serbia-riot_6403567.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Serbiya Prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7in r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Serbiya Proqressiv Partiyas\u0131n\u0131n parlament se\u00e7kisind\u0259 qalib g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259nin h\u0259ssas n\u00f6qt\u0259l\u0259rin\u0259 yenid\u0259n \u00e7omaq soxulur. \u201cSerbiya Zorak\u0131l\u0131\u011fa Qar\u015f\u0131\u201d m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131n\u0131n se\u00e7ki n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 etirazlar\u0131, paytaxt Belqradda ba\u015f ver\u0259n i\u011fti\u015fa\u015flar Balkan regionunda ambisiyalar\u0131 q\u0131z\u0131\u015fan Rusiya, Q\u0259rb v\u0259 \u00c7inin strateji t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u00fcn\u00fcn n\u00fcmayi\u015fi m\u0259kan\u0131 kimi cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Serbiya Prezidenti Vu\u00e7i\u00e7 is\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673412"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=673412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/673413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=673412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=673412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=673412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}