{"id":673540,"date":"2023-12-25T20:54:02","date_gmt":"2023-12-25T16:54:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=673540"},"modified":"2023-12-25T20:54:02","modified_gmt":"2023-12-25T16:54:02","slug":"g%c9%99nc-qazi-v%c9%99-veteranimizi-h%c9%99yatdan-aparan-ortaq-d%c9%99rd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=673540","title":{"rendered":"G\u0259nc qazi v\u0259 veteran\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259yatdan aparan ortaq d\u0259rd&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3>Onkoloq: \u201cX\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t vaxt laz\u0131md\u0131r, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d<\/h3>\n<h3>Psixoloq: \u201cOnkoloji v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259likl\u0259rinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 psixoloji probleml\u0259r dayan\u0131r, bunu&#8230;\u201d<\/h3>\n<p>Dekabr\u0131n 22-d\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259rid K\u0259rimli v\u0259fat edib. M\u0259lumat sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131l\u0131b. 1996-ci ild\u0259 Qazax rayonun Bala \u00c7ayl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olan F\u0259rid V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 tutulub. O, \u201cF\u00fczulinin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d v\u0259 \u201cXocav\u0259ndin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/p>\n<p>Bundan 4 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 &#8211; dekabr\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 Qaraba\u011f qazisi, 24 ya\u015fl\u0131 Orxan Quliyev d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. Sabirabad rayonunun Azadk\u0259nd k\u0259nd sakini olan Orxan Quliyev V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 bir aya\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015fdi. O, A\u011fdamda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 aya\u011f\u0131ndan q\u0259lp\u0259 yaras\u0131 alaraq Bak\u0131da hospitala yerl\u0259\u015fdirilib v\u0259 \u0259m\u0259liyyat olunub, amma sa\u011falaraq 14 g\u00fcnd\u0259n sonra t\u0259krar d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 qat\u0131l\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra is\u0259 aya\u011f\u0131ndak\u0131 \u015fi\u015f s\u0259b\u0259bil\u0259 yata\u011fa m\u0259hkum olub. Qazimiz sa\u011f bald\u0131r\u0131nda olan \u015fi\u015f toxumas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n bu il aprelin 18-d\u0259 Sabirabad Rayon M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131ndan Milli Onkologiya M\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u00f6nd\u0259ri\u015f \u0259sas\u0131nda \u0259m\u0259liyyat olunub v\u0259 aya\u011f\u0131 amputasiya edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259rb\u00e7i, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn stress dem\u0259kdir. B\u0259s stress psixoloji travma bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 \u015fi\u015f\u0259, x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, son d\u00f6vrl\u0259r aliml\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri kimi psixoloji faktordan daha \u00e7ox rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Yada salaq ki, 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r il 8 milyon insan x\u0259r\u00e7\u0259ngd\u0259n \u00f6l\u00fcb. B\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rin \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f formalar\u0131 a\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngi (1,3 milyon-16%), m\u0259d\u0259 (1,0 milyon-12,5%) v\u0259 yuxar\u0131 h\u0259zm sistemi (0,9 milyon-11%, \u0259sas\u0259n yem\u0259k borusu x\u0259r\u00e7\u0259ngi), qaraciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngi ( 0,7 milyon-9%). Qeyd edilir ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rd\u0259n (h\u0259m profilaktika, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 siqaretl\u0259 m\u00fcbariz\u0259, h\u0259m d\u0259 erk\u0259n diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259nin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si yolu il\u0259) x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259nin artmas\u0131 v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 tendensiyas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Proqnozlara g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn \u0259sas art\u0131m ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 olacaq. Aliml\u0259r h\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l qeyd edirdi ki, h\u0259m x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma, h\u0259m d\u0259 \u00f6l\u00fcm nisb\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck art\u0131m g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>\u015ei\u015fl\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259si, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini sonsuz n\u0259sill\u0259r silsil\u0259sind\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 qadir olan bir \u015fi\u015f h\u00fcceyr\u0259sinin b\u0259d\u0259nind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 \u00e7oxalmas\u0131na \u0259saslan\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015fi\u015f h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri genetik olaraq d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f hesab olunur. \u015ei\u015fin b\u00f6y\u00fcm\u0259si t\u0259k h\u00fcceyr\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r; onun b\u00f6l\u00fcnm\u0259si v\u0259 yaranan yeni h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin b\u00f6l\u00fcnm\u0259si \u015fi\u015fin b\u00f6y\u00fcm\u0259sinin \u0259sas yoludur. \u015ei\u015f h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin dig\u0259r orqan v\u0259 toxumalara k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 metastazlar\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Emosional v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ara\u015fd\u0131ran \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lardan biri Karl Yunqun davam\u00e7\u0131s\u0131 Elida Evans\u0131n &#8220;X\u0259r\u00e7\u0259ngin Psixoloji N\u00f6qt\u0259d\u0259n T\u0259dqiqi&#8221; kitab\u0131nda t\u0259svir edilib. Yunq hesab edirdi ki, Evans x\u0259r\u00e7\u0259ngin bir \u00e7ox sirl\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n x\u0259st\u0259liyin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259zliyini, niy\u0259 x\u0259st\u0259liyin b\u0259z\u0259n ill\u0259r sonra he\u00e7 bir \u0259lam\u0259ti olmadan geri d\u00f6nd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 x\u0259st\u0259liyin niy\u0259 c\u0259miyy\u0259tin s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini h\u0259ll edib.<\/p>\n<p>Evans 100 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya \u0259saslanaraq bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lir ki, x\u0259st\u0259liyin ba\u015flanmas\u0131ndan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l onlar\u0131n bir \u00e7oxu onlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nal\u0131 olan emosional \u0259laq\u0259l\u0259ri itiribl\u0259r. O, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6z f\u0259rdiliyini inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259ns\u0259, bir obyekt v\u0259 ya rolla (insan, i\u015f, ev) \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 meylli psixoloji tipl\u0259r oldu\u011funa inan\u0131rd\u0131. Bir insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu obyekt v\u0259 ya rol t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 yox olduqda, bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini \u00f6zl\u0259ri il\u0259 t\u0259k hiss edirl\u0259r, lakin eyni zamanda bu c\u00fcr v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bacar\u0131qlara sahib deyill\u0259r. X\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259l\u0259ri ba\u015fqalar\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 birinci yer\u0259 qoyurlar. Bundan \u0259lav\u0259, Evans hesab edir ki, x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259nin h\u0259yat\u0131nda h\u0259ll olunmam\u0131\u015f probleml\u0259rin \u0259lam\u0259tidir. Onun m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri bir s\u0131ra sonrak\u0131 t\u0259dqiqatlarla t\u0259sdiql\u0259ndi v\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirildi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/7times.az\/public\/cloud\/2023\/03\/seventimes_c703ce26e0b4f0c4bb76466792830da1_ms97to1xae2phvj53zq6.jpg\" alt=\"\u0130ntim M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 Psixalogiyan\u0131n Rolu \u2013 Psixoloq \u00dclviyy\u0259 Murtuzova -  7Times.Az \u2013 Son X\u0259b\u0259rl\u0259r, D\u00fcnya X\u0259b\u0259rl\u0259ri v\u0259 Multimedia\" width=\"978\" height=\"613\" \/><\/p>\n<p><strong>Psixoloq \u00dclviyy\u0259 Murtuzova da m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyil\u0259nl\u0259ri t\u0259sdiql\u0259di:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00fcnya praktikas\u0131nda art\u0131q \u00f6z t\u0259sdiqini tapd\u0131 ki, bir ne\u00e7\u0259 tibbi x\u0259st\u0259lik var ki, bunlardan ilk \u00f6nd\u0259 onkoloji v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259likl\u0259ri dayan\u0131r ki, bunlar\u0131n s\u0259b\u0259bini m\u0259hz psixoloji probleml\u0259r yarad\u0131r. Burada insanlar\u0131n ke\u00e7irdiyi b\u00f6y\u00fck bir qorxunun, t\u0259\u015fvi\u015fin, h\u0259y\u0259can\u0131n formas\u0131nda yaranan x\u0259st\u0259likl\u0259r \u0259sas rol oynay\u0131r. \u018fg\u0259r biz m\u00fcharib\u0259 d\u00f6n\u0259mi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, bunun psixologiya elmind\u0259 birba\u015fa ad\u0131 postravmatik stress pozuntusu adlan\u0131r. Bundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar\u0131n stress qayna\u011f\u0131n\u0131n k\u0259skin formada g\u00f6st\u0259ricisi m\u0259hz m\u00fcharib\u0259 d\u00f6n\u0259min\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. T\u0259bii ki, burada 2-3 g\u00fcnd\u0259n art\u0131q- bir ay davam ed\u0259rs\u0259, bu art\u0131q stress pozuntusudur. Art\u0131q bir aydan sonra bu m\u00fcdd\u0259t d\u0259 uzan\u0131rsa, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar gedi\u015fat\u0131d\u0131rsa, bu postravmatik stress pozuntusuna s\u0259b\u0259b olur. Real \u00f6l\u00fcm v\u0259 ya \u00f6l\u00fcm t\u0259hdidi il\u0259 qar\u015f\u0131lanmaq v\u0259 h\u0259r an \u00f6l\u00fcml\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259k, bunun qorxusunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 yaratmaq, yaxud yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda kimins\u0259 faci\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259si, bunu g\u00f6r\u0259r\u0259k \u00e7ar\u0259siz qalmas\u0131, bu durumun yaratd\u0131\u011f\u0131 qorxu, \u00e7ar\u0259sizlik, t\u0259hl\u00fck\u0259 ya\u015fama reaksiyalar\u0131d\u0131r. \u00c7ar\u0259siz qald\u0131qlar\u0131 zaman n\u0259 is\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259k, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapa bilm\u0259m\u0259k kimi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q yaran\u0131r. Bu, affekt v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 bax\u0131b n\u0259 is\u0259 etm\u0259k ist\u0259diyin halda he\u00e7 n\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259kdir. Burada g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam azalma\u011fa ba\u015flay\u0131r, duy\u011fular\u0131n m\u0259hdudla\u015fmas\u0131, insanlardan uzaqla\u015fma v\u0259 yadla\u015fma hissi birba\u015fa yuxu pozuntular\u0131na s\u0259b\u0259b olur. H\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 diksinm\u0259 reaksiyalar\u0131 ba\u015f verir. Stressin n\u00f6v\u00fc birba\u015fa m\u00fcharib\u0259 d\u00f6n\u0259mi v\u0259 qaynaqlarda yaran\u0131r. At\u0259\u015f alt\u0131nda qalma, bombalanma aktiv h\u0259rbi toqqu\u015fmalar d\u00f6n\u0259mind\u0259 insanda postravmatik stress pozuntusu ya\u015fan\u0131r. T\u0259bii ki, bu vaxt qorxu, h\u0259y\u0259can hissinin, qan t\u0259zyiqinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259yin ritmi s\u00fcr\u0259tl\u0259nir. Bu bioloji v\u0259 psixoloji probleml\u0259ri ortaya qoyur. Odur ki, insanlarda yaranan qorxu v\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f h\u0259min x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u00fc qoya bilir\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/oncology.amu.edu.az\/doctor-img\/47923nesimi_qasimov.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Onkoloji Klinikas\u0131\" width=\"947\" height=\"710\" \/><\/p>\n<p><strong>Onkoloq N\u0259simi Qas\u0131mov is\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin psixoloji amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar edir. O m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259tm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t vaxt laz\u0131md\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cBirincisi bu q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 ola bilm\u0259z. \u0130kincisi, g\u0259r\u0259k insan\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259sird\u0259 saxlayar, onun neyrohumoral sistemind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259r. O da uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259sir ed\u0259r, bu q\u0259ti ola bilm\u0259z. Sad\u0259c\u0259 olaraq V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 onda yan\u0131q, yan\u0131qdan sonra \u00e7ap\u0131q olubsa, orada yara \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lirs\u0259, onun b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015f\u0259 ke\u00e7m\u0259k ehtimal\u0131 yen\u0259 d\u0259 4-5 il \u00e7\u0259km\u0259lidir. Y\u0259ni 4-5 ild\u0259n sonra ola bil\u0259r. Bunu da q\u0259bul etm\u0259k olar. \u018fg\u0259r qazimizin bald\u0131r\u0131nda, h\u0259min yerd\u0259n yaralan\u0131b, d\u0259rid\u0259 x\u0259st\u0259lik olub-olmay\u0131b, bunu bilm\u0259k vacibdir. Bunun qana d\u0259xli yoxdur. Erk\u0259n ya\u015flardan genetik olan bir \u015fey olur t\u0259qrib\u0259n. Orada irsi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 olur. G\u0259nc ya\u015flarda da bu x\u0259st\u0259lik yarana bil\u0259r. Sad\u0259c\u0259 olaraq yoxlamalar diqq\u0259tsiz olanda, pasiyent t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc vaxta\u015f\u0131r\u0131 yoxlatd\u0131rmayanda, yaxud da laboratoriyan\u0131n keyfiyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k olmayanda onu a\u015fkarlaya bilmir. Bald\u0131r nahiy\u0259sind\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259ni bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o d\u0259rid\u0259dirmi, s\u00fcm\u00fckd\u0259dirmi, buna uy\u011fun olaraq fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar. Ancaq bunun da stress\u0259 q\u0259ti aidiyy\u0259ti yoxdur. Sad\u0259c\u0259 olaraq m\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131nda onun aya\u011f\u0131 yana bil\u0259r, yan\u0131\u011f\u0131n yerind\u0259 d\u0259ri bitmi\u015f olar, bitmi\u015f yerd\u0259 \u00e7ap\u0131q \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r. \u00c7ap\u0131qda nekrotik hadis\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r, o yaralanar. Bu fonda n\u0259 is\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r. D\u00fcz\u00fcn\u0259 qalsa, bu da olmamal\u0131d\u0131r. Qalan ist\u0259nil\u0259n orqanda m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn stressin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015f \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259 bilm\u0259z. \u00c7ox d\u0259yi\u015fiklik ola bil\u0259r, i\u015ftahas\u0131 pozula bil\u0259r, neyrohumoral sistem d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. Orqanlar\u0131n funksiyas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ola bil\u0259r. Bu q\u0259bul olunand\u0131r. Ancaq x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi s\u0131rf h\u00fcceyr\u0259 patologiyas\u0131d\u0131r. H\u00fcceyr\u0259 patologiyas\u0131 da orqanizmin xarakter x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 b\u0259d xass\u0259li \u015fi\u015fi \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n kanserogen madd\u0259l\u0259rin t\u0259sirind\u0259ndir. Bu da bir-ikig\u00fcnl\u00fck olan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00c7ernobl hadis\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fc\u00e7 aydan sonra m\u0259tbuat yazd\u0131 ki, insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng yaran\u0131b. Bu yalan idi, orada \u0259n az\u0131 10-15 il ke\u00e7m\u0259li idi. Bu x\u0259st\u0259lik bir g\u00fcn\u0259 yaranan deyil. H\u0259tta ilk h\u00fcceyr\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib x\u0259st\u0259nin \u015fikay\u0259ti \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r be\u015f il vaxt ke\u00e7ir. He\u00e7 onu n\u0259 x\u0259st\u0259, n\u0259 d\u0259 h\u0259kim bilir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Onkoloq: \u201cX\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t vaxt laz\u0131md\u0131r, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Psixoloq: \u201cOnkoloji v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259likl\u0259rinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 psixoloji probleml\u0259r dayan\u0131r, bunu&#8230;\u201d Dekabr\u0131n 22-d\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259rid K\u0259rimli v\u0259fat edib. M\u0259lumat sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131l\u0131b. 1996-ci ild\u0259 Qazax rayonun Bala \u00c7ayl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olan F\u0259rid V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 tutulub. O, \u201cF\u00fczulinin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d v\u0259 \u201cXocav\u0259ndin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilib. Bundan 4 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 &#8211; dekabr\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 Qaraba\u011f qazisi, 24 ya\u015fl\u0131 Orxan Quliyev d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. Sabirabad rayonunun Azadk\u0259nd k\u0259nd sakini olan Orxan Quliyev&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":673541,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217-240x168.jpg",240,168,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/0b40e5044188f49ef64179521a751217.jpg",299,168,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Onkoloq: \u201cX\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun m\u00fcdd\u0259t vaxt laz\u0131md\u0131r, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Psixoloq: \u201cOnkoloji v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259likl\u0259rinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 psixoloji probleml\u0259r dayan\u0131r, bunu&#8230;\u201d Dekabr\u0131n 22-d\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 F\u0259rid K\u0259rimli v\u0259fat edib. M\u0259lumat sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131l\u0131b. 1996-ci ild\u0259 Qazax rayonun Bala \u00c7ayl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olan F\u0259rid V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 tutulub. O, \u201cF\u00fczulinin azad&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=673540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673540\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/673541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=673540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=673540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=673540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}