{"id":674679,"date":"2023-12-28T08:15:50","date_gmt":"2023-12-28T04:15:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=674679"},"modified":"2023-12-28T08:15:50","modified_gmt":"2023-12-28T04:15:50","slug":"iqlim-d%c9%99yism%c9%99l%c9%99rin%c9%99-qarsi-qlobal-mubariz%c9%99d%c9%99-beyn%c9%99lxalq-h%c9%99mr%c9%99yliyin-gucl%c9%99ndirilm%c9%99si-%c9%99sas-h%c9%99d%c9%99fl%c9%99rd%c9%99ndir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=674679","title":{"rendered":"\u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u0259mr\u0259yliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259ndir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edilm\u0259si bu m\u0259qs\u0259d\u0259 do\u011fru at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar s\u0131ras\u0131ndand\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin neft v\u0259 qaz resurslar\u0131 var, biz g\u0259l\u0259c\u0259yimizi t\u0259miz ya\u015f\u0131l enerjinin istehsal\u0131nda v\u0259 ixrac\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n &#8211; COP29-un g\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259yin\u0259, \u00f6lk\u0259mizin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n n\u00f6vb\u0259ti b\u00f6y\u00fck u\u011furu olaca\u011f\u0131na \u0259minliyini ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k onu da bildirir ki, d\u00fcnyada h\u0259r k\u0259s g\u00fcnd\u0259liyimizin ya\u015f\u0131l enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bir daha g\u00f6r\u0259c\u0259k. Ya\u015f\u0131l enerji n\u00f6vl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya\u015f\u0131l enerjinin d\u00fcnya bazarlar\u0131na n\u0259qli haz\u0131rda enerji siyas\u0259timizin prioritetidir. Bu, reall\u0131qd\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bunu bir daha g\u00f6r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn u\u011furlar\u0131, \u0259n \u0259sas\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 \u00f6t\u0259n d\u00f6vr\u0259 q\u0131sa n\u0259z\u0259r salma\u011f\u0131 bir z\u0259rur\u0259t kimi qar\u015f\u0131m\u0131za qoyur. Az\u0259rbaycan tarix\u0259n neft \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131n\u0131b v\u0259 n\u00fcfuz qazan\u0131b. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu neft strategiyas\u0131 Az\u0259raycan\u0131n neft \u00f6lk\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, qaz ixracat\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131nda da \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir. Ulu \u00d6nd\u0259rin iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda neft amilin\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verm\u0259si bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131mlardand\u0131r. Az\u0259rbaycan malik oldu\u011fu t\u0259bii resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 biri-birind\u0259n m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc kimi diqq\u0259td\u0259 oldu. \u00d6lk\u0259miz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 regional inki\u015faf\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrildi. Regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 qurulan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq miqyas ald\u0131. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259sind\u0259n sonra 2014-c\u00fc ild\u0259, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin 20 illiyind\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. Bu m\u0259rasimd\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu m\u00fch\u00fcm add\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin zirv\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259, n\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu vaxtda reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minliyini ifad\u0259 etdi. 2018-ci ilin may\u0131nda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu, h\u0259m ilin iyununda bu layih\u0259nin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n olan TANAP, 2020-ci ilin dekabr\u0131nda is\u0259 TAP istifad\u0259y\u0259 verildi. Bununla da C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin icras\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Az\u0259rbaycan daim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda, yeni formatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131 oldu\u011funu atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>\u00abBiz art\u0131q \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc etibarl\u0131 \u00f6lk\u0259 olaraq t\u0259sdiq etmi\u015fik, o \u00f6lk\u0259 ki, \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, hasilat\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 dair 1994-c\u00fc ild\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 imzalanm\u0131\u015f ilk sazi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259 bir s\u00f6z bel\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259yib. Bu is\u0259 bizim m\u00f6vqeyimizin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Biz \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rimiz\u0259 h\u00f6rm\u0259t edirik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev onu da \u0259lav\u0259 edir ki, etibarl\u0131l\u0131q vacib amil idi. \u0130kincisi is\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycanda olan siyasi v\u0259 iqtisadi sabitlik, neft, qaz v\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131nda g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rimizdir. Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 neft v\u0259 qaz deyil, eyni zamanda, elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259dir. N\u0259h\u0259ng potensial v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259, b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r m\u00fch\u00fcm enerji \u015firk\u0259tl\u0259rini c\u0259lb etm\u0259y\u0259 v\u0259 yenil\u0259n\u0259n enerjiy\u0259 investisiya yat\u0131rma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev bu il Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 28-ci Beyn\u0259lxalq X\u0259z\u0259r Neft v\u0259 Qaz &#8211; \u201cCaspian Oil&amp;Gas\u201d v\u0259 11-ci X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq Energetika v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji &#8211; \u201cCaspian Power\u201d s\u0259rgil\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qama da x\u00fcsusi diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ltmi\u015fdir ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc enerji sah\u0259sind\u0259 n\u0259h\u0259ng transformasiya prosesinin t\u0259rkib hiss\u0259si hesab edirik. Az\u0259rbaycan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 gerid\u0259 qalmas\u0131n,\u00a0lider, apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259 olsun. Burada s\u00f6hb\u0259t yenil\u0259n\u0259n, b\u0259rpaolunan enerjid\u0259n gedir.<\/p>\n<p>Ke\u00e7il\u0259n yolun t\u0259hlili Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunda h\u0259r bir h\u0259d\u0259f\u0259 zaman\u0131nda v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin z\u0259ngin enerji potensial\u0131na malik \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin lider d\u00f6vl\u0259ti statusunu qoruyan Az\u0259rbaycan d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi qazand\u0131\u011f\u0131 etimad\u0131 yeni layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259bii qazla t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan neft-qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin siyasi, iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti, perspektivi \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan amilin\u0259 daim x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir. Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ variantlar \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin qeyd etdikl\u0259ri kimi, bu sah\u0259d\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z region, qit\u0259 deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sektorunda qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar\u0131n xronologiyas\u0131, h\u0259m\u00e7inin bu reall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir ki, nadir v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131n\u0131 yarada bilmi\u015fik. Neft v\u0259 qaz hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan islahatlar respublikan\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, istehsal\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 s\u0259nayenin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan ya\u015f\u0131l enerji ixrac\u0131na dair layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn neft-qaz tarixind\u0259ki u\u011furunu t\u0259krarlay\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 cari il \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7irdiyi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r\u0259, i\u015ftirak etdiyi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na diqq\u0259t yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 geni\u015f miqyas alan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri, bu torpaqlar\u0131n malik oldu\u011fu b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ridir. Haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas \u00e7\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 m\u0259hz bu sah\u0259y\u0259 investisiyalar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. O da m\u0259lumdur ki, tarixi Z\u0259f\u0259rimizin yaratd\u0131\u011f\u0131 reall\u0131qlar b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 yenilikl\u0259r\u0259, t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259y\u0259 geni\u015f yol a\u00e7d\u0131. Yeni D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bulu da haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. Bel\u0259 ki, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zuru ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 elan edib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n S\u0259r\u0259ncam\u0131na uy\u011fun olaraq t\u0259sdiql\u0259n\u0259n \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bbd\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 5 prioritetin reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi qar\u015f\u0131ya qoyulub ki, bunlardan biri d\u0259 t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l art\u0131m\u201d \u00f6lk\u0259sidir. Milli Prioritetl\u0259rd\u0259 qeyd edilir ki, qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq ekoloji t\u0259miz texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer verilm\u0259li, t\u0259miz enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259, tullant\u0131lar\u0131n t\u0259krar emal\u0131 v\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. Bu, istilik effekti yaradan qaz emissiyas\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq normalara uy\u011fun s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259r\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>\u018fsas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar s\u0131ras\u0131nda bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam da ba\u015fl\u0131ca yer tutur ki, \u00f6lk\u0259nin perspektiv iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u0259traf m\u00fchitin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n s\u00fcr\u0259tli b\u0259rpas\u0131 v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131, su ehtiyatlar\u0131ndan v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 t\u0259min edilm\u0259lidir. Bu prioritet daxilind\u0259 strateji d\u00f6vrd\u0259 iki m\u0259qs\u0259din effektiv realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na nail olunmal\u0131d\u0131r y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli ekoloji m\u00fchit v\u0259 ya\u015f\u0131l enerji m\u0259kan\u0131. Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir t\u0259l\u0259bi qar\u015f\u0131ya qoyur ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 keyfiyy\u0259tli v\u0259 t\u0259miz ekoloji m\u00fchit qorunmal\u0131 v\u0259 resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 t\u0259min edilm\u0259lidir. Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 yaranan ekoloji probleml\u0259rin kompleks h\u0259lli v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 iqtisadi v\u0259 demoqrafik art\u0131mdan \u0259traf m\u00fchit\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259n riskl\u0259r azald\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcmumi \u0259razid\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n pay\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi art\u0131mla ekoloji m\u00fchit tarazl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 yarars\u0131z torpaq sah\u0259l\u0259ri d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259kl\u0259 m\u00f6vcud resurslar\u0131m\u0131z b\u0259rpa edilm\u0259lidir. \u00d6lk\u0259nin keyfiyy\u0259tli suya t\u0259l\u0259bat\u0131 su resurslar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc ilin \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik \u0130li\u201d elan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 S\u0259r\u0259ncam\u0131nda da bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r ki, \u201cT\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 ya\u015f\u0131l art\u0131m \u00f6lk\u0259si\u201d prioritetin\u0259 uy\u011fun olaraq, \u0259traf m\u00fchitin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131, su ehtiyatlar\u0131ndan v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259nin t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan baza ili (1990) il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r istilik effekti yaradan qazlar\u0131n emissiyalar\u0131n\u0131n 35 faiz, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 40 faiz azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259f kimi g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa vediyi \u00f6n\u0259mi atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n ilin dekabr ay\u0131nda Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 dair dig\u0259r bir m\u00fch\u00fcm t\u0259dbir ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan, Rum\u0131niya bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 v\u0259 transmissiyaya dair m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259d imzaland\u0131. \u00ab\u018fmin\u0259m ki, bu, qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik bir layih\u0259 olacaqd\u0131r. Bu layih\u0259 daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r c\u0259lb ed\u0259c\u0259kdir. Biz art\u0131q t\u0259\u015fkilat komit\u0259sinin ilk iclas\u0131n\u0131 ke\u00e7irdik v\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olundu. Bel\u0259 ki, layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorundan \u0259ld\u0259 olunacaq k\u00fcl\u0259k enerjisini \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259r v\u0259 Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k sualt\u0131 kabel vasit\u0259sil\u0259 Avropa bazarlar\u0131na n\u0259qli n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev onu da qeyd etmi\u015fdir ki, bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259n az\u0131 4 qiqavat \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dni Avropaya n\u0259ql ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik. Bu da\u00a0\u0259lav\u0259 t\u00f6hf\u0259miz olacaq.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0z\u0259ngin b\u0259rpaolunan enerji\u00a0potensial\u0131 m\u00f6vcuddur. Art\u0131q ilkin hesablamas\u0131 apar\u0131l\u0131b. 157 qiqavat h\u0259cm yaln\u0131z X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 var. Quruda is\u0259 potensial \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 son iki ild\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi, eyni zamanda, b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan u\u011furlara diqq\u0259t yetirdikd\u0259 bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam bir daha t\u0259sdiqini tap\u0131r ki, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 zaman\u0131nda nail olma\u011fa \u0259sas verir. M\u0259hz bu reall\u0131\u011fa s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bu il Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 28-ci Beyn\u0259lxalq X\u0259z\u0259r Neft v\u0259 Qaz &#8211; \u201cCaspian Oil&amp;Gas\u201d v\u0259 11-ci X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq Energetika v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji &#8211; \u201cCaspian Power\u201d s\u0259rgil\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bildirmi\u015fdir ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r \u00e7oxdur. TANAP,\u00a0TAP geni\u015fl\u0259nm\u0259li, dig\u0259r Avropa boru k\u0259m\u0259rl\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Avropada interkonnektorlar\u0131n say\u0131 m\u00fctl\u0259q art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259li,\u00a0komanda i\u015fi davam etdirm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki art\u0131q yeni i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z, ideyalar\u0131m\u0131z, planlar\u0131m\u0131z var. Bunlar\u0131 realla\u015fd\u0131rd\u0131qca, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rimiz u\u011furla ged\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu ilin dekabr\u0131n 10-da Serbiyan\u0131n Ni\u015f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Serbiya-Bolqar\u0131stan Qaz \u0130nterkonnektorunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi d\u0259 bu kimi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara i\u015f\u0131q sald\u0131. \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n qaz ixrac\u0131 co\u011frafiyas\u0131 daha da geni\u015fl\u0259nir. Haz\u0131rda biz t\u0259bii qaz\u0131m\u0131z\u0131 s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259y\u0259 ixrac edirik, Serbiya doqquzuncu \u00f6lk\u0259dir. Bu doqquz \u00f6lk\u0259nin yeddisi Avropa \u00f6lk\u0259sidir v\u0259 t\u0259bii ki, bug\u00fcnk\u00fc m\u0259rasim &#8211; interkonnektorun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 onu da bildirdi ki, g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131m\u0131z qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Avropa m\u0259kan\u0131nda yeni yarad\u0131lacaq interkonnektorlar vasit\u0259sil\u0259 yeni \u00f6lk\u0259l\u0259rin bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xmaqd\u0131r. \u018fsas h\u0259d\u0259fimiz b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 10 qiqavat b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n investorlarla sazi\u015fl\u0259r v\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bel\u0259 bir \u0259minliyi d\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 buna ox\u015far m\u0259rasim ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc il \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik \u0130li\u201dnd\u0259 bel\u0259 m\u0259rasiml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si inkaredilm\u0259sdir. Bunlardan \u0259n m\u00fch\u00fcm\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n<br \/>\nBMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131na &#8211; COP29-a ev sahibliyidir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizl\u0259 h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi enerji, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda maraql\u0131 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu, \u00f6lk\u0259mizin enerji siyas\u0259tinin u\u011furlar\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, daim bu fikir qeyd edilir ki, neftl\u0259 z\u0259ngin \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r var. Amma onlarda bu resurslar he\u00e7 d\u0259 onlar\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 xidm\u0259t etmir, \u0259hali aras\u0131nda t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 prosesi gedir. Az\u0259rbaycanda is\u0259 v\u0259ziyy\u0259t tamamil\u0259 f\u0259rqlidir. \u00d6lk\u0259mizin iqtisadi strtaegiyas\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 istinad\u0259n i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131na maraq g\u00f6st\u0259rir. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin malik olduqlar\u0131 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 investisiyalar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn investorlarla m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin 7200 meqavat g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi v\u0259 2000 meqavat k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131 var.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik \u0130li\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 S\u0259r\u0259ncam\u0131nda da qeyd olundu\u011fu kimi, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur, el\u0259c\u0259 d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 elan olunmu\u015fdur. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma prosesind\u0259 \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 prioritetdir. H\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d, \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d kimi innovativ yana\u015fmalar t\u0259tbiq edilir, ekosistem b\u0259rpa olunur. S\u0259r\u0259ncam\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n \u0259sas amil iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u0259mr\u0259yliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edilm\u0259si bu m\u0259qs\u0259d\u0259 do\u011fru at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar s\u0131ras\u0131ndand\u0131r \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin neft v\u0259 qaz resurslar\u0131 var, biz g\u0259l\u0259c\u0259yimizi t\u0259miz ya\u015f\u0131l enerjinin istehsal\u0131nda v\u0259 ixrac\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n &#8211; COP29-un g\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259yin\u0259, \u00f6lk\u0259mizin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n n\u00f6vb\u0259ti b\u00f6y\u00fck u\u011furu olaca\u011f\u0131na \u0259minliyini ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k onu da bildirir ki, d\u00fcnyada h\u0259r k\u0259s g\u00fcnd\u0259liyimizin ya\u015f\u0131l enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bir daha g\u00f6r\u0259c\u0259k. Ya\u015f\u0131l enerji n\u00f6vl\u0259rinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":674680,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/f31b2046170368950544165665910078360.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edilm\u0259si bu m\u0259qs\u0259d\u0259 do\u011fru at\u0131lan m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar s\u0131ras\u0131ndand\u0131r \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin neft v\u0259 qaz resurslar\u0131 var, biz g\u0259l\u0259c\u0259yimizi t\u0259miz ya\u015f\u0131l enerjinin istehsal\u0131nda v\u0259 ixrac\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n &#8211;&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674679"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=674679"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674679\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/674680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=674679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=674679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=674679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}