{"id":674686,"date":"2023-12-28T08:17:08","date_gmt":"2023-12-28T04:17:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=674686"},"modified":"2023-12-28T08:17:08","modified_gmt":"2023-12-28T04:17:08","slug":"n%c9%99-ucun-utananda-uz-qizarir-v%c9%99-ya-narahat-olanda-%c9%99ll%c9%99r-titr%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=674686","title":{"rendered":"N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn utananda \u00fcz q\u0131zar\u0131r v\u0259 ya narahat olanda \u0259ll\u0259r titr\u0259yir?"},"content":{"rendered":"<p>Xalq aras\u0131nda \u201cxo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n u\u00e7maq\u201d v\u0259 \u201ch\u0259y\u0259candan dizl\u0259rinin ba\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lmaq\u201d ifad\u0259l\u0259rinin elmi qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri t\u00fcrkiy\u0259li professor Taha Can Tuman s\u00f6yl\u0259yib. O, insan b\u0259d\u0259ninin sevinc, k\u0259d\u0259r, xo\u015fb\u0259xtlik kimi duy\u011fulara verdiyi reaksiyalar\u0131 elmi \u015f\u0259kild\u0259 izah edib.<\/p>\n<p>G\u00fcn \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hadis\u0259l\u0259r, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 ya xatir\u0259l\u0259rin beynimizd\u0259 bir s\u0131ra fizioloji v\u0259 fiziki reaksiyalara s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n professor bildirib ki, b\u0259d\u0259nimizd\u0259 simpatik v\u0259 parasimpatik sinir sisteml\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n avtonom sinir sistemi var. Simpatik sinir sistemi aktivl\u0259\u015fdikd\u0259 b\u00f6yr\u0259k\u00fcst\u00fc v\u0259zil\u0259rd\u0259n adrenalin hormonunun ifraz\u0131 art\u0131r. Simpatik sinir sistemi \u0259s\u0259bilik, q\u0259z\u0259b, narahatl\u0131q, \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0259rl\u0259m\u0259, titr\u0259m\u0259, a\u011f\u0131zda quruluq, g\u00f6z b\u0259b\u0259kl\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si kimi simptomlara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>T.C.Tuman qeyd edib ki, q\u0259z\u0259bl\u0259nm\u0259 zaman\u0131 simpatik sinir sistemi qan t\u0259zyiqini art\u0131raraq v\u0259 \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcl\u0259rini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k b\u0259d\u0259ni s\u00fcr\u0259tli reaksiyaya haz\u0131rlay\u0131r. Stress hormonlar\u0131 enerjini art\u0131r\u0131r v\u0259 beyin\u0259 daha \u00e7ox qan ax\u0131n\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bu \u015f\u0259kild\u0259 enerji art\u0131r. Ancaq davaml\u0131 q\u0259z\u0259b sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Q\u0259z\u0259bi idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 f\u0259rqind\u0259 olmaq \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>\u201cK\u0259d\u0259rli v\u0259 a\u011flama anlar\u0131nda kortizol kimi stress hormonlar\u0131 ifraz olunur. Simpatik sinir sistemi b\u0259d\u0259ni \u201cd\u00f6y\u00fc\u015f\u201d rejimin\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n, t\u0259n\u0259ff\u00fcs d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri bo\u011faz \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur. A\u011f\u0131zdak\u0131 \u201cglottis\u201d \u0259z\u0259l\u0259si il\u0259 n\u0259f\u0259s borusu geni\u015fl\u0259nir v\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 daha \u00e7ox oksigen \u00e7at\u0131r. Bu v\u0259ziyy\u0259t bo\u011fazda \u015fi\u015fkinlik hissin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bunun xaricind\u0259 \u00f6sk\u00fcr\u0259k, h\u0131\u00e7q\u0131r\u0131q, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q hava udma s\u0259b\u0259bind\u0259n \u015fi\u015fkinlik hissi, \u00fcr\u0259kbulanma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Simptomlar davaml\u0131 v\u0259 ya \u015fidd\u0259tli olduqda m\u00fctl\u0259q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 professor \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>T.C.Tuman vur\u011fulay\u0131b ki, xo\u015fb\u0259xtlik insan\u0131n emosional v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259n v\u0259 bir s\u0131ra fizioloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir duy\u011fudur. Beyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 dopamin, serotonin v\u0259 endorfin kimi xo\u015fb\u0259xtlik hormonlar\u0131n\u0131n ifraz\u0131n\u0131n artmas\u0131 insan\u0131n mutlulu\u011fu hiss etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Beyin f\u0259aliyy\u0259tinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, diqq\u0259tin artmas\u0131 v\u0259 zehni enerji s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin rahatlamas\u0131 xo\u015fb\u0259xtliyin hiss olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Xo\u015fb\u0259xtlik hissi enerjinin artmas\u0131, m\u00fcsb\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 daxili rahatl\u0131q hissi il\u0259 xarakteriz\u0259 olunan \u00fcmumi rifah hal\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>H\u0259y\u0259can hal\u0131nda simpatik sistemin aktivl\u0259\u015fm\u0259sinin t\u0259n\u0259ff\u00fcs s\u00fcr\u0259tini art\u0131ra bil\u0259c\u0259yini ifad\u0259 ed\u0259n professor diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, bu v\u0259ziyy\u0259t q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 hissin\u0259 s\u0259b\u0259b olur, ancaq parasempatik sisteml\u0259 normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f \u0259ld\u0259 edilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259y\u0259canland\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman sanki n\u0259f\u0259simiz k\u0259silmi\u015f kimi hiss edirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq aras\u0131nda \u201cxo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n u\u00e7maq\u201d v\u0259 \u201ch\u0259y\u0259candan dizl\u0259rinin ba\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lmaq\u201d ifad\u0259l\u0259rinin elmi qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri t\u00fcrkiy\u0259li professor Taha Can Tuman s\u00f6yl\u0259yib. O, insan b\u0259d\u0259ninin sevinc, k\u0259d\u0259r, xo\u015fb\u0259xtlik kimi duy\u011fulara verdiyi reaksiyalar\u0131 elmi \u015f\u0259kild\u0259 izah edib. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hadis\u0259l\u0259r, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 ya xatir\u0259l\u0259rin beynimizd\u0259 bir s\u0131ra fizioloji v\u0259 fiziki reaksiyalara s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n professor bildirib ki, b\u0259d\u0259nimizd\u0259 simpatik v\u0259 parasimpatik sinir sisteml\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n avtonom sinir sistemi var. Simpatik sinir sistemi aktivl\u0259\u015fdikd\u0259 b\u00f6yr\u0259k\u00fcst\u00fc v\u0259zil\u0259rd\u0259n adrenalin hormonunun ifraz\u0131 art\u0131r. Simpatik sinir sistemi \u0259s\u0259bilik, q\u0259z\u0259b, narahatl\u0131q, \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0259rl\u0259m\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":674687,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/30a0b736170373689240156470710022676.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xalq aras\u0131nda \u201cxo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n u\u00e7maq\u201d v\u0259 \u201ch\u0259y\u0259candan dizl\u0259rinin ba\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lmaq\u201d ifad\u0259l\u0259rinin elmi qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri t\u00fcrkiy\u0259li professor Taha Can Tuman s\u00f6yl\u0259yib. O, insan b\u0259d\u0259ninin sevinc, k\u0259d\u0259r, xo\u015fb\u0259xtlik kimi duy\u011fulara verdiyi reaksiyalar\u0131 elmi \u015f\u0259kild\u0259 izah edib. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hadis\u0259l\u0259r, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 ya xatir\u0259l\u0259rin beynimizd\u0259 bir s\u0131ra fizioloji v\u0259 fiziki reaksiyalara s\u0259b\u0259b oldu\u011funu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674686"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=674686"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/674686\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/674687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=674686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=674686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=674686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}