{"id":675258,"date":"2023-12-29T13:26:13","date_gmt":"2023-12-29T09:26:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=675258"},"modified":"2023-12-29T13:26:13","modified_gmt":"2023-12-29T09:26:13","slug":"sah-ismayil-x%c9%99tai-movzusuna-donusun-%c9%99sasini-qoyan-%c9%99ziz%c9%99-c%c9%99f%c9%99rzad%c9%99nin-dogum-gunudur-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=675258","title":{"rendered":"\u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai m\u00f6vzusuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, ictimai xadim, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor\u00a0\u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ya\u015fasayd\u0131, bu g\u00fcn 102 ya\u015f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0ictimai xadimin \u0259ziz xatir\u0259sini d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yad edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTAvMjkvMzcvOTM4ZTc5YjMtODcyMi00MjRiLTkyN2MtOGJlNjE3OTBmMmVhL2ZiMzBhYTQwLTMzZjMtNGY2Mi1iM2QxLTg5MTQ4ZWY0NGJiZi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=6cdf14f0b998e50f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259 1921-ci il dekabr\u0131n 29-da Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub.\u00a0\u0130btidai t\u0259hsilini 25 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 al\u0131b, sonra teatr texniki m\u0259kt\u0259bind\u0259 v\u0259 ikiillik m\u00fc\u0259lliml\u0259r institutunda oxuyub, 1942-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 A\u011fsu rayonundak\u0131 \u00c7aparl\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259yib.\u00a01946-1947-ci ill\u0259rd\u0259 ekstern yolu il\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin filologiya fak\u00fclt\u0259sini bitirib. 1944-1946-ci ill\u0259rd\u0259 C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131 ad\u0131na \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d\u00a0kinostudiyas\u0131nda ssenari \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi, 1947-1949-cu ill\u0259rd\u0259 teatr texniki m\u0259kt\u0259binin m\u00fcdiri, 1950-1955-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 pedaqoji institutda dosent, kafedra m\u00fcdiri, 1956-c\u0131 ild\u0259 Kam\u00e7atka Pedaqoji \u0130nstitutunda dosent, 1957-1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u018flyazmalar \u0130nstitutunda ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i, \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, 1974-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin professoru v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259 XIX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixinin bilicisi kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 1950-ci ild\u0259 \u201cXIX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda maarif\u00e7i-ziyal\u0131 sur\u0259tl\u0259ri\u201d\u00a0m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik, 1970-ci ild\u0259 &#8220;XIX \u0259sr Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda xalq \u015feiri \u00fcslubu&#8221; m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyalar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259bi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 16 ya\u015f\u0131nda ba\u015flay\u0131b v\u0259 \u201c\u018fzray\u0131l\u201d\u00a0adl\u0131 ilk hekay\u0259sini 1937-ci ild\u0259 \u201c\u018fd\u0259biyyat\u201d\u00a0q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap etdirib.\u00a0\u0130lk kitab\u0131 1948-ci ild\u0259 \u00e7ap edilib, lakin Moskvan\u0131n x\u00fcsusi q\u0259rar\u0131 il\u0259 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l qada\u011fan olunub yand\u0131r\u0131l\u0131b.\u00a0Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n n\u0259sr \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259sas\u0259n tarixi roman janr\u0131nda yaz\u0131l\u0131b.\u00a0O, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan n\u0259sr tarixind\u0259 bu janr\u0131 yenid\u0259n h\u0259yata g\u0259tirib. Onun \u201cSahibsiz ev\u201d\u00a0(1966), \u201c\u018fll\u0259rini m\u0259n\u0259 ver\u201d\u00a0(1970), \u201cS\u0259ns\u0259n \u00fcmidim\u201d\u00a0(1984), \u201cX\u0259yal\u0131m m\u0259nim\u201d\u00a0(2002) kimi bir s\u0131ra povestl\u0259rinin m\u00f6vzusu m\u00fcasir h\u0259yatdan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.\u00a0\u201cQ\u0131z\u0131m\u0131n hekay\u0259l\u0259ri\u201d\u00a0(1964), \u201cAnam\u0131n na\u011f\u0131llar\u0131\u201d\u00a0(1982), \u201c\u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259rim\u201d\u00a0(1988), \u201cPi\u015fik dili\u201d\u00a0(2001) v\u0259 sair u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 hekay\u0259 v\u0259 na\u011f\u0131llard\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTAvMjkvMzcvYTY0YmI1ODAtODkyYS00NzYyLWIwOGUtZTE3ZjliOTkzZGI2L8aPeml6yZlfQ8mZZsmZcnphZMmZLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=d888f91badd637c8\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Elmi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi bir s\u0131ra a\u015f\u0131q v\u0259 \u015fairl\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rini toplay\u0131b \u00e7ap etdirib ki, bunlara \u201cFatma xan\u0131m K\u0259min\u0259\u201d\u00a0(1971), \u201cK\u00f6n\u00fcl \u00e7\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131\u201d\u00a0(1972), \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n a\u015f\u0131q v\u0259 \u015fair qad\u0131nlar\u0131\u201d\u00a0(1974, 1991), \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n \u015fair v\u0259 a\u015f\u0131q qad\u0131nlar\u0131\u201d\u00a0(II n\u0259\u015fr, 2003), \u201c\u015eirvan\u0131n \u00fc\u00e7 \u015fairi\u201d\u00a0(1971), \u201cM\u00fccr\u00fcm K\u0259rim Vardani. S\u00fcnb\u00fcl\u00fcstan\u201d\u00a0(1978), \u201cAbdulla Padarl\u0131. Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri\u201d\u00a0(1979), \u201cH\u0259r budaqdan bir yarpaq\u201d\u00a0(1983) daxildir. Onun bir \u00e7ox toplay\u0131b \u00e7ap etdirdiyi \u0259s\u0259rl\u0259rin \u0259sas hiss\u0259sini ana v\u0259 qad\u0131n m\u00f6vzusu t\u0259\u015fkil edir ki, bunlar da \u018fziz\u0259 xan\u0131ma romanlar\u0131ndan az \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tirm\u0259yib.\u00a0Bu kitablar vasit\u0259sil\u0259 o, q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k poetik s\u0259viyy\u0259li yaz\u0131l\u0131 v\u0259 \u015fifahi qad\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011funu v\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda \u00f6nd\u0259r oldu\u011funu s\u00fcbut edib. Bu \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 onun y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259qal\u0259, o\u00e7erk, elmi t\u0259dqiqat v\u0259 publisistik m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u00f6vr\u00fc m\u0259tbuatda \u00e7ap edilib.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259vil\u0259rin hakimiyy\u0259ti v\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 ba\u015f ver\u0259n tarix hadis\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin \u015f\u0259xsiyy\u0259tini, s\u0259rk\u0259rd\u0259liyini \u00f6n plana \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131\u00a0\u201cBak\u0131-1501\u201d\u00a0(1971) roman\u0131 \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda x\u00fcsusi yer tutur.\u00a0\u018fslind\u0259, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai m\u00f6vzusuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u0259sas\u0131n\u0131n \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin bu \u0259s\u0259ri il\u0259 qoyuldu\u011funu dem\u0259k olar. Roman\u0131n epiloqunda \u015eah \u0130smay\u0131l \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin v\u0259 m\u00fcbariz\u0259sinin simvolu kimi dil, qeyr\u0259t, v\u0259 v\u0259t\u0259n sevgisi g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTAvMjkvMzcvOWM0ZWRlYTUtNWVhMS00ODY1LTg5OTktZjZjY2MwODc2ZTViLzE2Mzc0MzY2MThfZXppemUtY2VmZXJ6YWRlLTAwMi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=fc67e27186ce438e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>O, \u201cNat\u0259van\u201d\u00a0adl\u0131\u00a0kinossenari, \u00e7oxlu sayda radio-televiziya pyesl\u0259ri, xatirat v\u0259 says\u0131z hesabs\u0131z bayat\u0131 yaz\u0131b.\u00a0\u018fziz\u0259 xan\u0131m folklorun\u00a0vur\u011funu idi, \u201cBayat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim\u201d, \u201cX\u0131z\u0131r N\u0259bi\u201d, \u201cNovruz\u201d\u00a0v\u0259 ba\u015fqa Az\u0259rbaycan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, etnoqrafiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lar\u0131, televiziya &#8211; radioda \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 onu xalq\u0131n sevimlisi edib.\u00a0Bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Yuqoslaviya, Suriya, Kipr, Hindistan, Sinqapur, Malayziya, \u0130srail, \u0130raq v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin kitabxanalar\u0131ndan tarixi \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar toplam\u0131\u015f v\u0259 s\u0259yah\u0259t g\u00fcnd\u0259likl\u0259ri yazm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlardan birind\u0259 1965 &#8211; 1966-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n i\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Qanaya s\u0259f\u0259rinin g\u00fcnd\u0259likl\u0259ri \u201cQ\u0131z\u0131l sahil\u0259 s\u0259yah\u0259t\u201d\u00a0(1968) xatirat\u0131n\u0131 yazmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259 2003-c\u00fc il sentyabr\u0131n 4-d\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 82-ci ilind\u0259 uzun s\u00fcr\u0259n a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likd\u0259n sonra haqq\u0131n d\u0259rgah\u0131na qovu\u015fub v\u0259 v\u0259siyy\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n, Hac\u0131qabul rayonunun Ta\u011f\u0131l\u0131 k\u0259ndind\u0259 valideynl\u0259ri, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 qarda\u015flar\u0131 il\u0259 bir m\u0259zarl\u0131qda d\u0259fn edilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, ictimai xadim, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor\u00a0\u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ya\u015fasayd\u0131, bu g\u00fcn 102 ya\u015f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259c\u0259kdi. ARANTV.AZ \u00a0ictimai xadimin \u0259ziz xatir\u0259sini d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yad edir. Xat\u0131rladaq ki, \u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259 1921-ci il dekabr\u0131n 29-da Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub.\u00a0\u0130btidai t\u0259hsilini 25 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 al\u0131b, sonra teatr texniki m\u0259kt\u0259bind\u0259 v\u0259 ikiillik m\u00fc\u0259lliml\u0259r institutunda oxuyub, 1942-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 A\u011fsu rayonundak\u0131 \u00c7aparl\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259yib.\u00a01946-1947-ci ill\u0259rd\u0259 ekstern yolu il\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin filologiya fak\u00fclt\u0259sini bitirib. 1944-1946-ci ill\u0259rd\u0259 C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131 ad\u0131na \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d\u00a0kinostudiyas\u0131nda ssenari \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi, 1947-1949-cu ill\u0259rd\u0259 teatr&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":675259,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/FotoJet-67-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, ictimai xadim, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor\u00a0\u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ya\u015fasayd\u0131, bu g\u00fcn 102 ya\u015f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259c\u0259kdi. ARANTV.AZ \u00a0ictimai xadimin \u0259ziz xatir\u0259sini d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yad edir. Xat\u0131rladaq ki, \u018fziz\u0259 M\u0259mm\u0259d q\u0131z\u0131 C\u0259f\u0259rzad\u0259 1921-ci il dekabr\u0131n 29-da Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub.\u00a0\u0130btidai t\u0259hsilini 25 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 al\u0131b, sonra teatr texniki m\u0259kt\u0259bind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/675258"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=675258"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/675258\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/675259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=675258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=675258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=675258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}