{"id":675348,"date":"2023-12-29T17:07:30","date_gmt":"2023-12-29T13:07:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=675348"},"modified":"2023-12-29T17:07:30","modified_gmt":"2023-12-29T13:07:30","slug":"213-q%c9%99bir-nekropol-dnk-analizi-qarabag-xanlarinin-izi-il%c9%99-reportaj-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=675348","title":{"rendered":"213 q\u0259bir, nekropol, DNK analizi: Qaraba\u011f xanlar\u0131n\u0131n izi il\u0259 &#8211; REPORTAJ + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Tarix kainat\u0131n vicdan\u0131d\u0131r deyibl\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131na, onun maddi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 v\u0259 h\u0259tta tarixin\u0259 qar\u015f\u0131 30 ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f vandall\u0131\u011fa son qoyulub. Lakin i\u015f\u011fal ill\u0259rinin faci\u0259vi simas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda hesabat ver\u0259c\u0259yi g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yir. Onlar \u0259srl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, xalq\u0131m\u0131z\u0131n izl\u0259rini tarixd\u0259n silm\u0259y\u0259, saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bir s\u00f6zl\u0259, erm\u0259nil\u0259rin vandalizm v\u0259 v\u0259h\u015filikl\u0259 olan genetik ba\u011flar\u0131 onlara tarixin daha bir s\u0131na\u011f\u0131ndan ke\u00e7m\u0259y\u0259 imkan verm\u0259yib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDcvYTVjOTYyNDItZTY0MS00Zjg5LWIyY2ItM2E5ZTNkZTUwZWQ1L2IyMTQ4MjRjLTUxZTktM2U1My1iZTAxLTgyYWQzZGUzMjlkZi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=bb8f5be4481638c4\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal zaman\u0131 \u0259n \u00e7ox da\u011f\u0131d\u0131lan, m\u0259hv edil\u0259n, mina il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisi A\u011fdamd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad olunana q\u0259d\u0259r \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lmam\u0131\u015f, salamat qalm\u0131\u015f bir d\u0259n\u0259 d\u0259 tikili qalmay\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra bura s\u0259f\u0259r etmi\u015f \u0259cn\u0259bi jurnalistl\u0259r, diplomatlar A\u011fdam\u0131 \u201cQafqaz\u0131n Xirosimas\u0131\u201d adland\u0131r\u0131blar. Bud\u0259f\u0259ki s\u0259f\u0259rimiz d\u0259 m\u0259hz \u201cQafqaz\u0131n Xirosimas\u0131\u201dna, daha d\u0259qiqi orada yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130mar\u0259t Kompleksin\u0259dir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDcvNDQ4MWNhMmUtZTg1Ni00NWM5LTgyMjItMTFhM2U1ODY5MzFlLzE5YzRmZjE1LWYyZTctM2U3ZC05MGMwLTY5YTM0YWU2MDM0Yi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=afc6697a06bd04bc\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130ki il \u00f6nc\u0259 buraya s\u0259f\u0259r zaman\u0131 \u0130mar\u0259t Kompleksinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f siluetini g\u00f6r\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin vicdandan pay almad\u0131\u011f\u0131na bir daha \u0259min olmu\u015fduq. Xan ail\u0259sinin \u00fczvl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u0259n q\u0259birl\u0259ri kol-kos basm\u0131\u015f, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259zarlar\u0131n ba\u015f v\u0259 sin\u0259da\u015flar\u0131 s\u00f6k\u00fcl\u0259r\u0259k apar\u0131lm\u0131\u015f, q\u0259dim t\u00fcrb\u0259l\u0259rd\u0259 donuz fermalar\u0131 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n dirisin\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u0259 d\u0259 q\u0259nim k\u0259sil\u0259r\u0259k v\u0259h\u015filiyin kitab\u0131n\u0131 yenid\u0259n yazd\u0131qlar\u0131na \u015fahid olmu\u015fduq. H\u0259min m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259n heyr\u0259tini gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259y\u0259n insanlar\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259ki ifad\u0259l\u0259ri unutmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki buradak\u0131 vandall\u0131\u011f\u0131n he\u00e7 bir dild\u0259, dind\u0259, irqd\u0259 q\u0259buledil\u0259n t\u0259r\u0259fi yox idi.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDcvZTc0OTA4ZjctZDlkOC00NDY4LTkwNDEtMTgxMTBmNzdlN2JkL2Q1YjE4YjkxLTQ0ZTYtMzVlYS1hNjU4LWViMTJmNzVkZDgyZS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=da1cded6f710c3bc\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>DNK analizl\u0259ri: Xan ail\u0259si v\u0259 onlar\u0131n qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir<\/strong><\/p>\n<p>Yenid\u0259n eyni m\u0259kanday\u0131q. \u0130mar\u0259t Kompleksind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqat v\u0259 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fik. El\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan bizd\u0259 kompleksd\u0259 ciddi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcratlar yaran\u0131r. \u0130ki il \u00f6nc\u0259ki m\u0259nz\u0259r\u0259 g\u00f6z\u00fcmd\u0259 canlan\u0131r. \u018frazinin h\u0259r t\u0259r\u0259fini g\u0259zmi\u015fdim, lakin burada 213 n\u0259f\u0259rin d\u0259fn olundu\u011fu m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fc xat\u0131rlam\u0131ram. S\u0259n dem\u0259, arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259dim m\u0259zarl\u0131q \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, yerl\u0259ri a\u015fkarlanaraq n\u00f6mr\u0259l\u0259nib. Da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, i\u00e7\u0259risind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n donuz saxlan\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcrb\u0259l\u0259r\u0259 sanki \u00f6z simas\u0131 yenid\u0259n qaytar\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda t\u00fcrb\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259zarlar\u0131n yeri ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDcvZDI0OTg2MzYtMTAxYi00MTQxLTlhYTktOWZlMDRhNjAxMjJmLzJmYzIzNzMwLTVkODUtM2U1Ny1hNDExLTcyMWY4YjJkODJmMS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=f00eb2a6a4eda949\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bu zaman AMEA-n\u0131n Arxeologiya, Etnoqrafiya v\u0259 Antropologiya \u0130nstitutunun direktoru F\u0259rhad Quliyevl\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015firik. Bildirir ki, ilkin informasiyalara g\u00f6r\u0259, burada 35-40 q\u0259brin oldu\u011fu t\u0259xmin edilib:<\/p>\n<p>\u201cKompleksd\u0259 apar\u0131lan qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 213 q\u0259bir a\u015fkar edilib v\u0259 h\u0259min onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti torpaq q\u0259birl\u0259rdir. Erm\u0259nil\u0259r s\u00f6z\u00fcged\u0259n q\u0259birl\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259r\u0259k ba\u015f v\u0259 sin\u0259da\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, onlardan tikinti material\u0131 kimi istifad\u0259 edibl\u0259r. Eyni zamanda, insan skeletl\u0259rinin \u00e7\u0259n\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259ki protezl\u0259rd\u0259n qiym\u0259tli metal di\u015fl\u0259ri \u00e7\u0131xarmaqla bir daha vandall\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdiribl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDYvNTAwYjQ0ZjktMTZlYi00YjZmLTlmYzItYjdlM2YyMDIzYWZmLzgzYzJlNWVlLWViMjYtMzcwNS04NzEzLTYxMzNmMzQ2Y2NlNS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=ec858f586744cac8\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u00fct\u00fcn bu hallar arxeoloqlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259dqiqatlar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b v\u0259 qeydiyyatlar\u0131 apar\u0131l\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrb\u0259l\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259birl\u0259rd\u0259n xan ail\u0259sinin \u00fczvl\u0259rini ay\u0131rd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn DNK n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn d\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 kompleksd\u0259ki t\u00fcrb\u0259l\u0259rd\u0259 xan\u0131n ail\u0259sinin hans\u0131 \u00fczvl\u0259rinin d\u0259fn olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ziddiyy\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. Biz bu analizl\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259nin Hac\u0259tt\u0259p\u0259 Universitetind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. DNK analizl\u0259ri xan ail\u0259sinin qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rini ay\u0131rd etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin skan edilm\u0259si il\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00fcz cizgil\u0259rini d\u0259 meydana \u00e7\u0131xaracaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Erm\u0259ni vandalizmi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f tarixi irsimiz b\u0259rpa edilir<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n t\u0259dqiqatlar Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n erk\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u00fc, bir s\u00f6zl\u0259, xanl\u0131\u011f\u0131n tarixi ger\u00e7\u0259kliyini a\u015fkara \u00e7\u0131xar\u0131b xalq\u0131m\u0131za t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zla m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, t\u00fcrb\u0259l\u0259rin i\u00e7ind\u0259 17 q\u0259bir qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b ki, bunlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti s\u0259rdab\u0259 tipli q\u0259birl\u0259rdir. Hans\u0131 ki, xan ail\u0259sin\u0259 aid \u0259sas d\u0259fn atributlar\u0131ndan biri d\u0259 m\u0259hz s\u0259rdab\u0259 tipli q\u0259birl\u0259rdir. T\u00fcrb\u0259nin \u0259traf\u0131nda daha s\u0259kkiz q\u0259bir qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b ki, onlar\u0131n da xan ail\u0259sinin \u00fczvl\u0259rin\u0259 aid oldu\u011fu hesab edilir. H\u0259m\u00e7inin\u00a0\u0130mar\u0259t Kompleksind\u0259 olan q\u0259biristanl\u0131qda 17-18-ci \u0259srl\u0259r\u0259 aid olan q\u0259birl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDYvZDBkYmIxY2EtZTVjMS00ODgzLWIwZTgtNzg3ZmRjZTQ4MDc2LzY0NWIzZWM2LTJjNTEtM2EwMS1hNmExLTM0MDE4NWMyNzBiYy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=34965b7435507b9e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>F.Quliyev 213 q\u0259bird\u0259n sad\u0259c\u0259 22-d\u0259n DNK n\u00fcmun\u0259si g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc deyib:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259hz h\u0259min q\u0259birl\u0259rin xan ail\u0259sin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Biz bundan sonra tarixi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131n b\u0259rpa olunmu\u015f versiyas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. H\u0259m\u00e7inin, \u0259razid\u0259 yarad\u0131lacaq muzeyd\u0259 Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan ail\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar t\u0259qdim olunacaq. H\u0259min muzeyd\u0259 Qaraba\u011f xanlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 onlar haqq\u0131nda bir s\u0131ra m\u0259lumatlar \u00f6z \u0259ksini tapacaq. Y\u0259ni arxeoloji qaz\u0131nt\u0131larla q\u0259sd\u0259n m\u0259hv edilmi\u015f tariximizin b\u0259rpas\u0131na \u00e7al\u0131\u015facaq v\u0259 erm\u0259ni vandalizmi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f tarixi irsimizi g\u00fcn \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDYvNGM1ODU3YzktMWU2Yy00Y2U2LThlYzQtZDE5ZWY4NzI3NTU2L2YxOTFlYjQwLTE2NTYtM2MwZC1hMGI2LTRhODY4MTQ5YWYwMy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=93eb8341b51b668f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Arxeoloq alim \u0130mar\u0259t Kompleksinin eyni zamanda h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olundu\u011funu bildirib:<\/p>\n<p>\u201cBurada yarad\u0131lm\u0131\u015f donuz\u00e7uluq fermas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc qaz\u0131nt\u0131larda 10-a yax\u0131n q\u0259bir a\u015fkar edilib. Bir s\u00f6zl\u0259, \u0259razi erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilib. T\u0259dqiqatlar\u0131n dig\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 buradak\u0131 q\u0259birl\u0259rin ba\u015fda\u015f\u0131 v\u0259 sin\u0259da\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n oxunmas\u0131 prosesi h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Biz h\u0259min epiqraflar\u0131 oxumaqla da kompleksd\u0259 d\u0259fn olunan insanlar\u0131n q\u0259birl\u0259rinin kim\u0259 m\u0259xsuslu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>P\u0259nah\u0259li xan\u0131n saray\u0131 interaktiv muzey kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k<\/p>\n<p>Biz\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlardan ayd\u0131n olur ki, layih\u0259nin sonunda aliml\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n tarixi q\u0259biristanl\u0131q haqq\u0131nda dol\u011fun v\u0259 yeni informasiya ortaya qoyulacaq. H\u0259m\u00e7inin\u00a0A\u011fdam\u0131n \u00dcz\u0259rlikt\u0259p\u0259, \u00c7inarl\u0131t\u0259p\u0259 kimi q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015eahbulaq Qalas\u0131 \u0259traf\u0131nda qaz\u0131nt\u0131lara ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur. Bu qaz\u0131nt\u0131larla Qaraba\u011f\u0131n q\u0259dim d\u00f6vr maddi-m\u0259d\u0259ni irsi \u00f6yr\u0259nil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDYvNjdiOGM1ZGMtN2NmNC00ZDliLTgyNDItYzQ3YzA3YWI3NWU2LzNkNmY3OWFmLTUwOGEtMzVhNy1iNGU0LWFhN2MwMTMyMzlkNi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=a77824bd6be99eae\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin tarixi abid\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 v\u0259h\u015fi m\u00fcnasib\u0259ti s\u00f6z\u00fcged\u0259n irsin onlara m\u0259xsus olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n banisi P\u0259nah\u0259li xan\u0131n saray\u0131 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259, \u0130mar\u0259t Kompleksinin i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131lara v\u0259 vandalizm\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f tarixi memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rimizd\u0259n biri oldu\u011funu vur\u011fulayan M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyinin Aparat r\u0259hb\u0259ri Xanlar A\u011falarov \u0259lav\u0259 edib ki, kompleksd\u0259ki xan\u0131n saray\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 olan xan\u0131n saraylar\u0131ndan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259sas c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 burada Qaraba\u011f xanlar\u0131n\u0131n n\u0259slind\u0259n olan dig\u0259r n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin d\u0259fn olunmas\u0131d\u0131r: \u201c\u018frazid\u0259 5 \u0259d\u0259d t\u00fcrb\u0259nin da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 v\u0259 eyni zamanda q\u0259dim m\u0259zarl\u0131q qalmaqdad\u0131r. P\u0259nah\u0259li xan\u0131n, \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xur\u015fudbanu Nat\u0259van\u0131n m\u0259zarlar\u0131n\u0131n kompleksd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyi ehtimal olunur. Torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad olunduqdan d\u0259rhal sonra Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u0259sas\u0259n \u00fcmumilikd\u0259 \u0130mar\u0259t Kompleksinin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u0130taliyan\u0131n s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r c\u0259lb olunub\u201d.<\/p>\n<p>Nazirliyin Aparat r\u0259hb\u0259ri vur\u011fulay\u0131b ki, onlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razi v\u0259 arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259r h\u0259rt\u0259r\u0259fli ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, eyni zamanda qabaqc\u0131l beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq dizayn v\u0259 b\u0259rpa layih\u0259l\u0259ri haz\u0131rlan\u0131b: \u201cH\u0259min layih\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0259razid\u0259 P\u0259nah\u0259li xan\u0131n saray\u0131n\u0131n b\u0259rpa edil\u0259r\u0259k interaktiv muzey kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si, eyni zamanda t\u00fcrb\u0259l\u0259rin, m\u0259zarl\u0131qlar\u0131n oldu\u011fu kimi saxlan\u0131laraq b\u0259rpa edilm\u0259si, Qaraba\u011f Atlar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur\u201d.<\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDYvMDg1OWMxZjAtN2I0Yy00ZmQ2LTgwMDctY2M5MTIxMzRjNjg3L2IzZjE5OWE5LTM5OWEtMzhlZi1hZWJhLWU1ODkwYzMxN2MzYy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=b2aba743ebd23661\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaradan ail\u0259y\u0259 aid nekropol t\u0259dqiq edilir<\/strong><\/p>\n<p>Tarix\u0259n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti aparan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0259razid\u0259 ya\u015fayan aborigen xalq\u0131n maddi-m\u0259d\u0259ni irsini m\u0259hv edir. Erm\u0259nistan da \u00f6t\u0259n 30 il \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011fda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A\u011fdamda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maddi-m\u0259d\u0259ni irsinin, dini inanclar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ibad\u0259t yerl\u0259rinin, eyni zamanda q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n m\u0259hvini h\u0259d\u0259f olaraq g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. D\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259nil\u0259rin \u0259sas m\u0259qs\u0259di burada xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259rini m\u0259hv etm\u0259k olub. Erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 vaxt d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yibl\u0259r ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar n\u0259 zamansa \u00f6z torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqlar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259rbi konfliktl\u0259r zaman\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259l\u0259rin t\u0259dqiqi \u0259sas g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndan biridir. \u0130mar\u0259t Kompleksinin arxeoloji t\u0259dqiqinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di is\u0259 odur ki, tarixi Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaradan ail\u0259y\u0259 aid nekropol (m\u0259zarl\u0131q, q\u0259biristanl\u0131q &#8211; red.) t\u0259dqiq edilsin.<\/p>\n<p>\u0130mar\u0259t Kompleksinin tariximiz v\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259hd\u0259tini t\u0259\u015fkil etdiyini dey\u0259n M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi yan\u0131nda M\u0259d\u0259ni \u0130rsin Qorunmas\u0131, \u0130nki\u015faf\u0131 v\u0259 B\u0259rpas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin r\u0259isi S\u0259bin\u0259 Hac\u0131yeva bildirib ki, haz\u0131rda \u0259razid\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si yekunla\u015f\u0131b. Apar\u0131lan geni\u015f arxeoloji qaz\u0131nt\u0131larla yana\u015f\u0131, abid\u0259l\u0259rin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti, dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131, onlara d\u0259ymi\u015f z\u0259rb\u0259 v\u0259 s. kimi bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dqiqatlar apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDUvOTFhOGRjZjUtOGNjYy00NzM2LTk2NjQtNTNjZjJjODc2ZjFiL2EyOGU1NDY4LThmNTQtMzY3Ny04MTBhLWEwZDczN2Y4YWY2OS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=af0dbeb1eb81d08d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrb\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u00e7\u0259risind\u0259 v\u0259 \u0259traf\u0131nda ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131b. M\u0259qb\u0259r\u0259l\u0259rin \u0259n ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan hiss\u0259l\u0259ri b\u0259rkidilib. Tarix\u0259n burada istifad\u0259 olunan da\u015flar \u015eahbulaq \u0259razisind\u0259 olan karxanadan g\u0259tirilib. Bu bax\u0131mdan, b\u0259rpa zaman\u0131 da eyni materialdan istifad\u0259 olunacaq. T\u0259dqiqatlar bir ne\u00e7\u0259 hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259t olaca\u011f\u0131ndan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin n\u0259 zaman bit\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 proqnoz verm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Lakin biz layih\u0259nin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez bitm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q\u201d,- qurum r\u0259smisi bildirib.<\/p>\n<p>Tarix mill\u0259tl\u0259rin tarlas\u0131d\u0131r. H\u0259r bir xalq bu tarlaya ke\u00e7mi\u015fd\u0259 n\u0259 \u0259k\u0259rs\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onu bi\u00e7\u0259c\u0259k. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259n uzaq mill\u0259tl\u0259r m\u0259d\u0259ni olan xalqlar\u0131n ayaqlar\u0131 alt\u0131nda \u0259zilm\u0259y\u0259 m\u0259hkumdur. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u0259slind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n timsal\u0131nda tarix\u0259 v\u0259 onun yadigarlar\u0131na sahib \u00e7\u0131xmaq bax\u0131m\u0131ndan h\u0259r iki xalq\u0131n k\u0259skin f\u0259rqini n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u00c7\u00fcnki erm\u0259nil\u0259rin da\u011f\u0131daraq m\u0259hv etdiyi tarix onlar\u0131 barbar, v\u0259h\u015fi, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 is\u0259 qurub-yaradan, irsin\u0259 sahib \u00e7\u0131xan xalq kimi \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMTIvMjkvMTQvNTAvNDUvZmUzOWNiMWYtZDliYy00MzY4LWEzYzAtNTczNzVlYzNhNzQ4L2Q0YmFiMTEwLWJmZjQtM2E0Yy1hMTUzLWYwMDZkZDRmY2M2NC5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=8b046980f965a6a2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>\u201cReport\u201d \u0130nformasiya Agentliyi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix kainat\u0131n vicdan\u0131d\u0131r deyibl\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131na, onun maddi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 v\u0259 h\u0259tta tarixin\u0259 qar\u015f\u0131 30 ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f vandall\u0131\u011fa son qoyulub. Lakin i\u015f\u011fal ill\u0259rinin faci\u0259vi simas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda hesabat ver\u0259c\u0259yi g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yir. Onlar \u0259srl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, xalq\u0131m\u0131z\u0131n izl\u0259rini tarixd\u0259n silm\u0259y\u0259, saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bir s\u00f6zl\u0259, erm\u0259nil\u0259rin vandalizm v\u0259 v\u0259h\u015filikl\u0259 olan genetik ba\u011flar\u0131 onlara tarixin daha bir s\u0131na\u011f\u0131ndan ke\u00e7m\u0259y\u0259 imkan verm\u0259yib. \u0130\u015f\u011fal zaman\u0131 \u0259n \u00e7ox da\u011f\u0131d\u0131lan, m\u0259hv edil\u0259n, mina il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisi A\u011fdamd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad olunana q\u0259d\u0259r \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lmam\u0131\u015f, salamat qalm\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":675349,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/cff8b54d-8486-39ce-af92-864d03e40fa4_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Tarix kainat\u0131n vicdan\u0131d\u0131r deyibl\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131na, onun maddi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 v\u0259 h\u0259tta tarixin\u0259 qar\u015f\u0131 30 ild\u0259n \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f vandall\u0131\u011fa son qoyulub. Lakin i\u015f\u011fal ill\u0259rinin faci\u0259vi simas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda hesabat ver\u0259c\u0259yi g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yir. Onlar \u0259srl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, xalq\u0131m\u0131z\u0131n izl\u0259rini tarixd\u0259n silm\u0259y\u0259, saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bir s\u00f6zl\u0259, erm\u0259nil\u0259rin vandalizm v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/675348"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=675348"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/675348\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/675349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=675348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=675348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=675348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}