{"id":676220,"date":"2024-01-02T12:37:30","date_gmt":"2024-01-02T08:37:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=676220"},"modified":"2024-01-02T12:37:30","modified_gmt":"2024-01-02T08:37:30","slug":"dunyanin-al-yasil-reytinqi-n%c9%99-%c9%99n-yaxsilarin-onlugundayiq-n%c9%99-d%c9%99-%c9%99n-pisl%c9%99rin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=676220","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n al-ya\u015f\u0131l reytinqi &#8211; n\u0259 \u201c\u0259n yax\u015f\u0131\u201dlar\u0131n onlu\u011funday\u0131q, n\u0259 d\u0259 \u201c\u0259n pis\u201dl\u0259rin"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6t\u0259n ilin son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Transparency International &#8211; korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 yeni \u201cKorrupsiya qavrama indeksi\u201dni d\u0259rc edib. Reytinq c\u0259dv\u0259lind\u0259 v\u0259 ona dair \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 maraql\u0131 detallar var.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r biznesin qeyri-\u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131, media azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131, m\u0259murlar\u0131n \u0259li\u0259yriliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rin korrupsiyala\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259s\u0259ini t\u0259rtib edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6nc\u0259 onu dey\u0259k ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f 10 \u00f6lk\u0259sind\u0259n biri deyil v\u0259 bu sevindiricidir. Eyni zamanda \u00f6lk\u0259mizin ad\u0131 10 \u0259n az korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0131ras\u0131nda da deyil v\u0259 bu, yaln\u0131z o arzunu do\u011fura bil\u0259r ki, ka\u015f a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 siyah\u0131da Az\u0259rbaycan\u0131n ad\u0131 da olard\u0131.<\/p>\n<p>Korrupsiyan\u0131n \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259si 2023-c\u00fc ild\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 olub: Danimarka, \u0130sve\u00e7r\u0259, Almaniya, Norve\u00e7, Yeni Zelandiya, \u0130sve\u00e7, Malayziya, Kanada, Finlandiya, Avstriya.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, ilk onlu\u011fa daxil olanlar\u0131n 7-si Avropa, biri Amerika, biri Okeaniya, dig\u0259ri is\u0259 C\u0259nibi Asiya \u00f6lk\u0259sidir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya hegemonu AB\u015e, Avropan\u0131n t\u0259rifli \u00f6lk\u0259si Fransa, el\u0259c\u0259 d\u0259 Uzaq \u015e\u0259rqin \u0259n demokratik v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri olan Yaponiya v\u0259 C\u0259nubi Koreya ilk onlu\u011fa daxil deyil. Malayziyan\u0131n onlar\u0131n \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si fenomenal hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 korrupsiyan\u0131n q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f oldu\u011fu, korrupsiyaya aid x\u0259rit\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131l r\u0259ngl\u0259 i\u015far\u0259l\u0259n\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin qrafas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n x\u0259rit\u0259d\u0259ki ya\u015f\u0131l v\u0259 sar\u0131 r\u0259ngl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 korrupsiyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131, nar\u0131nc\u0131 v\u0259 t\u00fcnd q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngl\u0259r is\u0259 yuxar\u0131 oldu\u011funu ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Afrikada c\u0259mi bir \u00f6lk\u0259d\u0259 &#8211; Botsvanada korrupsiya a\u00e7\u0131q ya\u015f\u0131l r\u0259nd\u0259dir. C\u0259nubi Amerikada is\u0259 \u00c7ili, Uruqvay, Fransa Qvineyas\u0131 o t\u0259r\u0259qqid\u0259dir.<\/p>\n<p>Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r nar\u0131nc\u0131-q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng\u0259 boyan\u0131b.<\/p>\n<p>Korrupsiyaya u\u011frama indeksind\u0259 \u0259n pis v\u0259ziyy\u0259t is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir: Venesuela, Y\u0259m\u0259n, Somali, Rusiya, Qvineya, Suriya, C\u0259nubi Sudan, Liviya. \u018ffqan\u0131stan, Simali Koreya.<\/p>\n<p>\u015eimali Koreyadan ba\u015fqa dig\u0259rl\u0259ri bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 olan v\u0259 ya v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131 ya\u015fayan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. \u015eimali Koreya is\u0259 \u0259n s\u0259rt qanunlar\u0131n v\u0259 amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6lk\u0259 olsa da, g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u0259murlar he\u00e7 n\u0259d\u0259n qorxmurlar v\u0259 s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 al\u0131b-verirl\u0259r. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 media azadl\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin yan\u0131nda olmas\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011fursa da, m\u00fcst\u0259qil rus ekspertl\u0259r v\u0259 jurnalistl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rinin yerinin d\u00fcr\u00fcst t\u0259sbit olundu\u011funu yaz\u0131rlar. H\u0259r g\u00fcn iqtisadi cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa, m\u0259murlar\u0131n korrupsiyala\u015fmas\u0131na dair yay\u0131lan informasiyalardan da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 15 m\u00fctt\u0259fiq respublikan\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u0259n qanunp\u0259r\u0259stinin Rusiya oldu\u011fu bildirils\u0259 d\u0259, rus mill\u0259tinin \u201c\u00fcr\u0259yi q\u0131z\u0131l, \u0259li t\u0259miz\u201d oldu\u011fu iddia olunsa da, haz\u0131rda v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox f\u0259rqlidir v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 Y\u0259m\u0259nin, Somalinin yan\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin i\u00e7ind\u0259 Rusiya, Ukrayna, Moldova il\u0259 yana\u015f\u0131, Litvan\u0131n da korrupsiyan\u0131n \u0259n \u015fidd\u0259tli oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmas\u0131 is\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fcd\u00fcr. Nec\u0259 olub ki, bu Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00f6z qon\u015fular\u0131ndan \u2013 Latviya v\u0259 Estoniyadan bu q\u0259d\u0259r f\u0259rql\u0259nir?<\/p>\n<p>Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, h\u0259r regionda m\u0259hz yax\u015f\u0131 v\u0259 pis m\u0259nada f\u0259rql\u0259n\u0259n bir n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259 olur. Qafqaz regionunda o c\u00fcr yax\u015f\u0131 m\u0259nada f\u0259rqli, n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259 olmaq G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n b\u0259xtin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259 korrupsiyaya u\u011frama indeksi bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259ndir.<\/p>\n<p>Uruqvay\u0131n korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furu ke\u00e7mi\u015f prezident Xose Mujikan\u0131n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u011flamaq olar. Bu \u015f\u0259xs prezident oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 kristall\u0131\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259tin bir pesosuna tamah salmamas\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur idi. Prezident olmazdan \u0259vv\u0259l o, nec\u0259 \u00f6z k\u00f6hn\u0259, 50 ilin avtomobilini s\u00fcr\u00fcrd\u00fcs\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259min ma\u015f\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u0259s Afrikadak\u0131 \u201cya\u015f\u0131l ada\u201d \u2013 Botsvana kimin, n\u0259yin hesab\u0131na korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 u\u011fur qazan\u0131b? Ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 korrupsiya reytinqi bar\u0259d\u0259 haz\u0131rlanan m\u0259qal\u0259nin sonunda bel\u0259 bir fikir var: \u201cH\u0259l\u0259lik d\u00fcnyan\u0131n el\u0259 bir \u00f6lk\u0259si yoxdur ki, korrupsiyan\u0131 tam m\u0259\u011flub etsin. Y\u0259qin ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin bu \u201ccanavar\u201dla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 nisb\u0259t\u0259n u\u011fur qazanmas\u0131 hakimiyy\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bunu etm\u0259k ist\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>R\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fun s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 n\u0259inki Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini, h\u0259tta bir \u00e7ox ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n gerid\u0259 qalan Afrika d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini d\u0259 qabaqlayan Litvada is\u0259 m\u0259murlar\u0131n v\u0259 \u0259dliyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rinin daha \u00e7ox korrupsiyaya u\u011frmas\u0131na \u0259min olan ictimaiyy\u0259tin q\u0259na\u0259ti bel\u0259dir: \u201cBizd\u0259 korrupsiya ona g\u00f6r\u0259 t\u00fc\u011fyan edir ki, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 olanlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri korrupsionerdir v\u0259 onlar \u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u201cm\u00fcbariz\u0259\u201d apar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu fikiri bir \u00e7ox ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 \u015famil etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/www.musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n ilin son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Transparency International &#8211; korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 yeni \u201cKorrupsiya qavrama indeksi\u201dni d\u0259rc edib. Reytinq c\u0259dv\u0259lind\u0259 v\u0259 ona dair \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 maraql\u0131 detallar var. Ekspertl\u0259r biznesin qeyri-\u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131, media azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131, m\u0259murlar\u0131n \u0259li\u0259yriliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rin korrupsiyala\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259s\u0259ini t\u0259rtib edibl\u0259r. \u00d6nc\u0259 onu dey\u0259k ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f 10 \u00f6lk\u0259sind\u0259n biri deyil v\u0259 bu sevindiricidir. Eyni zamanda \u00f6lk\u0259mizin ad\u0131 10 \u0259n az korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0131ras\u0131nda da deyil v\u0259 bu, yaln\u0131z o arzunu do\u011fura bil\u0259r ki, ka\u015f a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 siyah\u0131da Az\u0259rbaycan\u0131n ad\u0131 da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":676221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/fd15dac34ed7a7f5cedb1f97e538dad0.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n ilin son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Transparency International &#8211; korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 yeni \u201cKorrupsiya qavrama indeksi\u201dni d\u0259rc edib. Reytinq c\u0259dv\u0259lind\u0259 v\u0259 ona dair \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 maraql\u0131 detallar var. Ekspertl\u0259r biznesin qeyri-\u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131, media azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131, m\u0259murlar\u0131n \u0259li\u0259yriliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rin korrupsiyala\u015fma d\u0259r\u0259c\u0259s\u0259ini t\u0259rtib edibl\u0259r. \u00d6nc\u0259 onu dey\u0259k ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=676220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/676220\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/676221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=676220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=676220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=676220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}