{"id":679008,"date":"2024-01-12T08:22:34","date_gmt":"2024-01-12T04:22:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=679008"},"modified":"2024-01-12T08:22:34","modified_gmt":"2024-01-12T04:22:34","slug":"z%c9%99ng%c9%99zur-d%c9%99hlizi-acilmalidir-v%c9%99-acilacaqdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=679008","title":{"rendered":"Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>10 yanvar 2024-c\u00fc ild\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, h\u0259d\u0259fl\u0259ri bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun beyn\u0259lxalq v\u0259 regional \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n d\u0259 b\u0259hs etdi. M\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259zdir: S\u00fclh sazi\u015fi imzalanmasa Erm\u0259nistan yen\u0259 dalanda qalacaq v\u0259 iddialar\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7il\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm reall\u0131qdan biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259tiyy\u0259tdir. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259d\u0259 \u00f6z\u0259l sektorda \u00e7al\u0131\u015fanlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edil\u0259n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259y\u0259, Qaraba\u011fa v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura daha \u00e7ox investisiya qoyma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u00ab\u00c7\u00fcnki vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k, dediyim o Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 Z\u0259ng\u0259zuru c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yik, bu, reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. M\u0259nim he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259m yoxdur, \u00e7\u00fcnki \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u00fct\u00fcn Ba\u015f planlar\u0131 t\u0259sdiql\u0259ndi. \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u00fct\u00fcn Ba\u015f planlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n, daha do\u011frusu, Avropan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri. \u015eu\u015fa el\u0259 bir \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k ki, bunun d\u00fcnyada b\u0259nz\u0259ri olmayacaq, memarl\u0131q v\u0259 t\u0259bi\u0259t bir v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.\u00bb<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n aktualla\u015fmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 30 ild\u0259n art\u0131q Erm\u0259nistan\u0131n blokadas\u0131nda qalan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r rayonlar\u0131 il\u0259 ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri \u00abdonan\u00bb \u0259laq\u0259sini, avtomobil v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k, mar\u015frutun beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00abM\u0259n t\u0259sad\u00fcf\u0259n Ordubad d\u0259mir yolu stansiyas\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259mi\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki bunun da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259nas\u0131 var. Bu yax\u0131nlarda buradan t\u0259qrib\u0259n 50-60 kilometr uzaql\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n Mincivan q\u0259s\u0259b\u0259sinin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f d\u0259mir yolu stansiyas\u0131nda bax\u0131\u015f ke\u00e7irdim. Orada d\u0259mir yolu m\u00f6vcud deyil. M\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u0259mir yolu infrastrukturunu da\u011f\u0131d\u0131bd\u0131r, talan edibdir. Orada bir m\u0259rk\u0259z olacaq, burada bir m\u0259rk\u0259z olacaq. Z\u0259ngilan\u0131 Nax\u00e7\u0131vanla ay\u0131ran c\u0259mi 40 kilometrlik Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizidir, hans\u0131 ki, a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli bu infrastrukturun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar daha da intensivl\u0259\u015fib. Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atan 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra C\u0259nubi Qafqazda yeni geostrateji v\u0259ziyy\u0259t, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259d ed\u0259n, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin \u0259vv\u0259lki f\u0259aliyy\u0259ti, perspektivl\u0259ri ciddi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu infrastrukturun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyasi, iqtisadi h\u0259yat\u0131nda, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda \u0259sasl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yaradacaq h\u0259d\u0259fl\u0259r, alternativ yollar \u0259trafl\u0131 m\u00fczakir\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Yerli telekanallara m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Tbilisid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u0130p\u0259k Yolu Forumunda Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan\u0131n guya yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs kimi ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00abs\u00fclh\u00fcn k\u0259si\u015fm\u0259si\u00bb, \u00aberm\u0259ni qov\u015fa\u011f\u0131\u00bb\u00a0kimi baya\u011f\u0131 \u00ablayih\u0259\u00bbsi il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini daha inand\u0131r\u0131c\u0131, reall\u0131q \u0259sas\u0131nda a\u00e7\u0131qlayan Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, Erm\u0259nistan 10 noyabr \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanat\u0131ndak\u0131 kommunikasiyalarla ba\u011fl\u0131 m\u00fcdd\u0259an\u0131 yerin\u0259 yetirmir v\u0259 faktiki olaraq \u00f6z \u00f6hd\u0259liyin\u0259 laqeyd yana\u015f\u0131r: \u00abOna g\u00f6r\u0259 bunu p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k, eyni zamanda, \u00abZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi\u00bb s\u00f6z\u00fcn\u00fc sildirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u00abZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi\u00bb s\u00f6z\u00fc onlar\u0131 \u00e7ox q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r v\u0259 m\u0259n dey\u0259nd\u0259 ki, ax\u0131 d\u0259hliz h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259nin suverenliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na alm\u0131r, &#8211; \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi var, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7ir. Bu, o dem\u0259k deyil ki, bizim suverenliyimiz burada \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi var, &#8211; amma n\u0259d\u0259ns\u0259 Erm\u0259nistanda bu d\u0259hliz s\u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bir az f\u0259rqlidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu erm\u0259ni yol k\u0259si\u015fm\u0259si, ya yolay\u0131r\u0131c\u0131, ondan sonra bunu \u00abs\u00fclh yol k\u0259si\u015fm\u0259si\u00bb\u00a0adland\u0131rm\u0131\u015flar. Amma faktiki olaraq bu, piar aksiyadan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. Onlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Z\u0259ngilanla Ordubad aras\u0131ndak\u0131 \u0259razid\u0259 biz\u0259 mane\u0259siz ke\u00e7id verm\u0259lidirl\u0259r. Bu, onlar\u0131n \u00f6hd\u0259liyidir. M\u0259n art\u0131q demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana ged\u0259n y\u00fckl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015flar v\u0259 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri he\u00e7 bir yoxlamadan ke\u00e7m\u0259d\u0259n, g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na c\u0259lb edilm\u0259d\u0259n s\u0259rb\u0259st ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. O ki qald\u0131, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin y\u00fckl\u0259rin\u0259, \u0259g\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, Orta Asiyadan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 bir y\u00fck Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n g\u00f6nd\u0259rilirs\u0259 v\u0259 h\u0259tta Az\u0259rbaycandan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 hans\u0131sa bir y\u00fck g\u00f6nd\u0259rilirs\u0259, t\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 da \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir. Y\u0259ni, bu, \u00e7ox \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqedir.\u00bb<\/p>\n<p>\u00d6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 mar\u015frutun ke\u00e7diyi \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Hayastan\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u0259saslanmayan s\u0259rs\u0259ml\u0259m\u0259l\u0259ridir. Bu kimi q\u0259r\u0259zli yana\u015fmaya \u00abBiz \u00fc\u00e7 il g\u00f6zl\u0259mi\u015fik, bizi ittiham edirdil\u0259r ki, biz g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k o yolu a\u00e7aca\u011f\u0131q. Halbuki bu, c\u0259f\u0259ng bir ittiham idi. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu \u015fayi\u0259l\u0259ri, bel\u0259 ucuz \u015fayi\u0259l\u0259ri yayan da Fransad\u0131r. Biz d\u0259qiq bilirik ki, h\u0259r yerd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 y\u0259qin davam edir ki, bu g\u00fcn-sabah Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistana h\u00fccum ed\u0259c\u0259k. Halbuki bunun he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur, he\u00e7 bir haz\u0131rl\u0131q da getmir v\u0259 bu g\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gizl\u0259tm\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki h\u0259r \u015fey yuxar\u0131dan, peykd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, dig\u0259r informasiya m\u0259nb\u0259l\u0259ri var\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 bildirdi ki, biz q\u0131sa yolla Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131vanla birl\u0259\u015fdirm\u0259liyik v\u0259 bildiyiniz kimi, \u0130ranla art\u0131q raz\u0131l\u0131q da \u0259ld\u0259 edildi. Bel\u0259likl\u0259, manipulyasiyalarla m\u0259\u015f\u011ful olan Erm\u0259nistan yen\u0259 dalan olaraq qalacaq v\u0259 iddialar\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r, \u0130mzalanan b\u0259yanatlarda qeyd olundu\u011fu kimi Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana (Nax\u00e7\u0131vana) ged\u0259n y\u00fckl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015flar v\u0259 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri he\u00e7 bir yoxlamadan ke\u00e7m\u0259d\u0259n, g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na c\u0259lb edilm\u0259d\u0259n s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259lidir. Dig\u0259r, y\u0259ni \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ged\u0259n y\u00fckl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir. Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunan bu t\u0259klifl\u0259r daha \u00e7ox sivil qaydalara \u0259saslan\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n alternativ olaraq ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc, Fransan\u0131n izinin hiss olundu\u011fu \u00abs\u00fclh qov\u015fa\u011f\u0131\u201d\u00bb layih\u0259si avant\u00fcra, s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na s\u00fcni yarad\u0131lan \u0259ng\u0259ldir. Haz\u0131rda co\u011frafi iqlim \u015f\u0259raitini n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla tam \u0259minlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n d\u00fczg\u00fcn variant Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259klifidir. \u018fg\u0259r Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi b\u0259rpa olunmasa Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistanla ba\u015fqa he\u00e7 bir yerd\u0259 s\u0259rh\u0259dimizi a\u00e7maq fikrind\u0259 deyil.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanla \u0130ran aras\u0131nda iqtisadi, ticar\u0259t v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131n\u0131n Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n 15-ci iclas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259ti il\u0259 \u0130ran H\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda \u0130ran \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda yeni kommunikasiya ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Anla\u015fma Memorandumunun imzalanmas\u0131nda da m\u0259qs\u0259d bu n\u0259qliyyat vasit\u0259sinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n tezl\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. Memorandumda qeyd olundu\u011fu kimi, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda yeni kommunikasiya ba\u011flant\u0131s\u0131 olan bu d\u0259hliz Avrasiya m\u0259kan\u0131n\u0131n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdirm\u0259kl\u0259 , b\u00f6lg\u0259nin v\u0259 daha geni\u015f co\u011frafiyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259, n\u0259qliyyat-kommunikasiya, logistika infrastrukturunun inki\u015faf\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 iki avtomobil (piyada ke\u00e7idi il\u0259) v\u0259 iki d\u0259mir yolu olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 d\u00f6rd k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 rabit\u0259 v\u0259 enerji t\u0259minat\u0131 infrastrukturunun tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raq ki, h\u0259min k\u00f6rp\u00fcl\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 5 km m\u0259saf\u0259d\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259k. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck iqtisadi dividendl\u0259r g\u0259tirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Nax\u00e7\u0131van MR-in blokadadan \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 da t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Rusiya il\u0259 Ukrayna aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n getdiyi v\u0259 r\u0259smi Kreml\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi sanksiyalar\u0131n t\u0259tbiq edildiyi, bununla ba\u011fl\u0131 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat-tranzit d\u0259hlizl\u0259rinin \u015fimal qon\u015fumuzun \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n infrastruktur seqmentinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259c\u0259k yeni kommumikasiya ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259ti beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Bu mar\u015frutun b\u00f6y\u00fck perspektiv\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n ekspertl\u0259rin vur\u011fulad\u0131qlar\u0131 kimi, siyasi , iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7il\u0259n, b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n aktualla\u015fmas\u0131 tarixi hadis\u0259, Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm q\u0259l\u0259b\u0259sidir. Bu infrastrukturun regional m\u00fcst\u0259vid\u0259ki \u00f6n\u0259mi is\u0259 bir s\u0131ra f\u0259rqli istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 alternativlik t\u0259\u015fkil etm\u0259si, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya aras\u0131nda yeni mar\u015frutun yaranmas\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, yeni d\u0259hliz t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 diqq\u0259tinin artmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 g\u0259mi n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n artmas\u0131nda stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 faktor rolunu oynayacaq. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin qit\u0259l\u0259raras\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259ti is\u0259 bu infrastrukturun \u00c7inin \u00abBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u00bb layih\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131, son ill\u0259rd\u0259 artan iqtisadi n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 alternativliyidir. Bel\u0259 ki, bu mar\u015frut vasit\u0259sil\u0259 \u00c7ind\u0259n g\u0259l\u0259n mallar\u0131n T\u00fcrkiy\u0259nin \u015e\u0259rq vilay\u0259tl\u0259rin\u0259, oradan da Aral\u0131q d\u0259nizi v\u0259 ya \u0130stanbul bo\u011fazlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Avropaya da\u015f\u0131nmas\u0131 t\u0259min olunacaq.<br \/>\nBa\u015fqa s\u00f6zl\u0259 deyils\u0259 , yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizin\u0259 inteqrasiya edilm\u0259si fonunda Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi Avropa v\u0259 Asiya qit\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u00f6n\u0259mli ticar\u0259t mar\u015frutu kimi diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda bu d\u0259hliz il\u0259 ba\u011fl\u0131 tam raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilm\u0259s\u0259 d\u0259, r\u0259smi \u0130r\u0259van 2020-ci ilin 10 noyabr\u0131nda imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli B\u0259yanatda qeyd olunan h\u00fcquqi, siyasi, iqtisadi, kommunikasiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin icras\u0131nda \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 m\u0259cbur v\u0259 m\u0259hkumdur.<\/p>\n<p>Qeyri-konstruktiv davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitliyin yaranmas\u0131na \u0259n ciddi mane\u0259 olan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan anlamal\u0131d\u0131r v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259siz, sonda anlayacaq ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259ti kimi iqtisadi, siyasi bax\u0131mdan \u0259n \u00e7ox Hayastana xeyir ver\u0259c\u0259k. Bu d\u0259hliz \u015eimal-C\u0259nub Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizinin v\u0259 Orta D\u0259hlizin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131racaq, b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaranacaq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q il\u0259 regionda sabitlik, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik b\u0259rpa edil\u0259c\u0259k, m\u00fcnaqi\u015f\u0259siz m\u00fchit formala\u015facaq.Y\u0259ni, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015farsa v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 qondarma soyq\u0131r\u0131m iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259k\u0259rs\u0259, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda i\u015ftirak v\u0259 ciddi iqtisadi qazanc \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n zamanla Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin t\u0259qdim etdiyi imkanlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini anlayaca\u011f\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan r\u0259smil\u0259ri ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslanan, pozitiv \u0259hval-ruhiyy\u0259 yaradacaq t\u0259klifi bu \u00f6lk\u0259nin suverenliyin\u0259 t\u0259hdid deyil. \u00dcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131ran, havadarlar\u0131n\u0131n, revan\u015fistl\u0259rin v\u0259dl\u0259rin\u0259 aldanan r\u0259smi \u0130r\u0259van\u0131n \u0259sass\u0131z b\u0259han\u0259l\u0259r g\u0259tirm\u0259k imkanlar\u0131 t\u00fck\u0259nib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi &#8211; Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n Xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Hikm\u0259t Hac\u0131yevin Almaniyan\u0131n \u00abBerliner Zeitung\u00bb\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdiyi kimi, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259din demarkasiyas\u0131 v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yekun h\u0259lli s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca amilidir: \u00abD\u0259hliz\u201d termini Erm\u0259nistan\u0131 qorxutmamal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu, n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131 kontekstind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. Bu n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259si Erm\u0259nistan\u0131 \u0130ranla s\u0259rh\u0259dind\u0259n m\u0259hrum etm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu mar\u015frut Erm\u0259nistan\u0131 iki hiss\u0259y\u0259 d\u0259 b\u00f6lm\u0259y\u0259c\u0259k. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bununla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 b\u0259zi Q\u0259rb medias\u0131nda \u00f6lk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131 geni\u015f \u015f\u0259r-b\u00f6htan kampaniyas\u0131n\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. G\u00f6mr\u00fck v\u0259 s\u0259rh\u0259d n\u0259zar\u0259ti olmayan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizin\u0259 t\u0259l\u0259bin Orta D\u0259hlizin realla\u015fmas\u0131n\u0131 l\u0259ngitm\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.\u00bb<\/p>\n<p>Nyu-Yorkda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 78-ci sessiyas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycanla h\u0259mr\u0259yliyini \u00abQaraba\u011f Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r, bunun xaricind\u0259 he\u00e7 bir status q\u0259bul edilm\u0259y\u0259c\u0259k\u201d!\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ifad\u0259 ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n\u201d \u00abNax\u00e7\u0131van\u0131 Az\u0259rbaycana birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi \u00e7evr\u0259l\u0259rd\u0259ki qorxu v\u0259 \u0259ndi\u015f\u0259l\u0259r, m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, yersizdir. Art\u0131q b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 bu add\u0131mlardan sonra bel\u0259 qorxulara yer yoxdur\u201d\u00bb, Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00abZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fctl\u0259q olmal\u0131d\u0131r, Erm\u0259nistan bunu ist\u0259s\u0259 d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259. Biz ortaya g\u00fccl\u00fc irad\u0259 qoymu\u015fuq, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. Bizim t\u0259l\u0259bimiz \u0259sasl\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259dal\u0259tlidir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 bizim ba\u011flant\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r v\u0259 olacaqd\u0131r\u00bb\u201d s\u00f6zl\u0259rinin realla\u015faca\u011f\u0131 g\u00fcn\u0259 az qal\u0131b. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan bu h\u0259qiq\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r tez anlasa s\u00fclh sazi\u015fi d\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 imzalanar, b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u0259min-amanl\u0131q yaranar. Az\u0259rbaycan\u0131n logistik ehtiyaclar\u0131n\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n \u015f\u0131ltaql\u0131qlar\u0131na ba\u011flamaq vaxt\u0131 arxada qald\u0131. Siyas\u0259tin \u00ab\u015fahmat taxtas\u0131\u00bbnda s\u0131ravi \u0259sg\u0259r\u0259 bel\u0259 cavab verm\u0259k, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda durmaq iqtidar\u0131 olmayan Erm\u0259nistan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yadda\u015f\u0131nda \u0259b\u0259di qalacaq d\u0259mir yumru\u011fun z\u0259rb\u0259sin\u0259 tab g\u0259tirm\u0259y\u0259c\u0259yini haylar da bilir, \u00abyan\u00bblar\u0131 vaya s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259n \u015feytan cildin\u0259 girmi\u015f makronlar da.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Qafqazda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri Fransan\u0131n, AB\u015e-\u0131n q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259dl\u0259ri il\u0259 anlayan Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyana Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u00fclh\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00ab\u00c7in, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan aras\u0131nda d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si yarad\u0131l\u0131r v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi h\u0259min mar\u015frutun davam\u0131, \u00abBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u00bb\u201d layih\u0259sinin v\u0259 ya \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizinin t\u0259rkib hiss\u0259si ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259n \u0130ran\u0131n d\u0259mir yolu il\u0259 ba\u011flant\u0131s\u0131 var v\u0259 bu mar\u015frutla Fars k\u00f6rf\u0259zi istiqam\u0259tind\u0259 y\u00fckl\u0259r da\u015f\u0131na bil\u0259r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi, sad\u0259c\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, hesab edir\u0259m ki, bu layih\u0259nin qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti var\u00bb s\u00f6zl\u0259rini bir daha xat\u0131rlad\u0131r\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 yanvar 2024-c\u00fc ild\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, h\u0259d\u0259fl\u0259ri bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun beyn\u0259lxalq v\u0259 regional \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n d\u0259 b\u0259hs etdi. M\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259zdir: S\u00fclh sazi\u015fi imzalanmasa Erm\u0259nistan yen\u0259 dalanda qalacaq v\u0259 iddialar\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u0259c\u0259k. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7il\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm reall\u0131qdan biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259tiyy\u0259tdir. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259d\u0259 \u00f6z\u0259l sektorda \u00e7al\u0131\u015fanlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edil\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":679009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/a891af9b161907228861552772610314384.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"10 yanvar 2024-c\u00fc ild\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, h\u0259d\u0259fl\u0259ri bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun beyn\u0259lxalq v\u0259 regional \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n d\u0259 b\u0259hs etdi. M\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259zdir: S\u00fclh sazi\u015fi imzalanmasa Erm\u0259nistan yen\u0259 dalanda qalacaq v\u0259 iddialar\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u0259c\u0259k.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/679008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=679008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/679008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/679009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=679008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=679008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=679008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}