{"id":681212,"date":"2024-01-18T18:09:46","date_gmt":"2024-01-18T14:09:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=681212"},"modified":"2024-01-18T18:09:46","modified_gmt":"2024-01-18T14:09:46","slug":"bmt-ba-nin-prezidenti-az%c9%99rbaycanda-keciril%c9%99c%c9%99k-cop29-olduqca-ugurlu-v%c9%99-yaddaqalan-olacaq-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=681212","title":{"rendered":"BMT BA-n\u0131n prezidenti: \u201cAz\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP29 olduqca u\u011furlu v\u0259 yaddaqalan olacaq\u201d &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-d\u0259n sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na (\u201cNon-Aligned Movement &#8211; NAM\u201d) s\u0259drliyi ba\u015fa \u00e7at\u0131r. Yanvar\u0131n 19-20-d\u0259 Uqandan\u0131n paytaxt\u0131 Kampala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin D\u00f6vl\u0259t v\u0259 H\u00f6kum\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 19-cu Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r\u0259kata s\u0259drliyi Uqandaya t\u0259hvil ver\u0259c\u0259k. 2019-cu ild\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin (120 d\u00f6vl\u0259t) yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259kata s\u0259drlik ed\u0259n r\u0259smi Bak\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm aktorlardan birin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 bununla da \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdir edilib. \u00d6lk\u0259mizin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n koordinasiyas\u0131, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q d\u0259y\u0259rl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qurumun f\u0259aliyy\u0259tinin canland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rilib v\u0259 h\u0259r\u0259kat\u0131n tarixind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlara imza at\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 78-ci sessiyas\u0131n\u0131n prezidenti, Trinidad v\u0259 Tobaqonun sabiq Ba\u015f naziri v\u0259 BMT yan\u0131nda daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Dennis Frensis (Dennis Francis) Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r, \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n BMT il\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 regionda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cReport\u201dun AB\u015e b\u00fcrosunun suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u00c7ox g\u0259rgin i\u015f qrafikiniz\u0259 baxmayaraq, biz\u0259 zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri olaraq t\u0259\u015fkilat\u0131n tarixind\u0259 \u0259v\u0259zsiz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u00f6rd ild\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck bir miras qoyaraq s\u0259drliyini ba\u015fa vurdu. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn kritik bir d\u00f6vrd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na<\/strong><strong>\u00a0s\u0259drlik ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusil\u0259 koronavirus pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 qlobal s\u0259yl\u0259rd\u0259ki liderliyi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na<\/strong><strong>\u00a0s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259\u015fkilata verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259ri siz nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tini Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259sna r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259brik edir\u0259m. Bilir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkilat\u0131n daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 biz\u0259 sistemd\u0259 g\u00fccl\u00fc Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r\u0259, layih\u0259l\u0259r\u0259 imza atd\u0131. M\u0259n onlardan birini xat\u0131rlatmaq ist\u0259yir\u0259m: \u00f6t\u0259n ilin iyulunda Az\u0259rbaycan Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Nazirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ev sahibliyi etdi v\u0259 bu g\u00f6r\u00fc\u015f kifay\u0259t q\u0259d\u0259r u\u011furlu oldu. Bel\u0259likl\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n\u00a0g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 v\u0259 effektiv lideri oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tini alq\u0131\u015flay\u0131ram v\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qeyd etdiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n<\/strong><strong>\u00a0g\u0259l\u0259c\u0259k institusional inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bundan \u0259lav\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyev Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Qad\u0131nlar Platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib. H\u0259r\u0259kat\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; XXI \u0259srin bu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 BMT sistemind\u0259 istifad\u0259 olunan b\u0259zi populyar, yenilik\u00e7i s\u00f6zl\u0259r var. X\u00fcsusil\u0259 bunlardan ikisi, inkl\u00fczivlik v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131qd\u0131r ki, bu da getdikc\u0259 daha \u00e7ox insan\u0131 sistem\u0259 c\u0259lb edir, onlar da BMT-nin siyas\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda v\u0259 q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunda i\u015ftirak edirl\u0259r. \u0130nsanlar\u0131n ist\u0259k v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 adekvat cavab ver\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259k v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn spektrd\u0259 maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 qurmaq BMT-nin f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 \u00e7ox uy\u011fundur ki, bu da, BMT-nin i\u015f metodunu canland\u0131rd\u0131. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Bu da parlamentaril\u0259ri v\u0259 siyasi liderl\u0259ri c\u0259lb ed\u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 demokratik inki\u015fafd\u0131r.<\/p>\n<p>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n G\u0259ncl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Qad\u0131nlar Platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bildiyiniz kimi, gender b\u0259rab\u0259rliyi BMT-nin v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 m\u0259nim prezidentliyim d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131ndand\u0131r. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, yaxamda bir qad\u0131n ni\u015fan\u0131 da\u015f\u0131y\u0131ram. Bu, BMT qad\u0131nlar\u0131n\u0131n d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131d\u0131r v\u0259 fonda BMT-nin Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rinin loqosu var. \u00c7\u00fcnki biz BMT olaraq inan\u0131r\u0131q ki, qad\u0131nlar\u0131n davaml\u0131 inki\u015fafda b\u0259rab\u0259r rolu var. Biz bunu b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259s v\u0259 enerji il\u0259 t\u0259bli\u011f edirik. Az\u0259rbaycan s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k institusional inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259lav\u0259 platformalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib. Yeni platforma qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259, m\u00fch\u00fcm siyasi t\u0259dbirl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn BMT-y\u0259 inam\u0131 art\u0131raraq maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin prosesl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259lav\u0259 bir d\u0259y\u0259r qazand\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015fafa dair II Bak\u0131 Forumunda \u00e7ox t\u0259sirli \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. H\u0259min t\u0259dbir Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Bunun t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011fda \u00e7oxlu infrastruktur, ya\u015f\u0131l enerji v\u0259 s. layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olunmas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolunu nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, BMT-y\u0259 \u00fczv olan b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 2030-cu il\u0259d\u0259k dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcr\u0259tl\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259kd\u0259 h\u0259m \u00f6hd\u0259likl\u0259rini, h\u0259m d\u0259 performanslar\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ir\u0259lil\u0259yi\u015f bizim g\u00f6zl\u0259diyimizd\u0259n xeyli yava\u015f gedir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z \u0259razil\u0259rinin ya\u015f\u0131lla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7oxlu vaxt v\u0259 s\u0259y s\u0259rf etdiyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259y\u0259canvericidir. Az\u0259rbaycan\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k, davaml\u0131l\u0131\u011fa sadiqliyi v\u0259 ya\u015f\u0131l transformasiyaya ke\u00e7idi t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn qazanclar yaradacaq.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki bildiyiniz kimi, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6z imkanlar\u0131na uy\u011fun t\u00f6hf\u0259 verm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. T\u0259hdidl\u0259rin getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259ndiyini v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 dair s\u00fcbutlar\u0131n getdikc\u0259 daha s\u0259rt oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 r\u0259hb\u0259rliyini alq\u0131\u015flamal\u0131y\u0131q. Biz bunu g\u00f6rd\u00fck, \u00f6t\u0259n 2023-c\u00fc il tarixd\u0259 planetin \u0259n isti ili oldu. Biz d\u00fcnyada qeyd\u0259 al\u0131nan \u0259n isti ay olan 2016-c\u0131 ilin rekordunu yenil\u0259dik. Bel\u0259likl\u0259, biz indi h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259liyik v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259yin vaxt\u0131d\u0131r. M\u0259n Az\u0259rbaycana BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 (D\u0130M) nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 alq\u0131\u015flay\u0131ram.<\/p>\n<p><strong>&#8211; C\u0259nab prezident, \u00f6t\u0259n ilin sonunda \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259st\u0259yi il\u0259 Az\u0259rbaycan iki m\u00f6t\u0259b\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259dbir\u0259 s\u0259dr se\u00e7ilib. Bel\u0259 ki, bu il Bak\u0131 BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131na T\u0259r\u0259f D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin 29-cu Konfrans\u0131na (COP29) ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda 2026-c\u0131 ild\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u00dcmumd\u00fcnya \u015e\u0259h\u0259r Forumunun (WUF13) 13-c\u00fc sessiyas\u0131na s\u0259drlik d\u0259 Az\u0259rbaycana h\u0259val\u0259 olunub. R\u0259smi Bak\u0131ya g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu etimad\u0131n \u00f6lk\u0259nin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rikmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259bii ki, dey\u0259 bil\u0259rik v\u0259 m\u0259n buna inan\u0131ram. \u0130caz\u0259 verin, COP29-a ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 bu q\u0259rara v\u0259 COP29-a ev sahibliyin\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n ist\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259brik edim. Daha \u00f6nc\u0259l\u0259r oldu\u011fu kimi, COP29 yen\u0259 d\u0259 \u00e7ox vacib bir g\u00f6r\u00fc\u015f olacaq. B\u0259li, tamamil\u0259 raz\u0131yam v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi ortaya qoydu\u011fu i\u015f COP29-un Bak\u0131ya g\u0259tirilm\u0259si q\u0259rar\u0131n\u0131n verilm\u0259sin\u0259 dolay\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259 olsa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>\u00dcmid edir\u0259m ki, COP29 olduqca u\u011furlu v\u0259 yaddaqalan olacaq. Bildiyiniz kimi, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi ham\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u0259sas qlobal problemdir v\u0259 bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si t\u0259kc\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (SIDS) \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Sa\u011f yaxamda 1,5 d\u0259r\u0259c\u0259 olan sancaq taxd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Qlobal temperaturun s\u0259naye inki\u015faf\u0131ndan \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259d\u0259n yuxar\u0131 qeyri-m\u0259hdud art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq x\u00fcsusil\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (SIDS) \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir. Biz ham\u0131m\u0131z COP29-da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik v\u0259 COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana u\u011furlar dil\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; BMT-d\u0259 islahatlarla, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n strukturunda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r uzun ill\u0259rdir ki, g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin bununla ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini sizinl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259rdim. Sitat: \u201cBMT T\u015e-n\u0131n t\u0259rkibi geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. T\u015e-da Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na yer verilm\u0259li v\u0259 H\u0259r\u0259kata s\u0259drlik ed\u0259n \u00f6lk\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 bu yer\u0259 sahib olmal\u0131d\u0131r\u201d. O, h\u0259m\u00e7inin Afrika \u00fc\u00e7\u00fcn T\u015e-da daimi yerl\u0259rin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn q\u0131rx ilind\u0259n \u00e7oxunu diplomatiyada ke\u00e7ir\u0259n pe\u015f\u0259kar bir diplomat kimi, BMT-nin daha s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 islahatlar\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Siz \u0259slind\u0259 el\u0259 sual\u0131n\u0131za cavab\u0131n bir hiss\u0259sini t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 ba\u015flad\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, BMT-d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131q var. BMT m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q siyasi bir m\u00fchitdir. Haz\u0131rda \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi probleml\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259yik. Afrikada v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r gedir, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r var. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, pandemiya ya\u015fand\u0131 v\u0259 iqtisadiyyatda t\u0259n\u0259zz\u00fcl \u0259lam\u0259tl\u0259ri var. Eyni zamanda t\u0259chizat z\u0259nciri il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rimiz m\u00f6vcuddur. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini t\u0259xir\u0259 sala bilm\u0259rik. Bu problem \u00f6n\u00fcm\u00fczd\u0259 m\u0259suliyy\u0259t kimi dayan\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 etm\u0259li oldu\u011fumuz i\u015fl\u0259rin bir hiss\u0259si s\u0259yl\u0259rimizi birl\u0259\u015fdirm\u0259k, h\u0259mr\u0259yliyimizi qurmaq, yenid\u0259n b\u0259rpa etm\u0259k v\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259ruri olan \u00e7\u0259tin q\u0259rarlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k sistem\u0259 nizam-intizam\u0131 qaytarmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>BMT-nin h\u0259ll edilm\u0259si vacib olan z\u0259ruri i\u015fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 BMT-nin \u00f6z\u00fcnd\u0259 v\u0259 bu kontekstd\u0259 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, t\u0259kc\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda apar\u0131lacaq islahatlar deyil, h\u0259m d\u0259, \u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u015eurada apar\u0131lacaq islahatlar v\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sidir. Amma ola bilsin ki, ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u00f6vzu T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda islahatlard\u0131r. Burada davam ed\u0259n bir proses var, \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 olunub. N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri bir-birl\u0259rinin m\u00f6vqel\u0259rini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Lakin dem\u0259liy\u0259m ki, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda apar\u0131lacaq islahatlar t\u0259kba\u015f\u0131na probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259c\u0259k. Beyn\u0259lxalq birlik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz ham\u0131m\u0131z BMT-nin \u0259sas prinsip v\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin\u0259 yenid\u0259n sadiq olmal\u0131y\u0131q. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc vur\u011fulamal\u0131 v\u0259 bunu q\u0259bul etm\u0259liyik. B\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa h\u00f6rm\u0259t etm\u0259li v\u0259 riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Biz beyn\u0259lxalq insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcquqa h\u00f6rm\u0259t v\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259liyik. \u018fsl \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ruhu yaratmal\u0131y\u0131q v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi b\u0259rpa etm\u0259liyik ki, birg\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259k. H\u0259yata ke\u00e7irdiyimiz i\u015fl\u0259rin xidm\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rildiyimiz insanlara fayda verdiyin\u0259 \u0259min olmal\u0131y\u0131q. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n, ya\u015fay\u0131\u015fa v\u0259 rifaha t\u0259sir ed\u0259n probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 onlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 arxalanan 8 milyard insan var.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, biz \u015eurada islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131 rejimind\u0259yik. Bu bir prosesdir, h\u0259r hans\u0131 bir f\u0259aliyy\u0259t deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 sizin izl\u0259yicil\u0259riniz\u0259 v\u0259 oxucular\u0131n\u0131za dem\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 n\u0259 g\u0259l\u0259n h\u0259ft\u0259, n\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259n ay \u015furada islahatlar\u0131n apar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259sin. Bu, son d\u0259r\u0259c\u0259 vacib bir prosesdir v\u0259 diqq\u0259tli, t\u0259dbirli q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. \u00c7\u00fcnki onu d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nadir hallarda bir \u015fans\u0131m\u0131z olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rini aparark\u0259n ehtiyatl\u0131, praqmatik, eyni zamanda h\u0259ssas olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>&#8211; C\u0259nab Dennis Frensis, BMT T\u015e-n\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259r \u00e7ox hallarda el\u0259 h\u0259min g\u00fcn \u0259rzind\u0259 icra olunsa da, b\u0259zil\u0259ri \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 icra olunmur. T\u015e 1993-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n v\u0259 Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycandan d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edib. Bundan ba\u015fqa, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 2008-ci ild\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir daha t\u0259sdiql\u0259yib v\u0259 T\u015e-n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rind\u0259ki \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 yenid\u0259n edib. Lakin 30 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 BMT-nin bu q\u0259tnam\u0259l\u0259ri icra olunmad\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, tarixi \u0259dal\u0259ti h\u0259rbi-siyasi yolla b\u0259rpa etdi. Bu yana\u015fma BMT-nin q\u0259r\u0259zsizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar do\u011furur. Bununla raz\u0131s\u0131n\u0131zm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, bu, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n ipso-fakto qanununun arxa plan q\u0259tnam\u0259l\u0259ridir. Onlar beyn\u0259lxalq h\u00fcququ t\u0259\u015fkil edir v\u0259 ona uy\u011fun olaraq Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 borcludurlar. Ba\u015f Assambleyan\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259ri is\u0259 qanun \u00e7\u0259kisind\u0259 deyil. Onlar \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz deyill\u0259r, \u00e7\u00fcnki irad\u0259l\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rlar. 193 d\u00f6vl\u0259tin irad\u0259sini ifad\u0259 edirl\u0259r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259ki v\u0259 ya siyasi t\u0259sir da\u015f\u0131y\u0131rlar. \u0130kisi aras\u0131nda bir f\u0259rq var v\u0259 m\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l qeyd etdiyim ilkin n\u00f6qt\u0259y\u0259 qay\u0131tmaq ist\u0259rdim. Biz, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc q\u0259bul etm\u0259yi v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa riay\u0259t etm\u0259yi \u00f6hd\u0259miz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etdikd\u0259n sonra o q\u0259tnam\u0259 qanundur v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ona \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 borcludurlar. Bunu ets\u0259k, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin vacibliyinin universall\u0131\u011f\u0131na dair he\u00e7 bir sual v\u0259 ya \u015f\u00fcbh\u0259 qalmayacaq. Probleml\u0259r o zaman yaran\u0131r ki, h\u0259min q\u0259tnam\u0259l\u0259rin obyekti olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131ndan imtina edirl\u0259r. Bununla bel\u0259, biz T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirm\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n<p>Q\u0259tnam\u0259l\u0259rin \u015famil olundu\u011fu dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r onlara \u0259m\u0259l edirl\u0259r. S\u00f6hb\u0259t siyasi irad\u0259d\u0259n v\u0259 BMT-y\u0259 daxil olark\u0259n veril\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259kd\u0259n gedir; \u0259sas prinsipl\u0259r v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r, m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r nizamnam\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. \u00dczvl\u00fcy\u0259 q\u0259bul edildikd\u0259n sonra onlar nizamnam\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 qanuna riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan bu q\u0259tnam\u0259l\u0259r bizim h\u0259yat\u0131m\u0131zda qanun q\u00fcvv\u0259sin\u0259 malikdir, \u0259g\u0259r b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirs\u0259l\u0259r, bu daha da asan olacaq. Qaydalara \u0259saslanan sistemin m\u0259qs\u0259di proqnozla\u015fd\u0131r\u0131la bilm\u0259k, sabitlik, \u0259min-amanl\u0131q yaratmaq v\u0259 qanunun pozulmas\u0131n\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck mina problemi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n basd\u0131r\u0131lan minalar\u0131n partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fclki v\u0259t\u0259nda\u015flar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259r h\u0259yatlar\u0131n\u0131 itirirl\u0259r. H\u0259tta bizim iki jurnalist h\u0259mkar\u0131m\u0131z Qaraba\u011fda \u00f6z pe\u015f\u0259 borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n mina partlay\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 h\u0259lak olublar. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin minalarla m\u00fcbariz\u0259 s\u0259yl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k BMT-nin \u00f6lk\u0259d\u0259ki \u0259sas prioriteti olaraq qal\u0131r. Siz nec\u0259, bu ekoloji f\u0259lak\u0259t\u0259 qlobal miqyasda diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131 ke\u00e7irm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130caz\u0259 verin, iki h\u0259mkar\u0131n\u0131z\u0131n v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar siz\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verim. M\u0259n uzun ill\u0259r \u00f6lk\u0259min, Trinidad v\u0259 Tobaqonun BMT-nin Cenevr\u0259 ofisind\u0259ki daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olmu\u015fam. H\u0259r g\u00fcn BMT-nin Cenevr\u0259d\u0259ki binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 qoyulmu\u015f v\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259n sonra minalar\u0131n t\u0259sirini, mina qurbanlar\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n \u00fc\u00e7ayaql\u0131 s\u0131n\u0131q kreslo heyk\u0259linin yan\u0131ndan ke\u00e7\u0259rdim. H\u0259min heyk\u0259l m\u00fcharib\u0259d\u0259n qalan minalar\u0131n uzun ill\u0259r sonra d\u0259h\u015f\u0259tli t\u0259sirinin \u00e7ox g\u00fccl\u00fc simvoludur. Bu c\u00fcr partlay\u0131c\u0131lar d\u0259h\u015f\u0259tlidir, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r v\u0259 h\u0259min heyk\u0259l qurbanlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. \u00dcmid edir\u0259m ki, zamanla bu problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k. Ba\u015f Assambleyan\u0131n builki g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 iclas ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, konkret olaraq f\u00fcrs\u0259timiz yoxdur. Lakin biz minalar\u0131n b\u00f6lg\u0259y\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259rd\u0259n v\u0259 onun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259sinin vacibliyind\u0259n x\u0259b\u0259rdar\u0131q.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda normalla\u015fma prosesinin perspektivl\u0259rini nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 prosesi nec\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda yeni bar\u0131\u015f\u0131q, dialoq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u0259mnunluqla izl\u0259dim v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri z\u00f6vq alaraq oxudum. Hesab edir\u0259m ki, bu, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin getm\u0259li oldu\u011fu d\u0259qiq istiqam\u0259tdir. Biz m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri t\u0259cav\u00fcz yolu il\u0259 h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259rik. Zorak\u0131l\u0131q etibarl\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r vermir. Yaln\u0131z dialoq yolu v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarla, ortaq raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k bizi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 apara bil\u0259r. Bir-birinin m\u00fclki m\u00f6vqeyini sivil qaydada v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin xo\u015fb\u0259xt oldu\u011fu sabit uzunm\u00fcdd\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r yaratmaq potensial\u0131na malikdir. M\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda normalla\u015fma prosesini alq\u0131\u015flay\u0131ram v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259ni t\u0259brik edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 78-ci Sessiyas\u0131n\u0131n prezidenti olaraq v\u0259zif\u0259nizin icras\u0131na ba\u015flayanda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na g\u00fcv\u0259n\u0259c\u0259yinizi v\u0259 \u201cS\u00fclh, Rifah, T\u0259r\u0259qqi v\u0259 Davaml\u0131l\u0131q\u201d kimi d\u00f6rd \u015f\u00fcar\u0131n\u0131z\u0131n oldu\u011funu qeyd etmi\u015fdiniz. Prezidentliyinizin be\u015f ay\u0131 gerid\u0259 qal\u0131b. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 hans\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etmisiniz? N\u00f6vb\u0259ti bir ill\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131n\u0131z n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sessiyan\u0131n birinci hiss\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011fumuz i\u015fl\u0259ri tamamlam\u0131\u015f\u0131q. Qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011fumuz planlar\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259k v\u0259 ilin balans\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyimiz proqramlar\u0131 icra etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni etdik. Bundan sonra da icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox i\u015fl\u0259m\u0259k niyy\u0259tind\u0259yik. Aprelin 15-d\u0259n 19-d\u0259k turizm, n\u0259qliyyat enerjisi v\u0259 maliyy\u0259 m\u00f6vzular\u0131na h\u0259sr olunan \u201cDayan\u0131ql\u0131l\u0131q H\u0259ft\u0259si\u201d adl\u0131 h\u0259ft\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yik. Bu, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcr. \u00dcmid edirik ki, bu, Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq istiqam\u0259tind\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Davaml\u0131 inki\u015faf n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq bizim \u0259sas h\u0259d\u0259fimiz olaraq qal\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, biz faktiki olaraq g\u00fcnd\u0259lik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ciddi i\u015fl\u0259yirik. El\u0259 indi sizin d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi sessiyan\u0131n qeyri-r\u0259smi plenar iclas\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131b bura g\u0259ldim.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, bu g\u00fcn s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda qeyri-r\u0259smi plenar iclas ke\u00e7irildi v\u0259 orada Ba\u015f Assambleya d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sinin qalxmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 25 sentyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li iclas\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara t\u0259qdim etdiyim q\u0259rar layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131na raz\u0131l\u0131q verdi. Hans\u0131 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00e7oxlu sayda d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 regional miqyasda t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq x\u00fcsusil\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, Sakit okeandak\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r bu problemin a\u011f\u0131r t\u0259sirl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. Bizi m\u0259\u015f\u011ful ed\u0259c\u0259k \u00e7ox \u015fey var, amma \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259n vacibi g\u0259l\u0259n ilin sentyabr\u0131nda ba\u015f tutacaq \u201cG\u0259l\u0259c\u0259yin Zirv\u0259si\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olacaq. Bununla ba\u011fl\u0131 daimi dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r v\u0259 prezidentlik b\u00f6y\u00fck u\u011furlarla ir\u0259lil\u0259yir. Bu, Ba\u015f Assambleyan\u0131n 78-ci sessiyas\u0131n\u0131n \u00e7ox g\u0259rgin, m\u0259hsuldar v\u0259 t\u0259l\u0259bkar davam ed\u0259n sessiyas\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMTgvMTUvMzAvNDEvY2Q1NTQyNjUtZTY1MS00NzhiLTk1M2ItZmQwOGQzYjA1NjA0LzJkNmIzYzI2LTQwZDgtMzI5ZS1iMDY0LTJjZWQzZjc5ODRjYy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=e23514ca7a59711d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMTgvMTUvMzAvNDEvNmNkNWQwMzktNzBiMi00MTI0LTllYjAtYTJkOWQ1NWNkMGJkLzk2NDg3NzUyLTU2MDAtMzU5My05OTg4LTFhMjNmYjUzNTM0ZS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=676f3d467de16654\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMTgvMTUvMzAvNDEvNDdjZmU4ZDQtMDZjMy00YjkzLTkyYjEtYzEwZmM5YTM2MjVmL2ZiZDg5MThkLTY5ODctMzNlNy04NTQ4LWZkNWQ3NDgxYzQyZS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=e86e097217ed68a2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMTgvMTUvMzAvNDEvMDI1ZDc3NjUtMzVjYy00YzY1LTllNzYtNThlYTRmZTIzYTlkL2RmNWUwMjEzLWQ4YWUtMzE0Ny1hZGU5LTZkNGViMjUzNDEwYi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=05e1eafe19caa65a\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-d\u0259n sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na (\u201cNon-Aligned Movement &#8211; NAM\u201d) s\u0259drliyi ba\u015fa \u00e7at\u0131r. Yanvar\u0131n 19-20-d\u0259 Uqandan\u0131n paytaxt\u0131 Kampala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin D\u00f6vl\u0259t v\u0259 H\u00f6kum\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 19-cu Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r\u0259kata s\u0259drliyi Uqandaya t\u0259hvil ver\u0259c\u0259k. 2019-cu ild\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin (120 d\u00f6vl\u0259t) yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259kata s\u0259drlik ed\u0259n r\u0259smi Bak\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm aktorlardan birin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 bununla da \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdir edilib. \u00d6lk\u0259mizin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n koordinasiyas\u0131, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli v\u0259 beyn\u0259lxalq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":681213,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/d25e222f-0a1e-390d-96cc-9cb11268f4ef_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-d\u0259n sonra ikinci b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na (\u201cNon-Aligned Movement &#8211; NAM\u201d) s\u0259drliyi ba\u015fa \u00e7at\u0131r. Yanvar\u0131n 19-20-d\u0259 Uqandan\u0131n paytaxt\u0131 Kampala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin D\u00f6vl\u0259t v\u0259 H\u00f6kum\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 19-cu Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r\u0259kata s\u0259drliyi Uqandaya t\u0259hvil ver\u0259c\u0259k. 2019-cu ild\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin (120 d\u00f6vl\u0259t) yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259kata&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=681212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/681213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=681212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=681212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=681212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}