{"id":681499,"date":"2024-01-19T13:44:37","date_gmt":"2024-01-19T09:44:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=681499"},"modified":"2024-01-19T13:44:37","modified_gmt":"2024-01-19T09:44:37","slug":"prezident-%c9%99liyevin-o-t%c9%99klifi-bmt-nin-bas-katibi-uc-olk%c9%99nin-adini-c%c9%99kdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=681499","title":{"rendered":"Prezident \u018fliyevin o t\u0259klifi: BMT-nin ba\u015f katibi \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Siyasi ekspert: \u201cBMT yaranan zaman q\u0259bul olunan nizamnam\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259sla cavab vermir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn bir s\u0131ra b\u00f6hranlarda \u0130srail, \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259 kimi orta s\u0259viyy\u0259li \u00f6lk\u0259l\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fcnd\u0259n (Rusiya, \u00c7in, AB\u015e, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya), BMT-nin ba\u015f katibind\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir\u0259 malikdir\u201d. BMT-nin ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunda deyib.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox maraql\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fc daha az t\u0259sir\u0259 malikdir. Siz etiraf etm\u0259lisiniz ki, bu g\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n orta g\u00fccl\u0259rimiz var\u201d, &#8211; Quterre\u015f bildirib. \u201c\u0130srail, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r, m\u0259nim yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyim b\u00f6hranlarda, h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 bir \u015feyd\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 bir m\u0259tni q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fcnd\u0259n daha t\u0259sirli olduqlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut etdil\u0259r\u201d, &#8211; dey\u0259 o bildirib.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 BMT-d\u0259 ciddi islahatlara ehtiyac olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00f6vqe bildirib. Az\u0259rbaycan Prezidenti qeyd edib ki, x\u00fcsusil\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 son 30 ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r, siyasi-h\u00fcquqi m\u0259nz\u0259r\u0259 BMT-d\u0259 islahatlar\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259sdiql\u0259yir. \u00c7\u00fcnki t\u0259\u015fkilat faktiki olaraq hegemon g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin geosiyasi inhisar\u0131ndad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda yer alan \u00f6lk\u0259l\u0259r ist\u0259nil\u0259n q\u0259rar\u0131 q\u0259bul edirl\u0259r, ist\u0259dikl\u0259ri vaxt hans\u0131sa q\u0259rara veto qoya bilirl\u0259r. Burada beyn\u0259lxalq h\u00fcququn subyekti, BMT-nin \u00fczv\u00fc olan dig\u0259r m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin r\u0259yl\u0259ri, m\u00f6vqel\u0259ri, dem\u0259k olar ki, n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r. H\u0259tta art\u0131q b\u0259zi beyn\u0259lxalq h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 (icaz\u0259sin\u0259) ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda h\u0259rbi-siyasi v\u0259 strateji-t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n ikili standartlara yol verilir. Az\u0259rbaycan uzun m\u00fcdd\u0259t q\u0259r\u0259zli yana\u015fma il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi. S\u00f6hb\u0259t 4 q\u0259tnam\u0259nin yerin\u0259 yetirilm\u0259m\u0259sind\u0259n gedir. Bu hal Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u00fcfuzuna, reputasiyas\u0131na z\u0259rb\u0259, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na h\u00f6rm\u0259tsizlik, laqeydlik v\u0259 etinas\u0131zl\u0131q idi. Az\u0259rbaycan BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icras\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc t\u0259min etm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 5-d\u0259n b\u00f6y\u00fck oldu\u011funu s\u00fcbuta yetirdi.<\/p>\n<p>Faktlar t\u0259sdiql\u0259yir ki, BMT-d\u0259 islahatlar\u0131n \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xanlar el\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 5 daimi \u00fczv\u00fc s\u0131ras\u0131nda yer alan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki onlar \u0259n\u0259n\u0259vi m\u00f6vqel\u0259rini v\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259n verm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn hallarda T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n strukturunda d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259li, \u201cbeyn\u0259lxalq birliyin konstitusiyas\u0131\u201d adland\u0131r\u0131lan BMT Nizamnam\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.e-huquq.az\/media\/2020\/07\/03\/yusif_barzad.jpg\" alt=\"Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259: &quot;\u018fdliyy\u0259 Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n siyasi partiyalar\u0131n qeyd\u0259  al\u0131nmas\u0131 t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r&quot;\" \/><\/p>\n<p><strong>Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259<\/strong><\/p>\n<p>Siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Yusif Ba\u011f\u0131rzad\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bildirdi ki, BMT-d\u0259 islahatlara ehtiyac oldu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 uzun ill\u0259rdir \u0259n y\u00fcks\u0259k tribunalardan b\u0259yanatlar verilir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti \u018frdo\u011fan, BMT Ba\u015f Katibi Quterre\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Almaniya, Macar\u0131stan, \u0130taliya, Yaponiya xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r siyasil\u0259r islahatlar\u0131n qa\u00e7\u0131lmaz oldu\u011funu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edibl\u0259r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 BMT-d\u0259 ciddi islahatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u015f\u0259rtdir: \u201c\u018fvv\u0259la ona g\u00f6r\u0259 ki, 1945-ci ild\u0259 formala\u015fan v\u0259 h\u0259min vaxt \u00f6z s\u0131ralar\u0131nda c\u0259mi 50 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n BMT-d\u0259 art\u0131q 193 \u00f6lk\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 t\u0259bii ki, s\u0131ralar\u0131 d\u00f6rd d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n b\u00f6y\u00fcy\u0259n bir t\u0259\u015fkilat \u0259vv\u0259lki qaydada f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259z. \u0130kincisi, ke\u00e7\u0259n t\u0259qrib\u0259n 80 illik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 t\u0259kc\u0259 zaman d\u0259yi\u015fm\u0259yib, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259yi\u015fib, d\u00fcnyada yeni reall\u0131qlar yaran\u0131b. BMT yaranan zaman q\u0259bul olunan nizamnam\u0259 is\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259sla cavab vermir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 bir s\u0131ra hallarda BMT qlobal miqyasda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 operativ yana\u015fma s\u0259rgil\u0259y\u0259 bilmir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, BMT daxilind\u0259 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox z\u0259ruri oldu\u011fu qurum \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131d\u0131r. C\u0259nab Prezident \u018frdo\u011fan\u0131n \u201cD\u00fcnya be\u015fd\u0259n b\u00f6y\u00fckd\u00fcr\u201d, Prezident \u0130lham \u018fliyevin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda bir daimi yerin \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na, daha bir yerin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 da m\u0259hz bu z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lir:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 missiyas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131, mill\u0259tl\u0259r aras\u0131nda dostluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 sosial t\u0259r\u0259qqiy\u0259 yard\u0131m, insan h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si olan bir qurumun be\u015f \u00f6lk\u0259nin inhisar\u0131nda saxlan\u0131lmas\u0131 he\u00e7 bir halda \u0259dal\u0259tli say\u0131la bilm\u0259z. Be\u015f \u00f6lk\u0259nin maraqlar\u0131 v\u0259 bir-biri il\u0259 r\u0259qab\u0259ti n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n he\u00e7 bir ayr\u0131-se\u00e7kilik qoyulmadan m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131n\u0131 imkans\u0131z edir. X\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnyada, regionda t\u0259sir imkanlar\u0131, n\u00fcfuzu bu g\u00fcn, m\u0259s\u0259l\u0259n, Fransan\u0131n n\u00fcfuzundan daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 d\u00fcnyan\u0131n daha \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin etimad\u0131 var, n\u0259inki Fransaya. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 BMT-d\u0259 islahatlar ke\u00e7irilm\u0259lidir, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuzlu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r BMT-nin ciddi s\u00f6z sahibi olan \u00fczvl\u0259ri statusunu \u0259ld\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Yaln\u0131z bu yolla BMT-ni be\u015f d\u00f6vl\u0259tin girovlu\u011fundan xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 Ba\u015f Assambleyan\u0131n v\u0259zif\u0259 v\u0259 imkanlar\u0131 da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. Q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar\u0131n d\u0259qiq icra mexanizml\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fsas m\u0259qs\u0259d h\u0259r bir \u00fczv d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si olmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siyasi ekspert: \u201cBMT yaranan zaman q\u0259bul olunan nizamnam\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259sla cavab vermir\u201d \u201cBu g\u00fcn bir s\u0131ra b\u00f6hranlarda \u0130srail, \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259 kimi orta s\u0259viyy\u0259li \u00f6lk\u0259l\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fcnd\u0259n (Rusiya, \u00c7in, AB\u015e, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya), BMT-nin ba\u015f katibind\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir\u0259 malikdir\u201d. BMT-nin ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunda deyib. \u201c\u00c7ox maraql\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fc daha az t\u0259sir\u0259 malikdir. Siz etiraf etm\u0259lisiniz ki, bu g\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n orta g\u00fccl\u0259rimiz var\u201d, &#8211; Quterre\u015f bildirib. \u201c\u0130srail,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":681500,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/7cf04e80da52951dde411edde4f52bf4.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Siyasi ekspert: \u201cBMT yaranan zaman q\u0259bul olunan nizamnam\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259sla cavab vermir\u201d \u201cBu g\u00fcn bir s\u0131ra b\u00f6hranlarda \u0130srail, \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259 kimi orta s\u0259viyy\u0259li \u00f6lk\u0259l\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n be\u015f daimi \u00fczv\u00fcnd\u0259n (Rusiya, \u00c7in, AB\u015e, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya), BMT-nin ba\u015f katibind\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir\u0259 malikdir\u201d. BMT-nin ba\u015f katibi Antonio Quterre\u015f Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunda deyib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=681499"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681499\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/681500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=681499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=681499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=681499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}