{"id":681826,"date":"2024-01-20T09:40:13","date_gmt":"2024-01-20T05:40:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=681826"},"modified":"2024-01-20T09:40:13","modified_gmt":"2024-01-20T05:40:13","slug":"duzdan-tamamil%c9%99-imtina-ed%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=681826","title":{"rendered":"Duzdan tamamil\u0259 imtina ed\u0259k?"},"content":{"rendered":"<p><em>Duz g\u00fcnd\u0259lik \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 etdiyimiz qidalar aras\u0131nda \u0259n vacibl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin bir \u00e7oxlar\u0131 duzlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nir. B\u0259z\u0259n x\u00f6r\u0259kl\u0259r\u0259 normal miqdarda duz \u0259lav\u0259 olunsa da sanki yem\u0259yin dad\u0131nda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik olmur. Bu hal duzun keyfiyy\u0259tsiz olmas\u0131ndanm\u0131 ir\u0259li g\u0259lir?<\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, duzun keyfiyy\u0259tli olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00fcsullardan istifad\u0259 etm\u0259liyik?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2024\/01\/20\/\/-67800448170569529283741525311046838.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin(A\u0130B) s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0<\/strong><\/em>2001-ci ild\u0259 Yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi profilaktikas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 duzun yodla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Qanun q\u0259bul olunsa da haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin duz bazar\u0131 \u00e7ox t\u0259zadl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259dir: \u201cQanunun 8.3 madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, yodla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f duzun qida v\u0259 yem m\u0259qs\u0259di il\u0259 istehsal\u0131, sat\u0131\u015f\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na idxal\u0131 qada\u011fand\u0131r. Lakin \u0259mt\u0259\u0259 bazar\u0131nda 15%-\u0259 q\u0259d\u0259r yodsuz duz var. Burada t\u0259zad ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259 bazar\u0131nda 1 kiloqram\u0131 h\u0259m 20 manata, h\u0259m d\u0259 40 q\u0259piy\u0259 sat\u0131lan duzlar m\u00f6vcuddur. B\u0259li, burada insanlar aldad\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259miz\u0259 bu g\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif adlar alt\u0131nda duzlar g\u0259tirilir. \u018fslind\u0259, bu duzlar\u0131n bir-birind\u0259n f\u0259rqi yoxdur. Onlar aras\u0131nda ciddi f\u0259rq sad\u0259c\u0259 \u00fcy\u00fcd\u00fclm\u0259sind\u0259dir. \u00c7ox ki\u00e7ik \u00fcy\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f, d\u00fcm a\u011f olan ekstra duz \u0259n yax\u015f\u0131 m\u0259hsul hesab olunur. Bu duz is\u0259 Qafqazda yaln\u0131z Az\u0259rbaycanda istehsal olunur. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, h\u0259tta Ukrayna kimi duz \u00f6lk\u0259sin\u0259 bel\u0259 bu m\u0259hsulu ixrac edir. Keyfiyy\u0259tli duz suda tam h\u0259ll olmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 sat\u0131lan b\u0259zi duzlar var ki, r\u0259ngi qarad\u0131r v\u0259 onun i\u00e7\u0259risind\u0259 duza \u00e7evrilm\u0259mi\u015f qayal\u0131 da\u015f duzun qal\u0131qlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 duzlar istifad\u0259 edil\u0259rk\u0259n g\u0259r\u0259k ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 suda h\u0259ll olunsun v\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc at\u0131ls\u0131n. Daha sonra t\u0259kc\u0259 su hiss\u0259sind\u0259n istifad\u0259 olunsun. Duzun ciddi probleml\u0259rind\u0259n biri onun t\u0259rkibind\u0259 a\u011f\u0131r metallar\u0131n olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Ekstra duzlarda is\u0259 bu probleml\u0259r olmur. Duzun duzluluq s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 is\u0259 istehlak\u00e7\u0131n\u0131n a\u011f\u0131z dad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. T\u0259rkibind\u0259 97-99% natrium-xlor olan duzlar ham\u0131s\u0131, normal duzlard\u0131r v\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131n paketl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 qeyd olunur. Az\u0259rbaycanda birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yodlu duz istehlak olunmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur. Lakin yodlu duzu isti x\u00f6r\u0259kl\u0259r\u0259 bi\u015firil\u0259n zaman \u0259lav\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu zaman duzun yodu buxarlan\u0131r. Yodlu duz qapal\u0131 v\u0259 qaranl\u0131q yerd\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 duzlar\u0131n saxlan\u0131lma m\u00fcdd\u0259ti 2 ild\u0259n art\u0131q deyil\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2024\/01\/20\/\/-8051a3c4170569528445195156810062289.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova is\u0259 qeyd etdi ki,\u00a0<\/strong><\/em>duz insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 elementl\u0259rd\u0259n hesab olunur: \u201cLakin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r az miqdarda v\u0259 keyfiyy\u0259tli duzdan istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Duz m\u0259hsullar\u0131 aras\u0131nda yodla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131lan, h\u0259tta adi sanitar t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 bel\u0259 cavab verm\u0259y\u0259nl\u0259ri var. Bunlardan \u0259lav\u0259, duz m\u0259hsullar\u0131 aras\u0131nda xarici brendl\u0259r\u0259 t\u0259qlid olunmu\u015f, y\u0259ni onlar\u0131n qabla\u015fmas\u0131ndan, dizayn\u0131ndan istifad\u0259 edilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131lanlar\u0131 da m\u00f6vcuddur. H\u0259min duzlardan istifad\u0259 etm\u0259k is\u0259 insan orqanizmind\u0259 b\u0259zi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. H\u0259tta bu m\u0259hsullar u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olanlar\u0131n \u0259qli v\u0259 fiziki inki\u015fafdan geri qalmas\u0131na, zob x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131na, cinsi z\u0259ifliy\u0259, hamil\u0259 qad\u0131nlarda erk\u0259n do\u011fu\u015f kimi hallar\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 1 qram duzda 30-50 mikroqram yod olmal\u0131d\u0131r v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259r bir insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn 6 qramdan art\u0131q duz istifad\u0259 etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. B\u0259z\u0259n bu miqdar qidalar\u0131n, t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 g\u00f6y\u0259rtil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olur. Bu da insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli hesab olunur. \u0130stehlak olunan duzun dem\u0259k olar ki, 80%-d\u0259n \u00e7oxu art\u0131q duz \u015f\u0259klind\u0259 olan qidalardan q\u0259bul edilir ki, bu zaman h\u0259min duzun keyfiyy\u0259tli olmas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Himalay kimi qaya duzlar\u0131 x\u0131rdalanaraq istifad\u0259 edil\u0259rs\u0259, daha keyfiyy\u0259tli olar. B\u0259z\u0259n insanlar aras\u0131nda \u201cduzdan tamamil\u0259 imtina ed\u0259k\u201d kimi fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir. Bu, tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 halda insan orqanizmind\u0259 su-duz m\u00fcbadil\u0259si pozula bil\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, duzlar\u0131 alark\u0259n qabla\u015fmas\u0131n\u0131n hava ke\u00e7irm\u0259y\u0259n \u015f\u0259klind\u0259 v\u0259 yodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u00fcz\u0259rind\u0259 yodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qeyd edil\u0259n duzlar\u0131n istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti 6-9 aydan \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti daha \u00e7oxdursa, yaxud m\u00fc\u0259yy\u0259n emal prosesi ke\u00e7ibs\u0259, bu halda h\u0259min m\u0259hsul yodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duz hesab oluna bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu kimi duzlardan g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunmur\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duz g\u00fcnd\u0259lik \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 etdiyimiz qidalar aras\u0131nda \u0259n vacibl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin bir \u00e7oxlar\u0131 duzlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nir. B\u0259z\u0259n x\u00f6r\u0259kl\u0259r\u0259 normal miqdarda duz \u0259lav\u0259 olunsa da sanki yem\u0259yin dad\u0131nda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik olmur. Bu hal duzun keyfiyy\u0259tsiz olmas\u0131ndanm\u0131 ir\u0259li g\u0259lir? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, duzun keyfiyy\u0259tli olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00fcsullardan istifad\u0259 etm\u0259liyik? Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin(A\u0130B) s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a02001-ci ild\u0259 Yod \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi profilaktikas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 duzun yodla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Qanun q\u0259bul olunsa da haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin duz bazar\u0131 \u00e7ox t\u0259zadl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259dir: \u201cQanunun 8.3 madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, yodla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":681827,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/3a30be93170567564135923156910549370.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Duz g\u00fcnd\u0259lik \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 etdiyimiz qidalar aras\u0131nda \u0259n vacibl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin bir \u00e7oxlar\u0131 duzlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nir. B\u0259z\u0259n x\u00f6r\u0259kl\u0259r\u0259 normal miqdarda duz \u0259lav\u0259 olunsa da sanki yem\u0259yin dad\u0131nda he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik olmur. Bu hal duzun keyfiyy\u0259tsiz olmas\u0131ndanm\u0131 ir\u0259li g\u0259lir? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, duzun keyfiyy\u0259tli olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u00fcsullardan istifad\u0259 etm\u0259liyik? Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin(A\u0130B) s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681826"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=681826"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/681826\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/681827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=681826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=681826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=681826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}