{"id":683339,"date":"2024-01-24T21:41:11","date_gmt":"2024-01-24T17:41:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=683339"},"modified":"2024-01-24T21:41:11","modified_gmt":"2024-01-24T17:41:11","slug":"firidun-b%c9%99y-koc%c9%99rlimiz-d%c9%99-unudulmayacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=683339","title":{"rendered":"Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlimiz d\u0259 unudulmayacaq&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/04\/23\/\/-687fe34a161917952937391131710888432.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>S\u0259bin\u0259 XASAYEVA,<\/strong><br \/>\n<em>Milli M\u0259clisin deputat\u0131<\/em><\/p>\n<p><em><strong>B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin \u00f6mr\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015f\u0131r, bel\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u0259rin i\u015f\u0131\u011f\u0131 zaman anlam\u0131nda sabahlara \u00e7at\u0131r. XIX \u0259srin siyasi \u00e7alxant\u0131lar\u0131 da, savads\u0131zl\u0131q da, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u0259yal\u0259tl\u0259r\u0259 \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc.\u00a0Az\u0259rbaycanda maarif, t\u0259hsil i\u015f\u0131\u011f\u0131 yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 idi. Nis\u00ad\u00adb\u0259t\u0259n imkanl\u0131, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ail\u0259l\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 m\u00fc\u0259yyy\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259hsil ala bilirdi.\u00a0Bu r\u0259q\u0259m o q\u0259\u00ad\u00add\u0259r az idi ki, onun faiz g\u00f6st\u0259ricisi haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7maq da fikrin ifad\u0259si ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli 1863-c\u00fc il yanvar\u0131n 26-da \u015eu\u015fada anadan olmu\u015fdu. \u018fhm\u0259d b\u0259y d\u00fcnya\u00adg\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00adl\u00fc insan idi, \u015feiri-\u015feiriyy\u0259ti sevirdi, duyurdu, bunlar\u0131 o\u011fluna da a\u015f\u0131lamaq ist\u0259yirdi. O\u011fluna h\u0259m d\u0259 fars dilini d\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259yi q\u0259rara alm\u0131\u015fd\u0131. Firidun Mustafa K\u0259rim M\u00fcnsizad\u0259nin m\u0259dr\u0259s\u0259sind\u0259 d\u00f6rd il t\u0259hsil ald\u0131. \u018fhm\u0259d b\u0259y d\u00f6vr\u00fcn \u00a0siyasi g\u0259rdi\u015fini duyurdu, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Firiduna h\u0259m d\u0259 rus dilini m\u0259nims\u0259t\u00adm\u0259k is\u00adt\u0259\u00adyirdi. Firidun \u015eu\u015fada rus m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259 t\u0259hsil ald\u0131. Sonra Qori seminariyas\u0131nda alt\u0131 il t\u0259hsil al\u00add\u0131. \u0130r\u0259vanda gimnaziyada m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259yirdi. Az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fcdaviml\u0259r\u0259 ana dilind\u0259n, \u015f\u0259ri\u0259td\u0259n, h\u00fcsn\u00ad\u00adx\u0259td\u0259n d\u0259rs deyirdi.\u00a0B\u00f6y\u00fck pedaqoq \u00f6yr\u0259d\u0259-\u00f6yr\u0259d\u0259 xalq\u0131n sa\u00ad\u00adbah\u00adlar\u0131n\u0131n m\u00fccahidi olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Pedaqoji proses m\u0259hdud regionun \u0259n\u0259nl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fanda b\u00f6y\u00fck nai\u00adliyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcm\u00adk\u00fcn olmur. Firidun b\u0259y kimi b\u0259\u015f\u0259ri fikirli, b\u0259\u015f\u0259ri d\u00fc\u00e7\u00fcnc\u0259li, b\u0259\u015f\u0259ri amall\u0131 zi\u00adyal\u0131lar bu m\u0259hdudiy\u00ady\u0259tl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 aradan qald\u0131ra bilirdi. \u0130r\u0259vandan k\u0259narda pedaqoji prosesl\u0259rin nec\u0259 t\u0259\u015fkil olunmas\u0131, hans\u0131 f\u0259nl\u0259rin, nec\u0259 t\u0259dris edilm\u0259si, hans\u0131 m\u00f6vzulara daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259k, onlar\u0131n gimnaziyada t\u0259tbiqi imkanlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259y\u00ady\u0259n\u00adl\u0259\u015f\u00addirm\u0259k ist\u0259yi il\u0259 Firidun b\u0259y gimnaziyan\u0131n m\u00fc\u0259llimi S\u0259f\u0259r\u0259li b\u0259y V\u0259lib\u0259yovla birlikd\u0259 Kr\u0131ma \u2013 Bax\u00ad\u00e7asaraya getdi, b\u00f6y\u00fck pedaqoq \u0130smay\u0131lb\u0259y Qasp\u0131ral\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rini dinl\u0259m\u0259\u00ady\u0259, t\u00f6vsi\u00ady\u0259\u00ad\u00adl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f s\u0259m\u0259r\u0259li oldu. Firidun b\u0259y \u0130r\u0259vana yeni pedaqoji d\u00fcc\u00fcnc\u0259l\u0259ri ger\u00e7\u0259k\u00adl\u0259\u015fdirm\u0259k amal\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259vana getdi&#8230;<\/p>\n<p>Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli h\u0259m d\u0259 pedaqoji proses \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259kli sayd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri rus dilind\u0259n dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edirdi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, bu \u0259s\u0259rl\u0259r gimnaziyada t\u0259hsil alanlar\u0131n h\u0259m dil\u0259 vaqifliyini, h\u0259m d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcn\u00adc\u0259sinin \u00e7evikliyini, h\u0259m d\u0259 rus \u0259d\u0259biyyat\u0131na b\u0259l\u0259dliyini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. B\u00f6y\u00fck pedaqoq Pu\u015fkinin \u201cBal\u0131q\u00e7\u0131 il\u0259 q\u0131z\u0131l bal\u0131\u011f\u0131n na\u011f\u0131l\u0131\u201d, Lermontovun \u201c\u00dc\u00e7 xurma a\u011fac\u0131\u201d \u015feirl\u0259rini Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdi, \u0130r\u0259vanda v\u0259 \u015eu\u015fada n\u0259\u015fr etdirdi&#8230;<\/p>\n<p>Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli 1910-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Qori seminariyas\u0131nda m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259di. Bir m\u00fcdd\u0259t semina\u00adri\u00adyan\u0131n Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sinin inspektoru v\u0259zif\u0259sini yerin\u0259 yetirdi. 1917-ci il avqust ay\u0131n\u0131n 17-d\u0259 \u00a0h\u0259\u00admin v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin edildi. Bu vaxtlarda \u00e7arizm \u00e7\u00f6k\u00fcrd\u00fc, idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 qarmaqar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q yaranm\u0131\u015fd\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259rc-m\u0259rclik \u00e7oxalm\u0131\u015fd\u0131, Qori seminariyas\u0131n\u0131n n\u00fcfuzu xeyli azalm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6mr\u00fcn\u00fc az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsilinin c\u0259fake\u015fi bil\u0259n Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli Az\u0259rbaycan Maarif Nazirliyinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1918-ci ilin sentyabr ay\u0131nda Qori seminariyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan b\u00f6lm\u0259sinin l\u0259vazimatlar\u0131n\u0131 Qazaxa k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fc. Az m\u00fcdd\u0259td\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 xeyli \u015fagird topland\u0131. 1918-ci il sentyabr ay\u0131n\u0131n\u00a017-d\u0259 Qa\u00adzax\u00adda Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131nda ilk d\u0259rs ba\u015flad\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Seminariyada direktor v\u0259 pedaqogika m\u00fc\u0259llimi v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli d\u0259rs deyirdi, seminariyan\u0131 idar\u0259 edirdi. B\u00f6y\u00fck pedaqoq \u0259hali il\u0259 d\u0259 maarifl\u0259ndirici s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutu Qazax seminariyas\u0131n\u0131n da f\u0259aliyy\u0259tini sars\u0131td\u0131.<\/p>\n<p>1920-ci\u00a0il\u00a0aprel \u00e7evrili\u015find\u0259n az sonra may ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli Qazax \u0130n\u00adqilab Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edildi, G\u0259nc\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131na g\u00f6nd\u0259rildi&#8230;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda maarifin inki\u015faf\u0131nda Qori seminariyas\u0131n\u0131n, Qazax seminariyas\u0131n\u0131n, h\u0259r ikisind\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgil\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlinin b\u00f6y\u00fck f\u0259aliyy\u0259ti indi tarixdir. O tarix d\u0259 q\u00fc\u00adru\u00adru\u00admuzdur. Milli-x\u0259lqi q\u00fcrurumuzdur. 25 yanvar b\u00f6y\u00fck pedaqoq Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlinin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Qori seminariyas\u0131 da, Qazax seminariyas\u0131 da, Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlimiz d\u0259 unudulmayacaq&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259bin\u0259 XASAYEVA, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin \u00f6mr\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015f\u0131r, bel\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u0259rin i\u015f\u0131\u011f\u0131 zaman anlam\u0131nda sabahlara \u00e7at\u0131r. XIX \u0259srin siyasi \u00e7alxant\u0131lar\u0131 da, savads\u0131zl\u0131q da, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u0259yal\u0259tl\u0259r\u0259 \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc.\u00a0Az\u0259rbaycanda maarif, t\u0259hsil i\u015f\u0131\u011f\u0131 yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 idi. Nis\u00ad\u00adb\u0259t\u0259n imkanl\u0131, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ail\u0259l\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 m\u00fc\u0259yyy\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259hsil ala bilirdi.\u00a0Bu r\u0259q\u0259m o q\u0259\u00ad\u00add\u0259r az idi ki, onun faiz g\u00f6st\u0259ricisi haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7maq da fikrin ifad\u0259si ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8230; Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli 1863-c\u00fc il yanvar\u0131n 26-da \u015eu\u015fada anadan olmu\u015fdu. \u018fhm\u0259d b\u0259y d\u00fcnya\u00adg\u00f6\u00adr\u00fc\u015f\u00adl\u00fc insan idi, \u015feiri-\u015feiriyy\u0259ti sevirdi, duyurdu, bunlar\u0131 o\u011fluna da a\u015f\u0131lamaq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":683340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/15756c35170611579245206537910436782.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0259bin\u0259 XASAYEVA, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin \u00f6mr\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015f\u0131r, bel\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u0259rin i\u015f\u0131\u011f\u0131 zaman anlam\u0131nda sabahlara \u00e7at\u0131r. XIX \u0259srin siyasi \u00e7alxant\u0131lar\u0131 da, savads\u0131zl\u0131q da, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u0259yal\u0259tl\u0259r\u0259 \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc.\u00a0Az\u0259rbaycanda maarif, t\u0259hsil i\u015f\u0131\u011f\u0131 yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 idi. Nis\u00ad\u00adb\u0259t\u0259n imkanl\u0131, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ail\u0259l\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 m\u00fc\u0259yyy\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259hsil ala bilirdi.\u00a0Bu r\u0259q\u0259m o q\u0259\u00ad\u00add\u0259r az&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/683339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=683339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/683339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/683340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=683339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=683339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=683339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}