{"id":684589,"date":"2024-01-28T10:26:36","date_gmt":"2024-01-28T06:26:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=684589"},"modified":"2024-01-28T10:26:36","modified_gmt":"2024-01-28T06:26:36","slug":"regionun-t%c9%99hluk%c9%99-m%c9%99nb%c9%99yi-abs-nin-erm%c9%99nistandaki-biolaboratoriyalari-s%c9%99rh-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=684589","title":{"rendered":"Regionun t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi: AB\u015e-nin Erm\u0259nistandak\u0131 biolaboratoriyalar\u0131 &#8211; \u015e\u018fRH + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>SSR\u0130 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra AB\u015e m\u00fcst\u0259qillik qazanan respublikalara diqq\u0259tini y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. R\u0259smi Va\u015finqton b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, h\u0259rbi bazalar qurur, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 \u201cr\u0259ngli inqilablar\u201d vasit\u0259sil\u0259 yeni yaranan hakimiyy\u0259tl\u0259ri, y\u0259ni onun m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259ri devirm\u0259kl\u0259 h\u0259rbi-siyasi m\u00f6vcudlu\u011funu yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bununla bel\u0259, b\u0259zi hallarda \u201cpartnyor\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif biolaboratoriyalar qurmaqla Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar ekspansionist siyas\u0259tini yeritm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu laboratoriyalar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259qs\u0259di m\u00fcxt\u0259lif t\u0259hl\u00fck\u0259li patogenl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min etm\u0259k, onlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaksinl\u0259r istehsal etm\u0259k dururdu.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 2010-cu ild\u0259n Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda bu tipli laboratoriyalar qurulub. Amma dey\u0259s\u0259n, Erm\u0259nistan bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r k\u0259si qabaqlay\u0131b. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 12 bel\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. T\u0259kc\u0259 bu yax\u0131n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 bird\u0259n-bir\u0259 3 laboratoriya i\u015f\u0259 sal\u0131nd\u0131. Onlardan biri \u0130r\u0259vanda, biri G\u00fcmr\u00fcd\u0259, dig\u0259ri is\u0259 \u0130cevanda a\u00e7\u0131ld\u0131. M\u0259rk\u0259zl\u0259r is\u0259 Pentaqon t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, referens-laboratoriya qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 nazirliyin\u0259 4,1 milyon dollar, S\u0259hiyy\u0259 nazirliyin\u0259 is\u0259 9,1 milyon dollar \u00f6d\u0259nilib. 17 milyon dollar is\u0259 bu nazirlikl\u0259rin balans\u0131nda yarad\u0131lan m\u0259rk\u0259zl\u0259rin mebel v\u0259 t\u0259chizat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bu yax\u0131nlarda m\u0259lum olub ki, AB\u015e-nin sayca 13-c\u00fc biolaboratoriyas\u0131 G\u00fcmr\u00fc \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 qurulacaq. Bildirilir ki, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 naziri Suren Papikyan \u00f6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Pentaqonla bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b. Yeni laboratoriyan\u0131n G\u00fcmr\u00fc \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Rusiyan\u0131n 102-ci h\u0259rbi bazas\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda qurulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Ba\u015f nazir \u201cbu laboratoriyalar AB\u015e-nin d\u0259st\u0259yi il\u0259 qurulsa da, Erm\u0259nistan respublikas\u0131n\u0131n \u0259mlak\u0131 say\u0131l\u0131r\u201d des\u0259 d\u0259, reall\u0131q ba\u015fqad\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMjcvMTYvMTUvMjgvYzk4OTIwMzctZTRkNC00YmI2LTk2YTMtYmM5MGQ2YWNhYzU4L2U4OTBkMjg2LWJmMmYtM2IwNC05Y2ExLTEzYzQ4NjM1YzE1MS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=ba5f414b8c4cf2ef\" alt=\"\" \/>N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bu tip m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r patogen faktorlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif viruslar\u0131n, x\u0259st\u0259likl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, \u0259trafa yay\u0131lmas\u0131 riski h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7oxdur. B\u0259zi ekspertl\u0259r haz\u0131rda Erm\u0259nistanda yay\u0131lan q\u0131z\u0131lca virusunu da bu laboratoriyalarla \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki son d\u00f6vrl\u0259r s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi qrip v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fma hallar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Qeyd edilir ki, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 apar\u0131lan bir s\u0131ra t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r bu faktora ciddi t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>AB\u015e s\u0259firliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 laboratoriyalar m\u00f6vzusunda bildirirl\u0259r ki, bu, geosiyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. Erm\u0259nistan miqrasiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu regionda yerl\u0259\u015fir v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r riski b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 r\u0259smi \u0130r\u0259van bu riskl\u0259ri vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l a\u015fkar etm\u0259li, onun \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rd\u0259n k\u0259narda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131r. Laboratoriyalar da s\u0131rf t\u0259cr\u00fcb\u0259 xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. T\u0259bii ki, bu, i\u015fin g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259r\u0259fidir. Daha do\u011frusu, amerikal\u0131 k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6z\u0259 \u00fcf\u00fcr\u00fcl\u0259n k\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n<p>Birincisi, Erm\u0259nistanda yay\u0131lma riski olan viruslarla bu \u00f6lk\u0259nin S\u0259hiyy\u0259 nazirliyi \u0259v\u0259zin\u0259 niy\u0259 Pentaqon m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>\u0130kincisi, bir s\u0131ra erm\u0259ni t\u0259\u015fkilatlar\u0131 bu laboratoriyalar\u0131n \u0259leyhin\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq aksiyalar ke\u00e7irir, ba\u011flanmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ictimai t\u0259\u015fkilat s\u0259dri Babken Pipoyan bildirir ki, bu tip laboratoriyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcxt\u0259lif problem v\u0259 t\u0259hdidl\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu tip laboratoriyalar\u0131n qurulmas\u0131 zaman\u0131 virus kolleksiyalar\u0131nda saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn virus \u015ftamlar\u0131n\u0131n AB\u015e t\u0259r\u0259fin\u0259 t\u0259hvil verilm\u0259si laz\u0131md\u0131r. N\u0259zar\u0259t is\u0259 s\u0131rf Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu qurum vasit\u0259sil\u0259 r\u0259smi Va\u015finqton Erm\u0259nistan v\u0259 yax\u0131n qon\u015fular\u0131n \u0259razisind\u0259 bioloji v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMjcvMTYvMTUvMjgvZDNkZjkwYjgtNmM1YS00ZDI1LWEzNjQtNmFlZGFhNDZhNjUzLzk3YmQ3MDViLTYyNmYtMzIyNi05M2Q2LWFiOTEyZGI5YzgzNS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=ac578c0a4d3fa1da\" alt=\"\" \/>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Rusiya Erm\u0259nistan\u0131n faktiki olaraq strateji m\u00fctt\u0259fiqidir. T\u0259bii ki, AB\u015e laboratoriyalar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259, \u00f6z\u00fc d\u0259 102-ci bazan\u0131n yan\u0131nda qurulmas\u0131 Kremlin xo\u015funa g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k. R\u0259smi Va\u015finqtonun maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdiyi qlobal laboratoriya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin Rusiya s\u0259rh\u0259dl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olmas\u0131 bir s\u0131ra strateji tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcxt\u0259lif patogenl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat toplamaq, onlarla m\u00fcbariz\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq, bu m\u0259lumatlardan bioloji silah istehsal\u0131nda istifad\u0259 etm\u0259k kimi faktorlar var.<\/p>\n<p>Bir fakt\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Nikol Pa\u015finyan\u0131n Rusiyaya r\u0259smi s\u0259f\u0259rl\u0259rinin birind\u0259 ortaq b\u0259yanat imzalan\u0131b v\u0259 madd\u0259l\u0259rd\u0259n biri biot\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sin\u0259 aiddir. Bu madd\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, r\u0259smi \u0130r\u0259van v\u0259 r\u0259smi Moskva Erm\u0259nistan v\u0259 ya Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131na zidd olan bioloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z \u0259razil\u0259rini \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Yax\u015f\u0131, \u0259g\u0259r bu m\u00fcqavil\u0259 iki il \u0259vv\u0259l imzalan\u0131bsa, niy\u0259 b\u0259s Erm\u0259nistanda \u201cya\u011f\u0131\u015fdan sonra g\u00f6b\u0259l\u0259k\u201d misal\u0131 kimi AB\u015e laboratoriyalar\u0131n\u0131n say\u0131 durmadan art\u0131r? Y\u0259qin ki, Kreml bu sual\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 erm\u0259ni siyasi elitas\u0131na \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, laboratoriyalar qapal\u0131 rejimd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Personal s\u0131rf amerikal\u0131lardan ibar\u0259tdir. Yerli s\u0259hiyy\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259 \u0259razisin\u0259 daxil olma\u011fa icaz\u0259si yoxdur. Bir m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 50-250 n\u0259f\u0259r aras\u0131 personal \u00e7al\u0131\u015fa bil\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r ki, G\u00fcmr\u00fcd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n biolaboratoriyalardan biri s\u0131rf m\u0259kt\u0259bin yan\u0131nda in\u015fa edilib. Bu is\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Laboratoriyalarda erm\u0259ni ictimaiyy\u0259tind\u0259n diqq\u0259tl\u0259 gizl\u0259dilmi\u015f i\u015f apar\u0131l\u0131r; onlar \u0259halinin s\u0131x m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n v\u0259 u\u015faq meydan\u00e7alar\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015firl\u0259r, bu da bel\u0259 obyektl\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si qaydalar\u0131na tamamil\u0259 ziddir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDEvMjcvMTYvMTUvMjgvZWNmNzk5YWMtYTA4Zi00ZjI2LWI3MTEtODJkZmVhNDlmYWY1LzdhMzE2ZGI2LTg1MmYtM2IxNS04OTM4LWRkOTgxYmVhM2JhMi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=05ece473eb186b5d\" alt=\"\" \/>Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l \u201cinfoport.am\u201d informasiya portal\u0131 \u00f6z insayderl\u0259rind\u0259n AB\u015e-nin \u00f6lk\u0259d\u0259ki h\u0259rbi-bioloji f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlayan s\u0259n\u0259dl\u0259r ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdi. Qeyd olunub ki, Amerika h\u0259rbi idar\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bioloji t\u0259dqiqatlar sah\u0259sind\u0259 erm\u0259ni resurslar\u0131na m\u0259hdudiyy\u0259tsiz \u00e7\u0131x\u0131\u015fa malikdirl\u0259r v\u0259 bioloji silah kimi Pentaqon t\u0259r\u0259find\u0259n uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6yr\u0259nilmi\u015f v\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilmi\u015f x\u00fcsusi t\u0259hl\u00fck\u0259li patogenl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kd\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 bir fakt var ki, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistanda t\u0259hl\u00fck\u0259li infeksiyalar\u0131n t\u0259dqiqat\u0131na (DTRA layih\u0259si) NMRC-F h\u0259rbi-d\u0259niz tibbi t\u0259dqiqatlar m\u0259rk\u0259zi, WRAIR v\u0259 USAMRIID kimi h\u0259rbil\u0259\u015fmi\u015f m\u0259rk\u0259zl\u0259r d\u0259 c\u0259lb edilib.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, hans\u0131sa \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259 AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n bu sayda biolaboratoriyan\u0131n qurulmas\u0131 de-fakto onun koloniyaya \u00e7evrilm\u0259si dem\u0259kdir. \u018fg\u0259r hakim komanda r\u0259smi Va\u015finqtonun maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259s\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t pisl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. Bu laboratoriyalar\u0131n qurulmas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz budur. Bu laboratoriyalar \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 kimi saxlama\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131y\u0131r. Bu laboratoriyalar\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi yerl\u0259r x\u00fcsusi olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n geosiyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7ilib. Erm\u0259nistanda is\u0259 bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r \u0130ranla m\u00fcharib\u0259 ehtimal\u0131na qar\u015f\u0131 qurulmaqla yana\u015f\u0131, Rusiyan\u0131n iqtisadiyyat\u0131na v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 t\u0259sir m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. AB\u015e-nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di ba\u015fqad\u0131r &#8211; Rusiyan\u0131 t\u0259kc\u0259 qo\u015funlarla deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn h\u0259rbi t\u0259hl\u00fck\u0259 zaman\u0131 \u0259n g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bioloji silahlarla, tez z\u0259rb\u0259 endirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k bioloji bazalarla \u0259hat\u0259 etm\u0259kdir. Bu laboratoriyalardan burax\u0131lacaq yeni viruslar \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131la bil\u0259r v\u0259 onun insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00e7ox a\u011f\u0131r ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da sadalananlardan m\u0259lum oldu\u011fu kimi, Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259ti \u00f6lk\u0259sini amerikal\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cr\u00fcb\u0259 meydan\u00e7as\u0131na \u00e7evirib. Pentaqonun ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir ne\u00e7\u0259 milyon dollar tulapay\u0131na regionun hans\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259ndiyi is\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. \u00d6lk\u0259 poliqona \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, erm\u0259ni \u0259halisi d\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 dov\u015fan\u0131 rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cReport\u201d \u0130nformasiya Agentliyi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SSR\u0130 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra AB\u015e m\u00fcst\u0259qillik qazanan respublikalara diqq\u0259tini y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. R\u0259smi Va\u015finqton b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, h\u0259rbi bazalar qurur, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 \u201cr\u0259ngli inqilablar\u201d vasit\u0259sil\u0259 yeni yaranan hakimiyy\u0259tl\u0259ri, y\u0259ni onun m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259ri devirm\u0259kl\u0259 h\u0259rbi-siyasi m\u00f6vcudlu\u011funu yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bununla bel\u0259, b\u0259zi hallarda \u201cpartnyor\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif biolaboratoriyalar qurmaqla Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar ekspansionist siyas\u0259tini yeritm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu laboratoriyalar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259qs\u0259di m\u00fcxt\u0259lif t\u0259hl\u00fck\u0259li patogenl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min etm\u0259k, onlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaksinl\u0259r istehsal etm\u0259k dururdu. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2010-cu ild\u0259n Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda bu tipli laboratoriyalar qurulub. Amma dey\u0259s\u0259n, Erm\u0259nistan bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":684590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/6f9c454b-2e63-37ed-ac85-fc6d48814611_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"SSR\u0130 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra AB\u015e m\u00fcst\u0259qillik qazanan respublikalara diqq\u0259tini y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. R\u0259smi Va\u015finqton b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, h\u0259rbi bazalar qurur, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 \u201cr\u0259ngli inqilablar\u201d vasit\u0259sil\u0259 yeni yaranan hakimiyy\u0259tl\u0259ri, y\u0259ni onun m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259ri devirm\u0259kl\u0259 h\u0259rbi-siyasi m\u00f6vcudlu\u011funu yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bununla bel\u0259, b\u0259zi hallarda \u201cpartnyor\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif biolaboratoriyalar qurmaqla Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar ekspansionist siyas\u0259tini yeritm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/684589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=684589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/684589\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/684590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=684589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=684589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=684589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}