{"id":684613,"date":"2024-01-28T11:36:26","date_gmt":"2024-01-28T07:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=684613"},"modified":"2024-01-28T11:36:26","modified_gmt":"2024-01-28T07:36:26","slug":"yanvarin-28-i-umumdunya-cuzam-x%c9%99st%c9%99l%c9%99rin%c9%99-yardim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=684613","title":{"rendered":"Yanvar\u0131n 28-i \u00dcmumd\u00fcnya C\u00fczam X\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il yanvar\u0131n sonuncu bazar g\u00fcn\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya C\u00fczam X\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn 1953-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sis edilib. Bu, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 qorxunc x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr etmi\u015f frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 jurnalisti Raul Folleronun uzun ill\u0259r g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d problem\u0259 yaln\u0131z tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259tin, inzibati idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, i\u015fg\u00fczar dair\u0259l\u0259rin, xeyriyy\u0259\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fondlar\u0131n, dini icmalar\u0131n v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin diqq\u0259tini c\u0259lb etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>C\u00fczam x\u0259st\u0259liyini ilk d\u0259f\u0259 1873-c\u00fc ild\u0259 norve\u00e7li h\u0259kim Herhard Hanzen a\u015fkar edib. X\u0259st\u0259liyin sonrak\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdi ki, patogen insan b\u0259d\u0259nin\u0259 \u0259n \u00e7ox d\u0259rinin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 daxil olur v\u0259 yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259 s\u0131x t\u0259masda olduqda hava damc\u0131lar\u0131 il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. X\u0259st\u0259liyin simptomsuz ke\u00e7\u0259n inkubasiya d\u00f6vr\u00fc 3 ild\u0259n 5 il\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir, lakin h\u0259min d\u00f6vr 6 aydan 20 il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>C\u00fczam b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 m\u0259lum olan \u0259n q\u0259dim x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n biridir. Bu x\u0259st\u0259lik haqq\u0131nda m\u0259lumatlara eradan \u0259vv\u0259l XV-X \u0259srl\u0259r\u0259 aid olan q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir. Tibb elminin m\u00fcasir yenilikl\u0259ri say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 14 milyon insan bu qorxunc x\u0259st\u0259likd\u0259n xilas olub. C\u0259sar\u0259tl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, d\u00fcnyan\u0131n t\u0259qrib\u0259n 100-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259sind\u0259 c\u00fczam x\u0259st\u0259liyi tamamil\u0259 yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259dir. Vaxtil\u0259 Q\u0259dim Misird\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259, Yaponiyada, Hindistanda geni\u015f yay\u0131lan x\u0259st\u0259lik s\u00fcm\u00fckd\u0259 \u0259rim\u0259, \u0259z\u0259l\u0259 qrupunun t\u0259dric\u0259n nazikl\u0259\u015fib yox olmas\u0131, g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tinin itm\u0259si, daxili orqanlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 s. \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. Hindistan, \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Braziliya v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Afrikan\u0131n b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu x\u0259st\u0259lik ciddi problem olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 c\u00fczam x\u0259st\u0259l\u0259rinin say\u0131 \u00e7ox azd\u0131r v\u0259 son ill\u0259r ona rast g\u0259linmir. H\u0259min x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u00fcbt\u0259la olanlar Bak\u0131n\u0131n Umbak\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259si \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Respublika C\u00fczam X\u0259st\u0259xanas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na m\u00fcalic\u0259 olunurlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il yanvar\u0131n sonuncu bazar g\u00fcn\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya C\u00fczam X\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn 1953-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sis edilib. Bu, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 qorxunc x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr etmi\u015f frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 jurnalisti Raul Folleronun uzun ill\u0259r g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d problem\u0259 yaln\u0131z tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259tin, inzibati idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, i\u015fg\u00fczar dair\u0259l\u0259rin, xeyriyy\u0259\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fondlar\u0131n, dini icmalar\u0131n v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin diqq\u0259tini c\u0259lb etm\u0259kdir. C\u00fczam x\u0259st\u0259liyini ilk d\u0259f\u0259 1873-c\u00fc ild\u0259 norve\u00e7li h\u0259kim Herhard Hanzen a\u015fkar edib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":684614,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630.jpg",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630.jpg",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630.jpg",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630.jpg",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630.jpg",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/1706417406587196799_1200x630-924x620.jpg",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il yanvar\u0131n sonuncu bazar g\u00fcn\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya C\u00fczam X\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn 1953-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sis edilib. Bu, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 qorxunc x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr etmi\u015f frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 jurnalisti Raul Folleronun uzun ill\u0259r g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. H\u0259min g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d problem\u0259 yaln\u0131z tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin deyil,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/684613"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=684613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/684613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/684614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=684613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=684613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=684613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}