{"id":685719,"date":"2024-02-01T10:32:48","date_gmt":"2024-02-01T06:32:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=685719"},"modified":"2024-02-01T10:32:48","modified_gmt":"2024-02-01T06:32:48","slug":"ay-tozundan-hazirlanmis-torpaqda-noxud-yetisdiril%c9%99c%c9%99k-aliml%c9%99rd%c9%99n-ilk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=685719","title":{"rendered":"Ay tozundan haz\u0131rlanm\u0131\u015f torpaqda noxud yeti\u015fdiril\u0259c\u0259k &#8211; Aliml\u0259rd\u0259n ilk"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin Texas A&amp;M Universitetinin (TAMU) aliml\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fc reqolitd\u0259n &#8211; Ay tozundan ibar\u0259t olan torpaqda noxud yeti\u015fdir\u0259 bilibl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rma elmi qurumun r\u0259smi sayt\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>\u201cAyda Yer kimi torpaq yoxdur. Planetimizd\u0259 torpaqda bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n qida v\u0259 mikroorqanizml\u0259rl\u0259 dolu \u00fczvi material var. Ayda bu yoxdur. Bunu a\u015fa\u011f\u0131 qravitasiya, radiasiya v\u0259 toksinl\u0259r kimi dig\u0259r probleml\u0259r daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir\u201d, &#8211; elmi i\u015fin m\u00fc\u0259llifi, TAMU-nun aspirant\u0131 Cessika Etkin qeyd edib.<\/p>\n<p>Yerin torpa\u011f\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 mexanizml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Etkin v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 ay tozuna m\u00fcnbit x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin v\u0259 biohumusun qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirind\u0259n istifad\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, bu \u0259lav\u0259l\u0259r z\u0259h\u0259rli \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259ri t\u0259crid etm\u0259y\u0259 v\u0259 torpa\u011f\u0131n strukturunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa, t\u0259rkibind\u0259ki bitkil\u0259ri daha uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 hala g\u0259tir\u0259 bilib. Torpaq g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri toksinl\u0259ri t\u0259crid edir, z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r k\u00f6k sistemi vasit\u0259sil\u0259 m\u0259hsullara daxil olmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l onlar\u0131 tutub saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 noxud t\u0259xmin\u0259n 100 g\u00fcn\u0259 yeti\u015fir, Ay qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda is\u0259 bitkil\u0259rin yeti\u015fm\u0259si 120 g\u00fcn \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar hesab edirl\u0259r ki, onlar\u0131n eksperimenti g\u0259l\u0259c\u0259k Ay missiyalar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na \u00f6zl\u0259rini z\u00fclall\u0131 qida il\u0259 t\u0259min etm\u0259y\u0259 v\u0259 Yerd\u0259n g\u0259l\u0259n qidalardan daha az as\u0131l\u0131 olma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: lenta.ru<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin Texas A&amp;M Universitetinin (TAMU) aliml\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fc reqolitd\u0259n &#8211; Ay tozundan ibar\u0259t olan torpaqda noxud yeti\u015fdir\u0259 bilibl\u0259r. M\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rma elmi qurumun r\u0259smi sayt\u0131nda d\u0259rc olunub. \u201cAyda Yer kimi torpaq yoxdur. Planetimizd\u0259 torpaqda bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n qida v\u0259 mikroorqanizml\u0259rl\u0259 dolu \u00fczvi material var. Ayda bu yoxdur. Bunu a\u015fa\u011f\u0131 qravitasiya, radiasiya v\u0259 toksinl\u0259r kimi dig\u0259r probleml\u0259r daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir\u201d, &#8211; elmi i\u015fin m\u00fc\u0259llifi, TAMU-nun aspirant\u0131 Cessika Etkin qeyd edib. Yerin torpa\u011f\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 mexanizml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Etkin v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 ay tozuna m\u00fcnbit x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin v\u0259 biohumusun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":685720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/418977276_767601485229612_125374160857111899_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"AB\u015e-nin Texas A&amp;M Universitetinin (TAMU) aliml\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fc reqolitd\u0259n &#8211; Ay tozundan ibar\u0259t olan torpaqda noxud yeti\u015fdir\u0259 bilibl\u0259r. M\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rma elmi qurumun r\u0259smi sayt\u0131nda d\u0259rc olunub. \u201cAyda Yer kimi torpaq yoxdur. Planetimizd\u0259 torpaqda bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n qida v\u0259 mikroorqanizml\u0259rl\u0259 dolu \u00fczvi material var. Ayda bu yoxdur. Bunu a\u015fa\u011f\u0131 qravitasiya, radiasiya v\u0259 toksinl\u0259r kimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/685719"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=685719"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/685719\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/685720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=685719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=685719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=685719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}