{"id":686171,"date":"2024-02-01T20:31:39","date_gmt":"2024-02-01T16:31:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=686171"},"modified":"2024-02-01T20:31:39","modified_gmt":"2024-02-01T16:31:39","slug":"s%c9%99k%c9%99rin-normadan-artiq-istehlaki-diabet-x%c9%99st%c9%99liyinin-yaranmasinda-risk-faktoru-rolu-oynayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=686171","title":{"rendered":"\u015e\u0259k\u0259rin normadan art\u0131q istehlak\u0131 diabet x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131nda risk faktoru rolu oynay\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>\u015e\u0259k\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutur. Son vaxtlar g\u0259ncl\u0259r \u015firin \u00e7ay, s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259, energetik v\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f, alkoqolsuz qazl\u0131 v\u0259 qazs\u0131z \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 s. i\u00e7kil\u0259r\u0259 daha \u00e7ox meyil g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. T\u0259kc\u0259 onu g\u00f6st\u0259rm\u0259k kifay\u0259tdir ki, soyuq s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259nin 100 millilitrind\u0259 125 qarama q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r var. Bu is\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u015f\u0259k\u0259r normas\u0131n\u0131 be\u015f d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunan \u015f\u0259k\u0259rin miqdar\u0131 25 qramd\u0131r. Bu, t\u0259xmin\u0259n 6 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun sektor m\u00fcdiri Aynur H\u0259s\u0259nova deyib.<\/p>\n<p>Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, populyar enerji i\u00e7kil\u0259rinin 100 millilitrind\u0259 11 qramdan 15 qramad\u0259k \u015f\u0259k\u0259r var v\u0259 bu, 5 \u0259d\u0259d q\u0259nd dem\u0259kdir: \u201c\u0130ctimai ia\u015f\u0259 obyektl\u0259rind\u0259 servis edil\u0259n q\u0259hv\u0259nin yan\u0131nda \u00e7ox vaxt \u0259lav\u0259 olaraq \u015f\u0259k\u0259r d\u0259 verilir. \u00c7ox vaxt da q\u0259hv\u0259yi \u015f\u0259k\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur, \u00e7\u00fcnki bel\u0259 bir fikir formala\u015f\u0131b ki, guya q\u0259hv\u0259yi \u015f\u0259k\u0259r daha az z\u0259r\u0259rlidir. \u0130st\u0259r q\u0259hv\u0259yi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 a\u011f \u015f\u0259k\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 saxaroza \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir v\u0259 h\u0259r ikisi \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurundan al\u0131n\u0131r. Do\u011frudur, q\u0259hv\u0259yi \u015f\u0259k\u0259rin \u015firinliyi bir q\u0259d\u0259r azd\u0131r. Onu dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, sa\u011flaml\u0131q bax\u0131m\u0131ndan faydal\u0131 \u015f\u0259k\u0259r n\u00f6v\u00fc yoxdur.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 diyetik oldu\u011fu yaz\u0131lan qida m\u0259hsullar\u0131na \u015f\u0259k\u0259r \u0259lav\u0259 olunmasa da, \u015f\u0259k\u0259r \u0259v\u0259zedicil\u0259ri qat\u0131l\u0131r. Bu, daha t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, buna aspartam\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibin\u0259 \u0259lav\u0259 edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u0259v\u0259zedicisi kimi aspartam adi \u015f\u0259k\u0259rd\u0259n 200 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u015f\u0259k\u0259rin normadan art\u0131q istehlak edilm\u0259si diabet x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131nda risk faktoru rolu oynay\u0131r. \u015e\u0259k\u0259r istehlak\u0131 \u00e7ox olanda orqanizmd\u0259 insulin dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qanda \u015f\u0259k\u0259rin miqdar\u0131 norman\u0131 a\u015f\u0131r, bu is\u0259 ikinci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131na apar\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u015e\u0259k\u0259rin z\u0259r\u0259rl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259, b\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin n\u00f6vl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 a\u011fciy\u0259r, s\u00fcd v\u0259zi, u\u015faql\u0131q, m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259z v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011fu m\u0259lum olub. \u015e\u0259k\u0259rin normadan art\u0131q istehlak\u0131 Altsheymer x\u0259st\u0259liyin\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d,- dey\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz fikrini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u0259k\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutur. Son vaxtlar g\u0259ncl\u0259r \u015firin \u00e7ay, s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259, energetik v\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f, alkoqolsuz qazl\u0131 v\u0259 qazs\u0131z \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 s. i\u00e7kil\u0259r\u0259 daha \u00e7ox meyil g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. T\u0259kc\u0259 onu g\u00f6st\u0259rm\u0259k kifay\u0259tdir ki, soyuq s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259nin 100 millilitrind\u0259 125 qarama q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r var. Bu is\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u015f\u0259k\u0259r normas\u0131n\u0131 be\u015f d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunan \u015f\u0259k\u0259rin miqdar\u0131 25 qramd\u0131r. Bu, t\u0259xmin\u0259n 6 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 dem\u0259kdir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun sektor m\u00fcdiri Aynur H\u0259s\u0259nova deyib. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, populyar enerji&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":686172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630.jpg",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630.jpg",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630.jpg",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630.jpg",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630.jpg",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/170679130732084227_1200x630-924x620.jpg",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u015e\u0259k\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutur. Son vaxtlar g\u0259ncl\u0259r \u015firin \u00e7ay, s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259, energetik v\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f, alkoqolsuz qazl\u0131 v\u0259 qazs\u0131z \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 s. i\u00e7kil\u0259r\u0259 daha \u00e7ox meyil g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. T\u0259kc\u0259 onu g\u00f6st\u0259rm\u0259k kifay\u0259tdir ki, soyuq s\u00fcdl\u00fc q\u0259hv\u0259nin 100 millilitrind\u0259 125 qarama q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r var. Bu is\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u015f\u0259k\u0259r normas\u0131n\u0131 be\u015f d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/686171"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=686171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/686171\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/686172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=686171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=686171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=686171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}