{"id":687432,"date":"2024-02-05T22:42:41","date_gmt":"2024-02-05T18:42:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=687432"},"modified":"2024-02-05T22:42:41","modified_gmt":"2024-02-05T18:42:41","slug":"p%c9%99hrizin-s%c9%99b%c9%99b-oldugu-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r-metabolizmi-z%c9%99ifl%c9%99d%c9%99n-qidalar-hansilardir-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=687432","title":{"rendered":"P\u0259hrizin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu x\u0259st\u0259likl\u0259r: Metabolizmi z\u0259ifl\u0259d\u0259n qidalar hans\u0131lard\u0131r? &#8211; A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Bo\u011faz\u0131m\u0131zdan ke\u00e7\u0259n h\u0259r qidan\u0131n orqanizm\u0259 bir xeyri varsa, bir d\u0259 ziyan\u0131 var. Bu da bax\u0131r onun kalori miqdar\u0131na. B\u0259z\u0259n insanlar az-az v\u0259 tez-tez yem\u0259yin sa\u011flam qidalanma n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Kalorili qidalar\u0131 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 yes\u0259niz\u00a0n\u0259tic\u0259d\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259\u00a0bir s\u0131ra sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 z\u0259min yaratm\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n<p>Diyetoloqlar deyirl\u0259r ki,\u00a0insanlar g\u00fcnd\u0259lik \u0259v\u0259zin\u0259 yedikl\u0259ri qidalar\u0131 telefona yazsalar, h\u0259m q\u0259bul edil\u0259n kalori miqdar\u0131na, h\u0259m d\u0259 qidalanma saatlar\u0131na n\u0259zar\u0259t etmi\u015f olarlar.<\/p>\n<p>G\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yem\u0259k h\u0259kiml\u0259rin \u0259sas m\u0259sl\u0259h\u0259tidir. Hans\u0131sa yem\u0259k n\u00f6vb\u0259sini ixtisara sal\u0131b \u00f6t\u00fcrm\u0259k ar\u0131qlamaya \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259dir. Bir illik ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, yedikl\u0259rini yazanlar p\u0259hriz saxlayan dig\u0259r adamlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7\u00a0kilo daha \u00e7ox \u00e7\u0259ki itirib.<\/p>\n<p>Lakin b\u0259z\u0259n p\u0259hriz saxlayan insanlar\u0131n \u00e7\u0259ki atd\u0131qca \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259ri olur. Bu bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 payla\u015f\u0131mlara rast g\u0259linir. Art\u0131q \u00e7\u0259ki orqanizmi sanki g\u00fccl\u00fc saxlay\u0131r, ar\u0131qlad\u0131qca is\u0259 ciy\u0259r v\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra probleml\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6vs\u00fcm d\u0259yi\u015f\u0259n \u0259r\u0259f\u0259l\u0259rd\u0259, virus infeksiyalar\u0131n oyand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 p\u0259hriz saxlayan \u015f\u0259xsl\u0259rin orqanizmind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n nisbi z\u0259ifl\u0259m\u0259l\u0259r az deyil.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s onda p\u0259hriz zaman\u0131 x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259li m\u0259qam hans\u0131d\u0131r? \u0130nsanlar hans\u0131 qidalardan istifad\u0259 etm\u0259lidir ki h\u0259m p\u0259hriz, h\u0259m d\u0259 metabolizm z\u0259ifl\u0259m\u0259sin?<\/strong><\/p>\n<p><strong>El\u0259 insanlar varm\u0131 ki, art\u0131q \u00e7\u0259ki il\u0259 paralel hans\u0131sa x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259ksinl\u0259r v\u0259 onlara p\u0259hriz qada\u011fan olunsun?<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-\u0131n suallar\u0131n\u0131 diyetoloq Leyla Nur cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>O bildirib ki, m\u00f6vs\u00fcm d\u0259yi\u015f\u0259n zamanlarda virus infeksiyalara yoluxur v\u0259 m\u00fcalic\u0259 prosesi uzun \u00e7\u0259kirs\u0259 bu, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin immun sisteminin z\u0259if olmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir:<\/p>\n<p>\u201cBu m\u0259qam\u0131n p\u0259hriz saxlay\u0131b-saxlamamaq il\u0259 \u0259laq\u0259si yoxdur. \u0130mmun sistemi d\u0259 birba\u015fa qida rasionumuzla \u0259laq\u0259lidir. Amma p\u0259hriz saxlasa da, saxlamasa da insan sa\u011flam qidalanm\u0131r, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcrm\u00fcrs\u0259 immunitet a\u015fa\u011f\u0131 olacaq. Bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259td\u0259 p\u0259hriz il\u0259 ba\u011fl\u0131 insanlar\u0131n \u015f\u00fcuruna yerl\u0259\u015fdiril\u0259n yanl\u0131\u015f informasiyalar \u00e7oxdur\u201d.<\/p>\n<p>Diyetoloq x\u00fcsusi il\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, p\u0259hrizin d\u00fczg\u00fcn formada t\u0259\u015fkili \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir:<\/p>\n<p>\u201cHans\u0131 insanlar ki p\u0259hriz saxlayan zaman d\u00fczg\u00fcn b\u00f6lg\u00fc aparm\u0131r v\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 ac qal\u0131r. Bu do\u011fru deyil. T\u0259bii ki, bel\u0259 olanda s\u0259hh\u0259tinizd\u0259 probleml\u0259r olacaq. Yanl\u0131\u015f m\u0259qamlardan biri d\u0259 p\u0259hriz zaman\u0131 qidalar\u0131n r\u0259ngar\u0259ngliyin\u0259 diqq\u0259t etm\u0259kdir. \u00c7ox az qida q\u0259bul etm\u0259k, eyni qidalardan istifad\u0259 etm\u0259k, lifli qidalar istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k v\u0259 s. do\u011fru deyil. H\u0259tta b\u0259z\u0259n ya\u011fs\u0131z, duzsuz, \u0259dviyyats\u0131z qidalar\u0131 p\u0259hriz z\u0259nn edirl\u0259r. Bu sadalananlardan z\u0259ruri miqdarda istifad\u0259 etm\u0259dikd\u0259 insan orqanizmi pozulur, immunitet z\u0259ifl\u0259yir. P\u0259hriz u\u011furlu olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7\u0259ki atmaq m\u00fcmk\u00fcn olmur.<\/p>\n<p>Qidalanma balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 yet\u0259rli formada t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. Y\u0259ni, h\u0259r bir insan\u0131n qida v\u0259 kalori t\u0259l\u0259bat\u0131 individuald\u0131r. Bunun az olmas\u0131 da, \u00e7ox olmas\u0131 da problem yarada bil\u0259r. Bizim istehlak etdiyimiz qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 h\u0259m z\u00fclallar, h\u0259m ya\u011flar, h\u0259m d\u0259 karbohidratlar z\u0259ruri miqdarda olmal\u0131d\u0131r. Qida rasionumuza \u0259t, ya\u011f, \u00e7\u0259r\u0259z, meyv\u0259, tax\u0131l, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 s. istehlak etm\u0259liyik v\u0259 fikir verm\u0259liyik ki, orqanizmin t\u0259l\u0259bat\u0131 olan vitamin, minerallar\u0131 q\u0259bul ed\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Leyla Nur qeyd edib ki, q\u0259bul etdiyimiz qidalar\u0131n paketl\u0259nmi\u015f, zavod istehsal\u0131 olmamas\u0131na diqq\u0259t ets\u0259k daha \u00e7ox effekt alm\u0131\u015f olar\u0131q:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259r bir qidan\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r t\u0259bi\u0259td\u0259n g\u0259ldiyi formada, kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox az miqdarda m\u0259ruz qalm\u0131\u015f halda istehlak etm\u0259k yax\u015f\u0131d\u0131r.\u00a0Qidalar\u0131n konservl\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u0259rkibinin t\u0259biiliyini itirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>El\u0259c\u0259 d\u0259 haz\u0131rda atmosferin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n,\u00a0torpaqdan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vitamin v\u0259\u00a0minerallarla t\u0259min oluna bilmirik. Qidalar\u0131m\u0131z\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r se\u00e7s\u0259k d\u0259 orqanizmin\u00a0vitamin v\u0259 mineral ehtiyaclar\u0131\u00a0z\u0259ruri miqdarda \u00f6d\u0259nmir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 immunitetin g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vitamin q\u0259bulu, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 D vitamini \u00f6n\u0259mlidir. Bizim\u00a0D vitamini almal\u0131 oldu\u011fumuz G\u00fcn\u0259\u015fin U v\u0259 B \u015f\u00fcalar\u0131\u00a0yer s\u0259thin\u0259 \u00e7atm\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar aras\u0131nda 99 faiz D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fct\u0259madi D vitamini q\u0259bulu t\u00f6vsiy\u0259 edilir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPiyl\u0259nm\u0259 \u00f6z\u00fc ayr\u0131 bir x\u0259st\u0259likdir v\u0259 m\u00fcalic\u0259 t\u0259l\u0259b edir. O \u00f6z\u00fc il\u0259 b\u0259rab\u0259r paralel x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259si olan \u0259n geni\u015f yay\u0131lan x\u0259st\u0259lik T\u0130P-2 diabetdir. Burada qidalanma m\u00fctl\u0259q nizaml\u0131 olmal\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, T\u0130P-2 diabet varsa, \u00f6m\u00fcr boyu d\u0259rman i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Xeyr, bu yanl\u0131\u015f yana\u015fmad\u0131r. \u018fg\u0259r insan qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259rini d\u0259yi\u015fir, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi prinsipl\u0259rin\u0259 riay\u0259t edirs\u0259, paralel olaraq h\u0259kimin t\u0259yinatlar\u0131na d\u00fczg\u00fcn riay\u0259t etm\u0259kl\u0259 bundan sa\u011fala bil\u0259r\u201d-, dey\u0259 diyetoloq qeyd edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bo\u011faz\u0131m\u0131zdan ke\u00e7\u0259n h\u0259r qidan\u0131n orqanizm\u0259 bir xeyri varsa, bir d\u0259 ziyan\u0131 var. Bu da bax\u0131r onun kalori miqdar\u0131na. B\u0259z\u0259n insanlar az-az v\u0259 tez-tez yem\u0259yin sa\u011flam qidalanma n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Kalorili qidalar\u0131 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 yes\u0259niz\u00a0n\u0259tic\u0259d\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259\u00a0bir s\u0131ra sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 z\u0259min yaratm\u0131\u015f olursunuz. Diyetoloqlar deyirl\u0259r ki,\u00a0insanlar g\u00fcnd\u0259lik \u0259v\u0259zin\u0259 yedikl\u0259ri qidalar\u0131 telefona yazsalar, h\u0259m q\u0259bul edil\u0259n kalori miqdar\u0131na, h\u0259m d\u0259 qidalanma saatlar\u0131na n\u0259zar\u0259t etmi\u015f olarlar. G\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 yem\u0259k h\u0259kiml\u0259rin \u0259sas m\u0259sl\u0259h\u0259tidir. Hans\u0131sa yem\u0259k n\u00f6vb\u0259sini ixtisara sal\u0131b \u00f6t\u00fcrm\u0259k ar\u0131qlamaya \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259dir. Bir illik ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":687435,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FotoJet-68-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bo\u011faz\u0131m\u0131zdan ke\u00e7\u0259n h\u0259r qidan\u0131n orqanizm\u0259 bir xeyri varsa, bir d\u0259 ziyan\u0131 var. Bu da bax\u0131r onun kalori miqdar\u0131na. B\u0259z\u0259n insanlar az-az v\u0259 tez-tez yem\u0259yin sa\u011flam qidalanma n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Kalorili qidalar\u0131 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 yes\u0259niz\u00a0n\u0259tic\u0259d\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259\u00a0bir s\u0131ra sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 z\u0259min yaratm\u0131\u015f olursunuz. Diyetoloqlar deyirl\u0259r ki,\u00a0insanlar g\u00fcnd\u0259lik \u0259v\u0259zin\u0259 yedikl\u0259ri qidalar\u0131 telefona yazsalar,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=687432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/687435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=687432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=687432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=687432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}