{"id":687543,"date":"2024-02-06T08:38:11","date_gmt":"2024-02-06T04:38:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=687543"},"modified":"2024-02-06T08:38:11","modified_gmt":"2024-02-06T04:38:11","slug":"dilimizi-ikinci-sort-sayanlara-c%c9%99za","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=687543","title":{"rendered":"Dilimizi \u201cikinci sort\u201d sayanlara c\u0259za"},"content":{"rendered":"<p><strong>Reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri niy\u0259 yaln\u0131z \u0259cn\u0259bi dild\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131da Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yaz\u0131lmayan ticar\u0259t obyektl\u0259rinin reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri s\u00f6k\u00fcl\u00fcr. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, adlar\u0131, m\u0259tnl\u0259ri xarici dild\u0259 yaz\u0131lan l\u00f6vh\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Reklam Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n de-montaj olunur.<\/p>\n<p>B\u0259zi sahibkarlar is\u0259 &#8220;Turan&#8221;a bildiribl\u0259r ki, onlar\u0131n obyektl\u0259rinin l\u00f6vh\u0259l\u0259ri ill\u0259rdir bu \u015f\u0259kild\u0259 idi v\u0259 he\u00e7 k\u0259s onlara bir irad bildirm\u0259mi\u015fdi. Onlar h\u0259m\u00e7inin qeyd edirl\u0259r ki, l\u00f6vh\u0259l\u0259r onlara he\u00e7 bir x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilm\u0259d\u0259n s\u00f6k\u00fcl\u00fcr: \u201c\u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n des\u0259ydil\u0259r, biz he\u00e7 olmasa, ba\u015fqa l\u00f6vh\u0259 d\u00fcz\u0259ltdir\u0259rdik. \u0130ndi obyektimiz l\u00f6vh\u0259siz qal\u0131b v\u0259 biznesimiz\u0259 ziyand\u0131r. \u00d6lk\u0259y\u0259 turistl\u0259r g\u0259lir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 l\u00f6vh\u0259l\u0259rin bir hiss\u0259si xarici dild\u0259dir\u201d, &#8211;\u00a0 onlar bildiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Reklam Agentliyind\u0259n is\u0259 &#8220;Turan&#8221;a bildiribl\u0259r ki, bu, m\u00fct\u0259madi apar\u0131lan i\u015fdir v\u0259 haz\u0131rda davam etdirilir: \u201cQanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n l\u00f6vh\u0259l\u0259r xarici dild\u0259 d\u0259 yaz\u0131la bil\u0259r. Bu zaman \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r, sonra xarici dild\u0259 v\u0259 onun \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olan yaz\u0131dan b\u00f6y\u00fck olmamal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n v\u0259 xarici dild\u0259 reklam\u0131 yaymaqla m\u0259\u015f\u011ful olanlarla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r v\u0259 h\u0259min reklam qur\u011fular\u0131 de-montaj olunur.<\/p>\n<p><strong>Sirr deyil ki, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 paytaxt Bak\u0131da, \u0259sas\u0259n m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259d\u0259 ana dilimiz\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda qanuna say\u011f\u0131s\u0131zl\u0131q ill\u0259rdir ba\u015f al\u0131b gedir. B\u0259s qanunla bel\u0259 pozuntu t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r\u0259 hans\u0131 c\u0259za d\u00fc\u015f\u00fcr?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t dili normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Qanuna \u0259sas\u0259n, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259, internet informasiya resurslar\u0131nda v\u0259 reklam da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r y\u00fcz manatdan iki y\u00fcz manatad\u0259k, v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7 y\u00fcz manatdan d\u00f6rd y\u00fcz manatad\u0259k, h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r be\u015f y\u00fcz manatdan min manatad\u0259k m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 c\u0259rim\u0259 edil\u0259c\u0259kl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin dil normalar\u0131n\u0131 pozanlara qar\u015f\u0131 inzibati c\u0259rim\u0259nin 1 il \u015f\u0259rti olaraq t\u0259tbiq edilm\u0259si t\u0259klif edilir.<\/p>\n<p>Niy\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 ana dilimiz\u0259 b\u0259zi \u201c\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259r\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00f6rm\u0259tsizlik var? Bak\u0131ya 1-2 turist g\u0259l\u0259c\u0259k dey\u0259, l\u00f6vh\u0259l\u0259r yaln\u0131z \u0259cn\u0259bi dild\u0259 olmal\u0131d\u0131r? Niy\u0259 qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259 ya Erm\u0259nistanda bel\u0259 \u015feyl\u0259r olmur? Bu, h\u0259m d\u0259 manqurtlu\u011fun t\u0259zah\u00fcr\u00fc deyilmi? B\u0259lk\u0259 qanunu daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu varm\u0131, n\u0259dir?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.globalinfo.az\/2023\/02\/azedu.az_1660393052_sabir-rustemxanli_477.jpg\" alt=\"Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 iki a\u011f\u0131r \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irdi - GlobalInfo.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 mill\u0259t v\u0259kili, Xalq \u015fairi Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cDo\u011frusu, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olmayan reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 s\u00f6k\u00fclm\u0259si, bel\u0259 bir prosesin, kampaniyan\u0131n getdiyini e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m v\u0259 buna inanm\u0131ram. Ola bil\u0259r ki, ayr\u0131-ayr\u0131 hallarda bu proses getsin, amma \u015f\u0259h\u0259rin bu ba\u015f\u0131ndan o biri ba\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olmayan reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin s\u00f6k\u00fclm\u0259si inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u0259lmir.<\/p>\n<p>Amma h\u0259r halda, \u0259g\u0259r bel\u0259 bir hal varsa, t\u0259\u0259c\u00fcbl\u0259nm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki respublikada m\u00fcharib\u0259, bir s\u0131ra iqtisadi probleml\u0259r, m\u00fcst\u0259qilliyin g\u0259tirdiyi t\u0259bii v\u0259 qeyri-t\u0259bii \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ola bilsin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 qanunlar\u0131m\u0131z\u0131n vaxt\u0131nda rahat \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259yib. Amma zaman ke\u00e7\u0259nd\u0259 sular durulur, h\u0259r \u015fey ayd\u0131nla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda qanunlar\u0131m\u0131z var. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalay\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131 kimi \u015f\u0259h\u0259rd\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131n\u0131n ortas\u0131nda l\u00f6vh\u0259l\u0259rin, reklamlar\u0131n 90 faizd\u0259n \u00e7oxu \u0259cn\u0259bi dild\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 d\u0259 deyilib, yaz\u0131l\u0131b. Bu bax\u0131mdan, \u0259g\u0259r Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olmayan reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin s\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131bsa, m\u0259n bunu alq\u0131\u015flay\u0131r v\u0259 d\u00fczg\u00fcn hesab edir\u0259m.<\/p>\n<p>Yeni a\u00e7\u0131lan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r lisenziya alanda hans\u0131sa adla f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd etmi\u015fik ki, lisenziyan\u0131 ver\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r maraqlanmal\u0131d\u0131r ki, bu ad haradan g\u0259lib, n\u0259 ad\u0131d\u0131r, niy\u0259 \u0259caibdir, niy\u0259 milli mentalitet\u0259, dilimiz\u0259 aid olmayan s\u00f6zl\u0259r g\u0259tirilir. \u0130ndi brendl\u0259ri anlamaq olur, amma m\u00fc\u015fahid\u0259 edirs\u0259n ki, kims\u0259 \u015f\u0259xsi m\u00fc\u0259ssis\u0259 a\u00e7\u0131r, harada anla\u015f\u0131lmaz, \u0259cn\u0259bi ad var, ona m\u00fcraci\u0259t edir. Bu da milli \u015f\u00fcurun z\u0259ifliyi, cahillik, m\u0259suliyy\u0259tsizlikd\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p><strong>T\u0259k reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri deyil, \u015f\u0259xsi adlar veril\u0259nd\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259cn\u0259bi adlara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259r var. Buna aidiyy\u0259ti idar\u0259l\u0259r vaxt\u0131nda m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259li, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t edilsin. B\u0259z\u0259n bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259li olan sah\u0259 idar\u0259l\u0259ri \u00f6z i\u015fl\u0259rin\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsiz yana\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn y\u00fck g\u0259lib d\u00f6vl\u0259tin \u00e7iynin\u0259 y\u00fckl\u0259nir. Halbuki bu, konkret olaraq ayr\u0131-ayr\u0131 insanlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tsizliyind\u0259n, i\u015fin ciddiyy\u0259tini anlamamas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>O ki qald\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qanunlar\u0131n daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259si fikrin\u0259, qeyd etdiyim kimi, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qanunlar\u0131m\u0131z yaz\u0131l\u0131b v\u0259 qanunun s\u0259rtliyi v\u0259 yaxud yum\u015faql\u0131\u011f\u0131 \u0259sas deyil. Qanunu t\u0259tbiq ed\u0259n v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n adamlar\u0131n bu i\u015f\u0259 ciddi yana\u015fmas\u0131 \u0259sasd\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri niy\u0259 yaln\u0131z \u0259cn\u0259bi dild\u0259 olmal\u0131d\u0131r? Bak\u0131da Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yaz\u0131lmayan ticar\u0259t obyektl\u0259rinin reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri s\u00f6k\u00fcl\u00fcr. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, adlar\u0131, m\u0259tnl\u0259ri xarici dild\u0259 yaz\u0131lan l\u00f6vh\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Reklam Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n de-montaj olunur. B\u0259zi sahibkarlar is\u0259 &#8220;Turan&#8221;a bildiribl\u0259r ki, onlar\u0131n obyektl\u0259rinin l\u00f6vh\u0259l\u0259ri ill\u0259rdir bu \u015f\u0259kild\u0259 idi v\u0259 he\u00e7 k\u0259s onlara bir irad bildirm\u0259mi\u015fdi. Onlar h\u0259m\u00e7inin qeyd edirl\u0259r ki, l\u00f6vh\u0259l\u0259r onlara he\u00e7 bir x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilm\u0259d\u0259n s\u00f6k\u00fcl\u00fcr: \u201c\u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n des\u0259ydil\u0259r, biz he\u00e7 olmasa, ba\u015fqa l\u00f6vh\u0259 d\u00fcz\u0259ltdir\u0259rdik. \u0130ndi obyektimiz l\u00f6vh\u0259siz qal\u0131b v\u0259 biznesimiz\u0259 ziyand\u0131r. \u00d6lk\u0259y\u0259 turistl\u0259r g\u0259lir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 l\u00f6vh\u0259l\u0259rin bir hiss\u0259si xarici dild\u0259dir\u201d, &#8211;\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":687544,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/361d32de2ecc940f8ff347d86089b064.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri niy\u0259 yaln\u0131z \u0259cn\u0259bi dild\u0259 olmal\u0131d\u0131r? Bak\u0131da Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yaz\u0131lmayan ticar\u0259t obyektl\u0259rinin reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259ri s\u00f6k\u00fcl\u00fcr. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, adlar\u0131, m\u0259tnl\u0259ri xarici dild\u0259 yaz\u0131lan l\u00f6vh\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Reklam Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n de-montaj olunur. B\u0259zi sahibkarlar is\u0259 &#8220;Turan&#8221;a bildiribl\u0259r ki, onlar\u0131n obyektl\u0259rinin l\u00f6vh\u0259l\u0259ri ill\u0259rdir bu \u015f\u0259kild\u0259 idi v\u0259 he\u00e7 k\u0259s onlara bir irad bildirm\u0259mi\u015fdi. Onlar h\u0259m\u00e7inin qeyd edirl\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=687543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687543\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/687544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=687543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=687543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=687543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}