{"id":688593,"date":"2024-02-08T14:15:41","date_gmt":"2024-02-08T10:15:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=688593"},"modified":"2024-02-08T14:15:41","modified_gmt":"2024-02-08T10:15:41","slug":"dunyada-qaz-qitligi-olacaq-iddiasiaz%c9%99rbaycanin-imkanlari-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=688593","title":{"rendered":"\u201cD\u00fcnyada qaz q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olacaq\u201d iddias\u0131:Az\u0259rbaycan\u0131n imkanlar\u0131 &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p><strong>Soyuq hava Avropan\u0131n anbarlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 bo\u015fald\u0131r, \u201cqoca qit\u0259\u201dnin 8 \u00f6lk\u0259si Bak\u0131dan qaz al\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 oldu\u011fu indiki d\u00f6vrd\u0259 t\u0259bii qaza olan t\u0259l\u0259bat x\u00fcsusil\u0259 Asiyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. \u00c7in, Hindistan v\u0259 dig\u0259r Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri alternativ enerjiy\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha az karbon emissiyas\u0131na malik t\u0259bii qazdan istifad\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. Avropa v\u0259 AB\u015e n\u0259qliyyatda, enerji t\u0259chizat\u0131nda alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rin pay\u0131n\u0131 art\u0131rsalar da, s\u0259nayed\u0259 qaz\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k enerji m\u0259nb\u0259yi h\u0259l\u0259 ki tap\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p><em>Q\u0259t\u0259rin energetika \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t naziri Saad bin \u015e\u0259rid\u0259 \u0259l-Kaabinin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnyada qaz q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fana bil\u0259r: \u201cQaz d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259b olunan resurs olacaq, lakin 2025-ci ild\u0259n 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnya bazar\u0131nda q\u0131tl\u0131q yarana bil\u0259r\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Hindistan Enerji H\u0259ft\u0259si forumunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n nazir h\u0259m\u00e7inin qeyd edib ki, Ukraynada m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flayandan sonra Avropan\u0131n Rusiya qaz\u0131ndan imtina etm\u0259si bazara m\u0259nfi t\u0259sir edib v\u0259 qaz bazar\u0131nda t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirl\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259l-Kaabiy\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259dar\u00fck istiqam\u0259tl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259si fonunda qaz qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan h\u0259m yuxar\u0131, h\u0259m d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru k\u0259skin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flar da bazar \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011f\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00f6t\u0259n ilin h\u0259dsiz m\u00fclayim q\u0131\u015f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f ehtiyatlarla \u00e7\u0131xan Avropa indi s\u0259rt havalar \u00fcz\u00fcnd\u0259n anbarlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 bo\u015fald\u0131r. &#8220;Gas Infrastructure Europen&#8221;in (GIE) m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, fevral\u0131n 5-d\u0259 A\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki anbarlardan 388 milyon kubmetr qaz g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb, 38 milyon kubmetr vurulub.Haz\u0131rda Avropan\u0131n anbarlar\u0131 68,61 faiz doludur ki, bu da son be\u015f il \u0259rzind\u0259 bu tarix \u00fc\u00e7\u00fcn orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n 13,84 faiz b\u0259ndi y\u00fcks\u0259kdir. Anbarlarda 75,6 milyard kubmetr var. Lakin 2024-c\u00fc ilin yanvar\u0131nda Avropa yeralt\u0131 qaz anbarlar\u0131ndan son 3 il \u0259rzind\u0259 bu ay \u00fc\u00e7\u00fcn rekord h\u0259cmd\u0259 &#8211; 18,8 milyard kubmetr qaz g\u00f6t\u00fcr\u00fcb ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin yanvar ay\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 38 faiz \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Maye qaz &#8211; LNG terminallar\u0131ndan A\u0130-nin qaz n\u0259qli sistemin\u0259 t\u0259dar\u00fckl\u0259r d\u0259 azal\u0131r, onlar ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr\u0131ndan b\u0259ri \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Yanvarda bu m\u0259nb\u0259d\u0259n \u0259ld\u0259 olunan qaz\u0131n h\u0259cmi\u00a0 10,65 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil edib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin h\u0259m dekabr, h\u0259m d\u0259 yanvar aylar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 6 faiz azd\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 yanvar ay\u0131nda Avropada istehlak olunan qaz\u0131n 41 faizi anbarlardan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. LNG t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn pay\u0131 istehlakda 23 faiz, Norve\u00e7d\u0259n g\u0259l\u0259n qaz\u0131n pay\u0131 is\u0259 19 faiz t\u0259\u015fkil edib. Daha 6 faiz \u015eimali Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n, 2 faiz B\u00f6y\u00fck Britaniyadan idxal t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p><strong>LNG t\u0259dar\u00fck\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, AB\u015e-da onun istehsal\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n yaran\u0131b. &#8220;Reuters&#8221;in LSEG g\u0259mi izl\u0259m\u0259 m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n, yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, soyuq hava, h\u0259m\u00e7inin ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck ixracat\u00e7\u0131 Freeport LNG-d\u0259 fasil\u0259l\u0259r AB\u015e-\u0131n maye qaz ixrac\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. LSEG-in m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, AB\u015e istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 yanvarda 8,3 milyon ton LNG ixrac edib ki, bu da dekabrdak\u0131 8,7 milyon tondan t\u0259xmin\u0259n 5 faiz azd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizd\u0259ki g\u0259rgin v\u0259ziyy\u0259t, el\u0259c\u0259 d\u0259 Panama kanal\u0131ndak\u0131 quraql\u0131q Avropaya LNG t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc \u0259ng\u0259ll\u0259yir. N\u0259tic\u0259d\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox LNG tankerl\u0259ri daha uzun v\u0259 daha bahal\u0131 mar\u015frutlara getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Avropa b\u00fct\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn olan q\u0259d\u0259r qaz al\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, yanvarda Rusiyadan Avropaya boru k\u0259m\u0259ri qaz\u0131n\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 41 faiz artaraq 2,52 milyard kubmetr\u0259 \u00e7at\u0131b. \u201cVedomosti\u201d q\u0259zetinin \u201cQazprom\u201dun m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, ay \u0259rzind\u0259 Ukrayna \u0259razisind\u0259n A\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 Moldovaya tranzit 1,29 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil edib. Bu, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 32 faiz \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Daha 1,23 milyard kubmetr Rusiya qaz\u0131\u00a0 \u201cT\u00fcrk ax\u0131n\u0131\u201d x\u0259tti il\u0259 Avropaya y\u00f6n\u0259lib. Bu istiqam\u0259td\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmi illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 51 faiz art\u0131b. 2023-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda is\u0259 Rusiyadan Avropaya vurulan qaz\u0131n h\u0259cmi 2,63 milyard kubmetr olmu\u015fdu. Bunun 1,33 milyard kubmetri Ukrayna \u0259razisi il\u0259, 1,3 milyard kubmetri is\u0259 \u201cT\u00fcrk ax\u0131n\u0131\u201d il\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Yax\u0131n iki ild\u0259 d\u00fcnyada maye qaz istehsal\u0131n\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Beyn\u0259lxalq LNG \u0130dxal\u00e7\u0131lar Qrupunun (GIIGNL) illik sor\u011fusuna \u0259sas\u0259n, mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz (LNG) istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r ild\u0259 100 milyon tondan \u00e7ox yeni maye qaz istehsal\u0131 g\u00fccl\u0259rini i\u015f\u0259 salacaq. LNG zavodlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21 faiz artaraq ild\u0259 576,5 milyon tondan \u00e7ox olacaq.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 \u00fcmumi h\u0259cmi ild\u0259 14,9 milyon ton olan mayel\u0259\u015fdirm\u0259 x\u0259tl\u0259ri i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. D\u00fcnyada LNG zavodlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 3 faiz artaraq ild\u0259 476,5 milyon tona \u00e7at\u0131b. GIIGNL hesabat\u0131nda deyilir ki, 2022-ci ild\u0259 qlobal LNG t\u0259dar\u00fck\u00fc 4,5 faiz artaraq 389,2 milyon tona \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Qaz ehtiyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 ilk \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259d\u0259n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck LNG istehsal\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Q\u0259t\u0259rin \u201c\u015eimal\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si layih\u0259si \u00f6lk\u0259nin istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc 2026-c\u0131 il\u0259d\u0259k ild\u0259 77 milyon tondan 126 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131racaq.<\/strong><\/p>\n<p>Maye qaz\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck al\u0131c\u0131s\u0131 haz\u0131rda Avropad\u0131r. &#8220;Gas Infrastructure Europen&#8221;in m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, Avropa 2023-c\u00fc ild\u0259 mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz\u0131n (LNG) idxal\u0131 \u00fczr\u0259 rekord q\u0131r\u0131b &#8211; hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259qrib\u0259n 131,22 milyard kubmetr maye qaz t\u0259dar\u00fck edilib. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, LNG idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 2022-ci il g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini 1,9 faiz \u00f6t\u00fcb. Avropa qaz m\u0259nb\u0259l\u0259ri aras\u0131nda LNG-nin \u00fcmumi pay\u0131 40 faiz t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Hesabatda qeyd olunur ki, 2026-c\u0131 il\u0259 Rusiya (Arctic LNG 2 layih\u0259si), AB\u015e (Corpus Christi), Kanada (LNG Canada, Cedar LNG), Meksika (Energia Costa Azul), \u0130ndoneziya ( Tangguh LNG) v\u0259 Seneqal (Gimi FLNG) maye qaz istehsal\u0131 layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 istehsal ba\u015flanacaq. Lakin art\u0131q Rusiyan\u0131n layih\u0259sini siyah\u0131dan \u00e7\u0131xarmaq olar. \u00c7\u00fcnki\u00a0 AB\u015e-\u0131n Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131 Rusiyan\u0131n bu \u0259n b\u00f6y\u00fck maye qaz layih\u0259l\u0259rind\u0259n birinin icras\u0131n\u0131 dalana dir\u0259yib. \u00d6t\u0259n ilin sonlar\u0131nda AB\u015e-\u0131n &#8220;Novatek&#8221; \u015firk\u0259tinin \u201cArctic LNG &#8211; 2&#8243; layih\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalar onun \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk qaz\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 m\u00fcdd\u0259tinin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxta t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u0130ndi is\u0259 ayd\u0131n olub ki, sanksiyalar layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 istehsal olunan yanaca\u011f\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 Arktik g\u0259minin &#8211; Yaponiyan\u0131n Mitsui OSK Lines (MOL) \u015firk\u0259tinin qaz da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 mane olur. &#8220;Bloomberg&#8221; Agentliyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, layih\u0259nin icras\u0131 zaman\u0131 Rusiya m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259n yanaca\u011f\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn MOL-un istehsal\u0131 olan \u00fc\u00e7 qaz da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131ndan istifad\u0259 edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u015eirk\u0259tin prezidenti Take\u015fi Ha\u015fimoto &#8220;Bloomberg&#8221;\u0259 bildirib ki, AB\u015e-\u0131n sanksiyalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259ld\u0259 olunan raz\u0131la\u015fmalara uy\u011fun olaraq &#8220;Arctic LNG 2&#8221; g\u0259mil\u0259rini istifad\u0259y\u0259 ver\u0259 bilmir. \u0130lk buzq\u0131ran g\u0259minin tikintisi bu il ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r: \u201cM\u00fcqavil\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rimiz ondan ibar\u0259tdir ki, layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 n\u0259qliyyat xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259s\u0259k, &#8220;Arctic LNG 2&#8243; g\u0259mil\u0259rimizi satmal\u0131y\u0131q. Bununla bel\u0259, AB\u015e m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri var ki, biz bu m\u00fcqavil\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259m\u0259liyik&#8221;. O qeyd edib ki, onun \u015firk\u0259ti \u201cproblemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e v\u0259 Yaponiya h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri il\u0259 i\u015fl\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Bloomberg&#8221;\u0259 g\u00f6r\u0259, Yapon \u015firk\u0259tinin g\u0259mil\u0259ri olmasa, \u201czavodun tam layih\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u0259tirilm\u0259si \u00e7\u0259tin olacaq\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Bayden hakimiyy\u0259tinin LNG istehsal\u0131 layih\u0259l\u0259rin\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 mane\u0259l\u0259r bu \u00f6lk\u0259d\u0259n ixrac\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Art\u0131q indid\u0259n bu azalma proqnozlarda hiss olunur. AB\u015e Energetika Nazirliyinin hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259nin 2024-c\u00fc ild\u0259 g\u00fcnd\u0259 12,09 milyard kub.fut qaz ixrac ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Bir ay \u0259vv\u0259l bu g\u00f6st\u0259rici 12,36 milyard kub.fut olaraq proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, proqnoz 2,2 faiz v\u0259 ya 0,3 milyard kub.fut azal\u0131b. fut\/g\u00fcn (v\u0259 ya ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 2,7 milyard kubmetr). 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ixrac proqnozu g\u00fcnd\u0259 14,43 milyard kub.fut s\u0259viyy\u0259sind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b (ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 150 milyard kubmetr).<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Avropa s\u0259nayesind\u0259 dur\u011funluq, b\u0259zi hallarda is\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Lakin \u0259n uza\u011f\u0131 bu ilin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc r\u00fcb\u00fcn\u0259 do\u011fru bu prosesin b\u0259rpa v\u0259 inki\u015fafla \u0259v\u0259z olunaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu is\u0259 Avropan\u0131n qaza t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n da artaca\u011f\u0131 dem\u0259kdir. \u018fn b\u00f6y\u00fck m\u0259nb\u0259d\u0259n &#8211; Rusiyadan qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 minimuma endir\u0259n Avropa dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n\u00a0 al\u0131\u015flar\u0131 art\u0131rmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, 2025-ci ilin sonunad\u0259k Rusiya qaz\u0131n\u0131n \u0259sas al\u0131c\u0131lar\u0131 &#8211; Avstriya v\u0259 \u0130taliya da ondan imtina ed\u0259c\u0259k, onda Avropada t\u0259bii qaza olan t\u0259l\u0259bat\u0131n daha da artaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar.<\/p>\n<p>Bu \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n da artmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev yanvar\u0131n 10-da yerli televiziyalara m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib ki, art\u0131q Avropan\u0131n 8 \u00f6lk\u0259si Az\u0259rbaycandan qaz al\u0131r: \u201cSerbiya Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 alan sayca s\u0259kkizinci \u00f6lk\u0259dir. Bu vaxta q\u0259d\u0259r G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, \u0130taliya, Rum\u0131niya, Macar\u0131stan art\u0131q bizim qaz sistemimiz\u0259 qo\u015fulub, m\u00fcxt\u0259lif interkonnektorlar yarad\u0131l\u0131b v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu interkonnektorlar\u0131n t\u0259kanverici q\u00fcvv\u0259si C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi olub\u201d.<\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan qaz\u0131na t\u0259l\u0259bat var v\u0259 artacaq:<\/strong>\u00a0\u201cResurslar\u0131m\u0131z var, &#8220;\u015eahd\u0259niz&#8221; qaz yata\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz-kondensat yata\u011f\u0131d\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r, amma bu il art\u0131q 1,5 milyard kubmetr qaz \u201cAb\u015feron\u201d qaz yata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lacaq. Bu, \u0259lav\u0259 resursumuzdur. Ondan sonra \u00fcmid edir\u0259m ki, h\u0259r halda, qar\u015f\u0131ya bel\u0259 v\u0259zif\u0259 qoyulub, bu ilin sonuna &#8211; dekabr ay\u0131na q\u0259d\u0259r \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131nda \u201cD\u0259rin qaz\u201d adland\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 ilk qaz \u0259ld\u0259 olunacaq. Orada da potensial \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bizim dig\u0259r layih\u0259l\u0259rimiz v\u0259 \u201cAb\u015feron\u201d qaz yata\u011f\u0131n\u0131n ikinci fazas\u0131 &#8211; bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259lidir, y\u0259ni investisiya q\u0259rar\u0131. Bu q\u0259rar q\u0259bul olunarsa, \u0259min\u0259m ki, olunacaq, \u201cAb\u015feron\u201dda illik hasilat\u0131n h\u0259cmi 5 milyard kubmetr t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bu, \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli r\u0259q\u0259mdir. Ondan ba\u015fqa, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201c\u00dcmid\u201d, \u201cBab\u0259k\u201d, \u201cNax\u00e7\u0131van\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d &#8211; b\u00fct\u00fcn bu yataqlarda bu g\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011fa do\u011fru i\u015fl\u0259r gedir v\u0259 onlar\u0131n da resurs bazas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soyuq hava Avropan\u0131n anbarlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 bo\u015fald\u0131r, \u201cqoca qit\u0259\u201dnin 8 \u00f6lk\u0259si Bak\u0131dan qaz al\u0131r D\u00fcnyan\u0131n ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 oldu\u011fu indiki d\u00f6vrd\u0259 t\u0259bii qaza olan t\u0259l\u0259bat x\u00fcsusil\u0259 Asiyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. \u00c7in, Hindistan v\u0259 dig\u0259r Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri alternativ enerjiy\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha az karbon emissiyas\u0131na malik t\u0259bii qazdan istifad\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. Avropa v\u0259 AB\u015e n\u0259qliyyatda, enerji t\u0259chizat\u0131nda alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rin pay\u0131n\u0131 art\u0131rsalar da, s\u0259nayed\u0259 qaz\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k enerji m\u0259nb\u0259yi h\u0259l\u0259 ki tap\u0131lmay\u0131b. Q\u0259t\u0259rin energetika \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t naziri Saad bin \u015e\u0259rid\u0259 \u0259l-Kaabinin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnyada qaz q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fana bil\u0259r: \u201cQaz d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":688594,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad-622x365.jpg",622,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",640,376,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/e2555d5835797a0117b68b56927e84ad.jpg",700,411,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Soyuq hava Avropan\u0131n anbarlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 bo\u015fald\u0131r, \u201cqoca qit\u0259\u201dnin 8 \u00f6lk\u0259si Bak\u0131dan qaz al\u0131r D\u00fcnyan\u0131n ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 oldu\u011fu indiki d\u00f6vrd\u0259 t\u0259bii qaza olan t\u0259l\u0259bat x\u00fcsusil\u0259 Asiyada s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. \u00c7in, Hindistan v\u0259 dig\u0259r Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri alternativ enerjiy\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha az karbon emissiyas\u0131na malik t\u0259bii qazdan istifad\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. Avropa v\u0259 AB\u015e n\u0259qliyyatda, enerji t\u0259chizat\u0131nda alternativ&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688593"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=688593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/688593\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/688594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=688593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=688593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=688593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}