{"id":690273,"date":"2024-02-13T14:45:33","date_gmt":"2024-02-13T10:45:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=690273"},"modified":"2024-02-13T14:45:33","modified_gmt":"2024-02-13T10:45:33","slug":"suni-mayalanmada-%c9%99r-arvaddan-gizli-basqa-kisil%c9%99rin-huceyr%c9%99sind%c9%99n-istifad%c9%99-olunur-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=690273","title":{"rendered":"S\u00fcni mayalanmada \u0259r-arvaddan gizli ba\u015fqa ki\u015fil\u0259rin h\u00fcceyr\u0259sind\u0259n istifad\u0259 olunur? &#8211; A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r i\u015fl\u0259dil\u0259n \u201csonsuz ail\u0259\u201d ifad\u0259si tibbin inki\u015faf\u0131 say\u0259sind\u0259 k\u00f6hn\u0259lib. Son ill\u0259rd\u0259 t\u0259bii yolla v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259 il\u0259 \u00f6vlad sahibi olmayanlar s\u00fcni mayalanman\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 valideyn ola bilirl\u0259r. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 1978-ci ild\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n s\u00fcni mayalanmadan Az\u0259rbaycanda 2004-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259 edilir. S\u00fcni mayalanma daha \u00e7ox yumurta ehtiyat\u0131 az olan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, olmayan, ki\u015fi sonsuzlu\u011fundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin k\u00f6m\u0259yin\u0259 yetir.<\/p>\n<p>Lakin bunun m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fi oldu\u011fu kimi, m\u0259nfi t\u0259r\u0259fi d\u0259 m\u00f6vcuddur. Orqanizmd\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k riskd\u0259n \u0259lav\u0259, probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 donorlarla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qanunvericiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259r v\u0259 arvad donor haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. S\u00fcni mayalanma v\u0259 embrionun implantasiyas\u0131 \u0259r v\u0259 arvad\u0131n (t\u0259nha qad\u0131n\u0131n) r\u0259smi raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduqda apar\u0131l\u0131r. S\u00fcni mayalanma, embrionun implantasiyas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 donorun \u015f\u0259xsiyy\u0259ti h\u0259kim sirridir. \u018fr v\u0259 arvad s\u00fcni mayalanman\u0131n, embrionun implantasiyas\u0131n\u0131n tibbi v\u0259 h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259ri, tibbi-genetik m\u00fcayin\u0259, donorun milliyy\u0259ti, xarici g\u00f6rk\u0259mi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat almaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r v\u0259 bu m\u0259lumat tibbi m\u00fcdaxil\u0259 aparan h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n verilir.<\/p>\n<p>Lakin b\u0259zi m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rind\u0259n ayd\u0131n olub ki, b\u0259z\u0259n qad\u0131nlar s\u00fcni mayalanma zaman\u0131 donorun k\u00f6m\u0259yind\u0259n istifad\u0259ni \u0259rl\u0259rind\u0259n gizl\u0259dibl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 do\u011fulan k\u00f6rp\u0259nin atas\u0131 s\u00fcni mayalanma zaman\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn donor oldu\u011funu z\u0259nn edib. \u018fslind\u0259 is\u0259 aldad\u0131l\u0131b. Amma h\u0259r ikisinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 donordan istifad\u0259 qanunidir.<\/p>\n<p>B\u0259s bu n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bir n\u0259f\u0259rin bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 donorlulu\u011fu hans\u0131 probleml\u0259r yarada bil\u0259r? S\u00fcni mayalanman\u0131n m\u00fcsb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bizim.media-ya dan\u0131\u015fan ginekoloq R\u0259\u015fad Sultan deyib ki, ail\u0259nin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmamas\u0131 tibbi etikan\u0131n v\u0259 h\u00fcququn ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozuntusudur:<\/p>\n<p>\u201cDonorun spermatozoidi v\u0259 ya donorun yumurtah\u00fcceyr\u0259sind\u0259n istifad\u0259 imkanlar\u0131 var. Y\u0259ni he\u00e7 spermatozoid, he\u00e7 yumurtah\u00fcceyr\u0259si olmayan c\u00fctl\u00fckl\u0259rd\u0259 d\u0259 biz donor yard\u0131m\u0131ndan istifad\u0259 edirik. Bunun say\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00fcmidsiz ail\u0259l\u0259r u\u015faq sahibi ola bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, ail\u0259nin ist\u0259yi il\u0259 edilir. Tibd\u0259 \u0259n x\u0131rda m\u00fcalic\u0259 haqq\u0131nda bel\u0259, insan m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131b, sonra m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u0259zil\u0259rin\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, s\u00fcni mayalanmada ail\u0259nin icaz\u0259si olmadan ba\u015fqas\u0131n\u0131n yumurtas\u0131ndan v\u0259 spermatozoidind\u0259n istifad\u0259 edilir. Amma bu, bel\u0259 deyil. Tam t\u0259rsi, y\u0259ni c\u00fctl\u00fck \u00f6z\u00fc xahi\u015f edir ki, m\u0259n\u0259 donor yard\u0131m\u0131 olunsun v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 xeyli miqdarda \u00f6d\u0259ni\u015f edirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim s\u00fcni mayalanman\u0131n m\u00fcsb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 toxunub:<\/p>\n<p>\u201cS\u00fcni mayalanma bir s\u0131ra \u00fcmidsiz x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259, probleml\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, ail\u0259l\u0259r\u0259 u\u015faq sahibi olma\u011fa imkan verir. Y\u0259ni borular ba\u011fl\u0131d\u0131rsa, ki\u015fid\u0259 spermatozoid t\u0259k-t\u00fckd\u00fcrs\u0259 v\u0259 ya s\u0131f\u0131rd\u0131rsa, ba\u015fqa \u00fcsulla hamil\u0259 qala bilm\u0259y\u0259c\u0259k ail\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6vlad sahibi olma\u011fa imkan verir. Eyni zamanda, bir problemi olmay\u0131b, uzun ill\u0259r m\u00fcalic\u0259 olunub, fayda g\u00f6rm\u0259y\u0259n c\u00fctl\u00fckl\u0259r\u0259 d\u0259 faydal\u0131 olur. Bu, elmd\u0259 bir inqilabd\u0131r. 40 ildir, bunun say\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox ail\u0259 \u00f6vlad sahibi olub.<\/p>\n<p>S\u00fcni mayalanma d\u0259rmanlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 yumurta yeti\u015fdirilm\u0259si, d\u0259rman m\u00fcalic\u0259si v\u0259 c\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259, y\u0259ni yumurta toplama hiss\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. H\u0259r bir hiss\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus riskl\u0259ri v\u0259 ola bil\u0259c\u0259k f\u0259sadlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. D\u0259rman m\u00fcalic\u0259si zaman\u0131 y\u00fcks\u0259k t\u0259sird\u0259n hiperstimulyasiya adl\u0131 a\u011f\u0131r, \u00f6l\u00fcm\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259n a\u011f\u0131rla\u015fma ola bilir. M\u00fcdaxil\u0259 zaman\u0131 is\u0259 qanaxma v\u0259 infeksiya ehtimal\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u00fcni mayalanma hamil\u0259liyind\u0259 \u00e7oxd\u00f6ll\u00fc hamil\u0259lik ehtimal\u0131 30 faiz civar\u0131ndad\u0131r ki, bu \u00f6z\u00fc d\u0259 riskli hamil\u0259lik say\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r i\u015fl\u0259dil\u0259n \u201csonsuz ail\u0259\u201d ifad\u0259si tibbin inki\u015faf\u0131 say\u0259sind\u0259 k\u00f6hn\u0259lib. Son ill\u0259rd\u0259 t\u0259bii yolla v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259 il\u0259 \u00f6vlad sahibi olmayanlar s\u00fcni mayalanman\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 valideyn ola bilirl\u0259r. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 1978-ci ild\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n s\u00fcni mayalanmadan Az\u0259rbaycanda 2004-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259 edilir. S\u00fcni mayalanma daha \u00e7ox yumurta ehtiyat\u0131 az olan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, olmayan, ki\u015fi sonsuzlu\u011fundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin k\u00f6m\u0259yin\u0259 yetir. Lakin bunun m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fi oldu\u011fu kimi, m\u0259nfi t\u0259r\u0259fi d\u0259 m\u00f6vcuddur. Orqanizmd\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k riskd\u0259n \u0259lav\u0259, probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 donorlarla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Qanunvericiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259r v\u0259 arvad donor haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. S\u00fcni mayalanma v\u0259 embrionun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":690274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/07f8ceb736f2333943a9b87434c9604b.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fvv\u0259ll\u0259r i\u015fl\u0259dil\u0259n \u201csonsuz ail\u0259\u201d ifad\u0259si tibbin inki\u015faf\u0131 say\u0259sind\u0259 k\u00f6hn\u0259lib. Son ill\u0259rd\u0259 t\u0259bii yolla v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259 il\u0259 \u00f6vlad sahibi olmayanlar s\u00fcni mayalanman\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 valideyn ola bilirl\u0259r. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 1978-ci ild\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n s\u00fcni mayalanmadan Az\u0259rbaycanda 2004-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259 edilir. S\u00fcni mayalanma daha \u00e7ox yumurta ehtiyat\u0131 az olan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, olmayan, ki\u015fi sonsuzlu\u011fundan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/690273"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=690273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/690273\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/690274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=690273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=690273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=690273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}