{"id":690479,"date":"2024-02-14T09:55:17","date_gmt":"2024-02-14T05:55:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=690479"},"modified":"2024-02-14T09:55:17","modified_gmt":"2024-02-14T05:55:17","slug":"putin%c9%99-satasan-harvard-m%c9%99zunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=690479","title":{"rendered":"Putin\u0259 \u201csata\u015fan\u201d Harvard m\u0259zunu"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fslind\u0259 \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z jest idi, prinsipc\u0259, he\u00e7 bir monqol siyasi xadim Rusiyan\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onun haz\u0131rda d\u00fcnya il\u0259 dala\u015fan lideri Vladimir Putinin qar\u015f\u0131s\u0131nda o c\u00fcr sarkastik h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259m\u0259li idi.<\/strong><\/p>\n<p>Ancaq Monqolustan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidenti Saxiaqiyn Elbeqdorj bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va g\u00f6rd\u00fc. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 o, Rusiya prezidenti Putinin amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi sensasion m\u00fcsahib\u0259d\u0259n sonra sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin tarixi x\u0259rit\u0259sini d\u0259rc ed\u0259r\u0259k yaz\u0131b: \u201cM\u0259n Monqolustan\u0131n \u201ctarixi x\u0259rit\u0259\u201dsini tapd\u0131m. Narahat olmay\u0131n, biz s\u00fclhsev\u0259r v\u0259 azad xalq\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/2ab90dd4b2962a583a81c05506a39751.jpg\" alt=\"monqol imperiya.JPG (47 KB)\" width=\"734\" height=\"532\" \/><\/p>\n<p>H\u0259min x\u0259rit\u0259 Koreya yar\u0131madas\u0131ndan ta m\u00fcasir Macar\u0131stana, Vyetnamdan Pol\u015faya q\u0259d\u0259r uzanan, 10 000+ kilometr m\u0259saf\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n bir \u0259razinin vaxtil\u0259 monqol imperiyas\u0131na m\u0259xsus oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. X\u0259rit\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n da \u0259razisinin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sinin \u00c7ingiz xan\u0131n qurdu\u011fu imperiyaya daxil oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Elbeqdorjun bel\u0259 bir x\u0259rit\u0259 yaymas\u0131 ona g\u00f6r\u0259 Putin\u0259 sata\u015fmaq kimi say\u0131l\u0131r ki, Rusiya prezidenti \u00f6t\u0259n h\u0259ft\u0259 Taker Karlsona verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Ukrayna \u0259razisinin Rusiyaya m\u0259xsus oldu\u011funu, Ukraynan\u0131n d\u00f6vl\u0259t olaraq sonradan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyini iddia edib.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f prezident Elbeqdorj \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin tarixi x\u0259rit\u0259sini yaymaqla dem\u0259k ist\u0259yir ki, ona qalsa, Rusiya da 300 il monqol-tatar \u0259sar\u0259tind\u0259 ya\u015fay\u0131b, rus knyazlar\u0131 monqollar\u0131n vassal\u0131 olublar, dem\u0259k, biz d\u0259 iddia ed\u0259 bil\u0259rik ki, o torpaqlar bizimdir.<\/p>\n<p>\u201cBiz s\u00fclhsev\u0259r xalq\u0131q\u201d ifad\u0259si is\u0259 o dem\u0259kdir ki, monqollar ruslardan f\u0259rqli olaraq tarixd\u0259n yap\u0131\u015f\u0131b durmay\u0131blar, k\u00f6hn\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcharib\u0259 aparm\u0131r, m\u00fclki insanlar\u0131 q\u0131rm\u0131rlar.<\/p>\n<p>B\u0259s bunu niy\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z h\u0259r\u0259k\u0259t saymaq olar?<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 ki, Rusiya \u0259srl\u0259rc\u0259 monqollar\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda ya\u015fasa da, 20-ci \u0259srd\u0259 tarixin t\u0259k\u0259ri geri flrlan\u0131b v\u0259 1921-24-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130-nin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 \u00c7ind\u0259n tamamil\u0259 qoparaq m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t olan Monqolustan Rusiyan\u0131n vassal\u0131 olub. II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si bit\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r bu \u00f6lk\u0259ni yaln\u0131z SSR\u0130 tan\u0131y\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra kommunistl\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 sosialist respublikas\u0131 elan edil\u0259n Monqolustan ta 1990-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Moskvadan idar\u0259 olunub, sad\u0259c\u0259, bu \u00f6lk\u0259 \u00c7inin t\u0259rkibind\u0259ki Daxili Monqolustan Muxtar Rayonundan bir az art\u0131q statusa malik idi. Tam m\u00fcst\u0259qillik qazanandan sonra da Rusiya Monqolustan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201carxa ba\u011f\u00e7a\u201dlar\u0131ndan biri say\u0131rd\u0131 v\u0259 yen\u0259 d\u0259 el\u0259 say\u0131r. F\u0259q\u0259t eks-prezident Elbeqdorjun \u201cx\u0259rit\u0259 sata\u015fmas\u0131\u201d g\u00f6st\u0259rir ki, art\u0131q monqollar Rusiyaya, Kreml\u0259 20-ci \u0259srd\u0259ki kimi ita\u0259t etm\u0259k fikrind\u0259 deyill\u0259r.<\/p>\n<p>1 milyon 564 min kvadrat kilometrlik \u0259raziy\u0259 (Az\u0259rbaycandan 18 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fck), 3,5 milyon \u0259haliy\u0259 (\u00f6lk\u0259mizd\u0259n 3 d\u0259f\u0259 ki\u00e7ik) malik olan \u00f6lk\u0259nin eks-prezidenti bird\u0259n-bir\u0259 niy\u0259 bel\u0259 etsin? Elbeqdorj n\u0259y\u0259 g\u00fcv\u0259nir?<\/p>\n<p>Bu suala cavab\u0131 sabiq prezidentin avtobioqrafiyas\u0131ndak\u0131 iki c\u00fcml\u0259d\u0259 tapmaq olar: \u201cElbeqdorj liberal bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r\u201d; \u201cBa\u015f nazir postundan istefa verdikd\u0259n sonra o, 2001-ci ild\u0259 bir il Kolorado Universitetinin iqtisadiyyat institutunda oxuyaraq, diplom al\u0131b, 2002-ci ild\u0259 Con Kennedi ad\u0131na Harvard Universitetini bitirib, magistr d\u0259r\u0259c\u0259si qazan\u0131b\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/7c514db5fba645c5f60797a3a32f5bff.jpg\" alt=\"puter.jpg (7 KB)\" width=\"455\" height=\"280\" \/><\/p>\n<p>Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Elbeqdorj g\u0259ncliyind\u0259 SSR\u0130-d\u0259, Lvovda ali h\u0259rbi-siyasi m\u0259kt\u0259bd\u0259 h\u0259rbi jurnalistika t\u0259hsili alsa da, AB\u015e-da ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsil onun d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131na, liberal bax\u0131\u015flara malik olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn sabiq prezidentin siyasi m\u00f6vqeyi il\u0259 Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259rinin m\u00f6vqeyi \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Ayr\u0131ca o, Ukraynaya r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259n, bu \u00f6lk\u0259nin ali ordenini da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xsdir.<\/p>\n<p>Elbeqdorj t\u0259cr\u00fcb\u0259li siyas\u0259t\u00e7idir, \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 d\u0259f\u0259 deputat, 1 d\u0259f\u0259 parlament s\u0259drinin m\u00fcavini, 2 d\u0259f\u0259 ba\u015f nazir, 1 d\u0259f\u0259 prezident v\u0259zif\u0259si (8 il) tutub.<\/p>\n<p>O, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT-nin himay\u0259si alt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n aksiyalarda i\u015ftirak edir. Sabiq prezident tez-tez Monqolustan\u0131n universitetl\u0259rind\u0259 v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyur.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Elbeqdorj Q\u0259rbp\u0259r\u0259st siyasi xadimdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn onun Putin\u0259 \u201cili\u015fm\u0259si\u201d t\u0259biidir. \u018fn \u0259sas\u0131, hans\u0131 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc da\u015f\u0131mas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, onun Monqolustan\u0131n \u201ctarixi x\u0259rit\u0259si\u201dni ironik \u015f\u0259rhl\u0259 d\u0259rc etm\u0259si ibr\u0259tamizdir. Bundan t\u0259kc\u0259 Putin yox, imperiya ambisiyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan o biri \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 d\u0259rs almal\u0131d\u0131rlar. Bunu onlara tarixin, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck imperiyas\u0131n\u0131 qurmu\u015f, Avrasiyada \u0259srl\u0259rc\u0259 h\u00f6kmranl\u0131q etmi\u015f monqollar\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 se\u00e7ki il\u0259 g\u0259lib-ged\u0259n, h\u0259mi\u015f\u0259 s\u00fclh\u0259, raz\u0131la\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131ran demokrat o\u011flu deyir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/www.musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fslind\u0259 \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z jest idi, prinsipc\u0259, he\u00e7 bir monqol siyasi xadim Rusiyan\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onun haz\u0131rda d\u00fcnya il\u0259 dala\u015fan lideri Vladimir Putinin qar\u015f\u0131s\u0131nda o c\u00fcr sarkastik h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259m\u0259li idi. Ancaq Monqolustan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidenti Saxiaqiyn Elbeqdorj bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va g\u00f6rd\u00fc. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 o, Rusiya prezidenti Putinin amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi sensasion m\u00fcsahib\u0259d\u0259n sonra sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin tarixi x\u0259rit\u0259sini d\u0259rc ed\u0259r\u0259k yaz\u0131b: \u201cM\u0259n Monqolustan\u0131n \u201ctarixi x\u0259rit\u0259\u201dsini tapd\u0131m. Narahat olmay\u0131n, biz s\u00fclhsev\u0259r v\u0259 azad xalq\u0131q\u201d. H\u0259min x\u0259rit\u0259 Koreya yar\u0131madas\u0131ndan ta m\u00fcasir Macar\u0131stana, Vyetnamdan Pol\u015faya q\u0259d\u0259r uzanan, 10 000+ kilometr m\u0259saf\u0259ni \u0259hat\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":690480,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902-240x169.jpg",240,169,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/5aa2b40a47e3520d8a5f8fcddf6a4902.jpg",298,169,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fslind\u0259 \u00e7ox g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z jest idi, prinsipc\u0259, he\u00e7 bir monqol siyasi xadim Rusiyan\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onun haz\u0131rda d\u00fcnya il\u0259 dala\u015fan lideri Vladimir Putinin qar\u015f\u0131s\u0131nda o c\u00fcr sarkastik h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259m\u0259li idi. Ancaq Monqolustan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidenti Saxiaqiyn Elbeqdorj bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va g\u00f6rd\u00fc. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 o, Rusiya prezidenti Putinin amerikal\u0131 jurnalist Taker Karlsona verdiyi sensasion m\u00fcsahib\u0259d\u0259n sonra sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/690479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=690479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/690479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/690480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=690479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=690479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=690479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}