{"id":691477,"date":"2024-02-16T09:34:09","date_gmt":"2024-02-16T05:34:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=691477"},"modified":"2024-02-16T09:34:09","modified_gmt":"2024-02-16T05:34:09","slug":"issizlik-v%c9%99-maas-problemi-el%c9%99-d%c9%99yisiklikl%c9%99r-olacaq-ki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=691477","title":{"rendered":"\u0130\u015fsizlik v\u0259 maa\u015f problemi: el\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olacaq ki&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ekspertl\u0259r Prezidentin andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 bel\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Fevral\u0131n 14-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi nitqind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev iqtisadiyyatdak\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259r haqda da dan\u0131\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki, \u00a0 bu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00fcmidvericidir: \u201c\u00dcmumi daxili m\u0259hsul 5 faiz, qeyri-neft sektorunda is\u0259 12 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu, \u00fcmidverici g\u00f6st\u0259ricidir v\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz indi yava\u015f-yava\u015f \u00f6z iqtisadi templ\u0259rimizi b\u0259rpa edirik.<\/p>\n<p><em>M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, 2003-c\u00fc ild\u0259 bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuz 7 milyard dollar idi, ke\u00e7\u0259n ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 72 milyard dollard\u0131r. Y\u0259ni bu, 20 ild\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisidir. Bizim 2003-c\u00fc ild\u0259 valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z 1,6 milyard dollar idis\u0259, bu g\u00fcn bu, art\u0131q 69,5 milyard dollard\u0131r v\u0259 biz bu 20 il \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcn \u00f6z valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Bu, biz\u0259 iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi ver\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. Apar\u0131lan siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 birba\u015fa xarici borcumuz 6,4 milyard dollara d\u00fc\u015f\u00fcb, bu da \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzun c\u0259mi 9 faizini, ondan da az t\u0259\u015fkil edir\u201d.\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki,\u00a0 2003-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 9, indi 345 manatd\u0131r: \u201c\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu da yet\u0259rli deyil, ancaq dinamika var v\u0259 dinamika davam ed\u0259c\u0259k. Minimum pensiya 2003-c\u00fc ild\u0259 20 manat idi. Bu g\u00fcn 280 manata \u00e7at\u0131b. Orta pensiya 500 manatdan \u00e7oxdur. Orta \u0259m\u0259k haqq\u0131 940 manatd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizi qane ed\u0259 bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p>Prezidentin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00a0 Az\u0259rbaycanda tamamil\u0259 yeni bir investisiya iqlimi yarad\u0131l\u0131b: \u201c\u018fg\u0259r \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 investisiyalar daha \u00e7ox neft-qaz sah\u0259sin\u0259 qoyulurdusa, bu g\u00fcn qeyri-neft sektoruna qoyulan s\u0259rmay\u0259 milyardlarla dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. \u018fld\u0259 edilmi\u015f raz\u0131la\u015fmalar, imzalanm\u0131\u015f kontraktlar yax\u0131n bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc el\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f el\u0259 b\u00f6y\u00fck olacaq ki, bunu h\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Prezident yoxsulluqla m\u00fcbariz\u0259 haqda bunlar\u0131 deyib: \u201cBiz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yoxsulluqla v\u0259 i\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdirm\u0259liyik. Yoxsulluq Az\u0259rbaycanda 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. 2003-c\u00fc ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 50 faiz idi. \u0130\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 daim i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, i\u015fsizlik a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olsun. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259halimiz 3 milyon art\u0131b v\u0259 artan \u0259halisi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fsizlik bir qayda olaraq ciddi problemdir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bizim \u00fc\u00e7\u00fcn. Biz h\u0259r il 10 minl\u0259rl\u0259 yeni i\u015f yeri yaratmal\u0131y\u0131q. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, daxili resurslar kifay\u0259t deyil. Xarici s\u0259rmay\u0259y\u0259 ehtiyac var v\u0259 iqtisadi islahatlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, r\u0259qab\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131, inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 olan t\u0259dbirl\u0259r bu biznes m\u00fchitini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131racaq\u201d.<\/p>\n<p>Prezident onu da deyib ki, \u0259n\u0259n\u0259vi yanacaq n\u00f6vl\u0259ri &#8211; neft-qaz sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259k: \u201cBiz\u0259 sabit neft hasilat\u0131 laz\u0131md\u0131r v\u0259 investorlar qar\u015f\u0131s\u0131nda bu v\u0259zif\u0259ni qoymu\u015fuq. M\u00fc\u0259yy\u0259n narahatedici m\u0259qamlar olub v\u0259 i\u015fg\u00fczar qaydada t\u0259maslar \u0259snas\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>T\u0259bii qazla ba\u011fl\u0131. Biz art\u0131q s\u0259kkiz \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259bii qaz ixrac edirik. T\u0259l\u0259bat daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, t\u0259bii ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u0259kan\u0131ndan. Bizd\u0259n xahi\u015f ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r ki, biz k\u00f6m\u0259k ed\u0259k. Bax, biz\u0259 edil\u0259n xahi\u015fl\u0259r bu m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Biz is\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiyac\u0131 olanlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q v\u0259 bu k\u00f6m\u0259yi g\u00f6st\u0259ririk, bu da qiym\u0259tl\u0259ndirilir, prinsip etibaril\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t bizi qane edir.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bizim ixrac co\u011frafiyam\u0131z artacaq, t\u0259bii ki, Avropa istiqam\u0259ti \u00fczr\u0259. Bu yax\u0131nlarda bizim yeni resurs bazam\u0131z i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan sonra ikinci resurs bazam\u0131z \u201cAb\u015feron\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131ndan ilk qaz \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b v\u0259 y\u0259qin ki, biz yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu yata\u011f\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. G\u0259l\u0259n il \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rin laylar\u0131ndan qaz hasilat\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu da bizim resurs bazam\u0131z\u0131 art\u0131racaq. Ondan ba\u015fqa, \u201c\u00dcmid\u201d, \u201cBab\u0259k\u201d, \u201c\u015e\u0259f\u0259q\u201d, \u201cAsiman\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d neft v\u0259 qaz-kondensat yataqlar\u0131ndan hasilata ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox xarici investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259klifl\u0259r var. Vaxtil\u0259 bizi ist\u0259m\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u015fayi\u0259 yay\u0131rd\u0131lar ki, Az\u0259rbaycanda neft yoxdur. Az\u0259rbaycan 1997-ci ild\u0259n b\u0259ri neft hasilat\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 neft ixrac edir. Sonra deyirdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda qaz yoxdur. T\u0259bii ki, bu da c\u0259f\u0259ngiyyatd\u0131r, bax, sadalad\u0131\u011f\u0131m bu yataqlar onu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/6\/67\/V%C3%BCqar_Bayramov.jpg\" alt=\"V\u00fcqar Bayramov \u2014 Vikipediya\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0V\u00fcqar Bayramov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-alim, Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar Bayramovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259 Prezidenti \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda yeni d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn yeni h\u0259d\u0259fl\u0259ri b\u0259yan edib: \u201cYeni d\u00f6vrd\u0259 iqtisadi islahatlar\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si, investsiyas\u0131 m\u00fchitinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, r\u0259qab\u0259tin yax\u0131ndan m\u00fcdafi\u0259si, monopoliyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 sosial-t\u0259minat t\u0259dbirl\u0259rinin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si kimi h\u0259d\u0259fl\u0259r var.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rimizin b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 \u00f6z prioritetliyini qorumaqla yana\u015f\u0131, 2026-c\u0131 ilin sonunad\u0259k Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda 140 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259skunla\u015fmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu, Qaraba\u011f iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yenid\u0259n formala\u015fmas\u0131 v\u0259 reinteqrasiyas\u0131 dem\u0259kdir. Bu \u0259razil\u0259rimiz Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn 10 milyard manatdan art\u0131q yeni d\u0259y\u0259r formala\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259k. Bu kontekstd\u0259n Qaraba\u011f yeni d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni drayverl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Mill\u0259t v\u0259kilinin fikrinc\u0259, yeni d\u00f6vrd\u0259 sosial t\u0259minat t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 pensiya art\u0131mlar\u0131nda da g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Prezidenti son 20 ild\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259ki art\u0131mlar\u0131 qeyd etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259rin daha da geni\u015fl\u0259ndiril\u0259c\u0259yini bildirdi. Bu o dem\u0259kdir ki, yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 sosial t\u0259minat t\u0259dbirl\u0259ri \u00fcnvanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259ssas qruplar\u0131n daha yax\u0131ndan m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 imkan yaradacaq. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, Az\u0259rbaycan yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Bu, yeni inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc olacaq\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMTIvMjEvMTEvMjkvNDkvZDhlZjI1ZGYtMjIxZC00YjJlLWJiOGItZDY4MDE1YzUwZjBmL2VsbWFuLXNhZGlxb3YuanBnIl1d?sha=8ae254e83b641980\" alt=\"Oxu.az - Elman Sad\u0131qov: \u201c\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r  Az\u0259rbaycan manat\u0131n\u0131 sabit saxlamaqd\u0131r\u201d\" \/><\/p>\n<p><strong>Elman Sad\u0131qov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Elman Sad\u0131qovun fikrinc\u0259, \u00f6lk\u0259 Prezidentinin andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda verdiyi \u0259sas mesajlardan biri bu idi ki, biz iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259liyik:<\/strong>\u00a0\u201cBiz dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizin geri qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 m\u00fcharib\u0259 variant\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. M\u00fcharib\u0259nin d\u0259 k\u00f6hn\u0259 yana\u015fmalarla apar\u0131lmas\u0131n\u0131n ciddi riskl\u0259r, itkil\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi test edildi, hesablamalar apar\u0131laraq yeni yana\u015fmalar (texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 sair) t\u0259tbiq edilm\u0259kl\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizi geri qaytard\u0131q. Ham\u0131m\u0131z etiraf edirik ki, bug\u00fcnk\u00fc v\u0259ziyy\u0259ti (\u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olunmu\u015f Az\u0259rbaycan\u0131) 2020-ci il sentyabr\u0131n 26-da (II Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flamazdan bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l) x\u0259yal\u0131m\u0131zda bel\u0259 canland\u0131rmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdik. \u0130qtisadiyyatda da eyni v\u0259ziyy\u0259tdir. G\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t, g\u00fccl\u00fc ordu, rifah, y\u0259ni \u0259slind\u0259 h\u0259r \u015fey dem\u0259kdir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 biz Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 t\u0259tbiq etdiyimiz tamamil\u0259 yeni yana\u015fmalar t\u0259tbiq ed\u0259c\u0259yik. Burada yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi, f\u0259rqli yana\u015fma, m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin k\u00f6kl\u00fc qoyulu\u015fu \u0259sas prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 h\u0259ll olunacaq bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin rentabell\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si, qurumlararas\u0131 borclar\u0131n ba\u011flanmas\u0131, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li bir \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, Qaraba\u011fdak\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6z\u0259l sektorun geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 ke\u00e7id v\u0259 sair. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bir ne\u00e7\u0259 \u00f6n\u0259mli v\u0259 fundamental m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yeni bax\u0131\u015flar\u0131n da formala\u015faca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la, \u00f6nc\u0259ki ilin b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rinin n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rind\u0259 gerid\u00f6n\u00fc\u015f effektinin hesablanmas\u0131 v\u0259 bu effektin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin ilb\u0259il effektiv h\u0259lli Neft Fondundan b\u00fcdc\u0259y\u0259 transfertin ilb\u0259il bir ne\u00e7\u0259 faiz (ilk ill\u0259rd\u0259 3-5 faiz, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 kumulyativ t\u0259sirini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 7-8 faiz azalma m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, bu azalma ilk bax\u0131\u015fda az g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Lakin bu azalman\u0131n ilb\u0259il artan b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri, n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n b\u00fcdc\u0259 fonunda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu ayd\u0131n olur) azalmas\u0131 \u00f6n\u0259mli v\u0259 \u0259sas prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, ixrac, ixraca yana\u015fma t\u0259rzi v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na yeni fundamental yana\u015fmalar\u0131n olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir.<\/p>\n<p>Biz ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q ki, g\u00f6mr\u00fck fiskal siyas\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 qalmal\u0131d\u0131r, yoxsa f\u0259rqli yana\u015fma v\u0259 siyas\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n olunacaq?<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n \u00f6n\u0259mi, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259yinatl\u0131 h\u0259r bir hektar torpa\u011f\u0131n iqtisadi d\u0259y\u0259ri v\u0259 onun art\u0131r\u0131lmas\u0131na yeni yana\u015fman\u0131n olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir.<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda tax\u0131l m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir (y\u0259ni anbarlarda y\u0131\u011f\u0131l\u0131b qalm\u0131\u015f ucuz Rusiya v\u0259 Ukrayna tax\u0131l\u0131 h\u0259m MDB, h\u0259m d\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin fermerl\u0259rinin tax\u0131l sat\u0131\u015flar\u0131na cidd m\u0259nfi t\u0259sir edir. Bu m\u0259nfi t\u0259sir n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rin tax\u0131l \u0259kinl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rs\u0259, bir ne\u00e7\u0259 m\u0259nfi v\u0259 arzu olunmayan t\u0259sirl\u0259rini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil).<\/p>\n<p>Fikrimc\u0259, istehsala v\u0259 istehsalda idxal\u0131n pay\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131na yeni yana\u015fma v\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n olaca\u011f\u0131, brend m\u0259hsullar\u0131n yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental add\u0131mlar\u0131n at\u0131laca\u011f\u0131 v\u0259 yeni yana\u015fmalar\u0131n formala\u015faca\u011f\u0131, holdinql\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259si v\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259si, lakin bununla bel\u0259, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k peyk \u015firk\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi t\u0259hlill\u0259rin olaca\u011f\u0131 v\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131laca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspertl\u0259r Prezidentin andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 bel\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r Fevral\u0131n 14-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi nitqind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev iqtisadiyyatdak\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259r haqda da dan\u0131\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki, \u00a0 bu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00fcmidvericidir: \u201c\u00dcmumi daxili m\u0259hsul 5 faiz, qeyri-neft sektorunda is\u0259 12 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu, \u00fcmidverici g\u00f6st\u0259ricidir v\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz indi yava\u015f-yava\u015f \u00f6z iqtisadi templ\u0259rimizi b\u0259rpa edirik. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, 2003-c\u00fc ild\u0259 bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuz 7 milyard dollar idi, ke\u00e7\u0259n ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 72 milyard dollard\u0131r. Y\u0259ni bu, 20 ild\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":691478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf-545x365.png",545,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",640,429,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/eb80d1f335cf8d8acd373d9e6289fdaf.png",690,462,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspertl\u0259r Prezidentin andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 bel\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r Fevral\u0131n 14-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi nitqind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev iqtisadiyyatdak\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259r haqda da dan\u0131\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki, \u00a0 bu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00fcmidvericidir: \u201c\u00dcmumi daxili m\u0259hsul 5 faiz, qeyri-neft sektorunda is\u0259 12 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu, \u00fcmidverici g\u00f6st\u0259ricidir v\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz indi yava\u015f-yava\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=691477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691477\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/691478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=691477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=691477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=691477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}