{"id":693248,"date":"2024-02-22T11:15:00","date_gmt":"2024-02-22T07:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=693248"},"modified":"2024-02-22T11:15:00","modified_gmt":"2024-02-22T07:15:00","slug":"ail%c9%99d%c9%99-aqressiv-usaq-boyuyurs%c9%99-gunah-kimd%c9%99dir-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=693248","title":{"rendered":"Ail\u0259d\u0259 aqressiv u\u015faq b\u00f6y\u00fcy\u00fcrs\u0259, g\u00fcnah kimd\u0259dir &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p><strong>Azya\u015fl\u0131lar\u0131 arzuolunmaz xarakter\u0259 salan GMO qidalard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Son zamanlar m\u0259kt\u0259blil\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda artan aqressiya c\u0259miyy\u0259ti qorxuya sal\u0131r. Bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n q\u0259ddar c\u0259zaland\u0131rma \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n, bunu payla\u015fan, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 da buna t\u0259\u015fviq ed\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259rin psixikas\u0131nda n\u0259 ba\u015f verir? Onlar hans\u0131 formada bir u\u015faql\u0131q travmas\u0131 ya\u015fay\u0131blar? Bunun izl\u0259ri ba\u015fqalar\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259t \u015f\u0259klind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p><em>Psixoloq Niluf\u0259r \u0130smay\u0131lova bildirir ki, aqressiya \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxt\u0259lif formalarda g\u00f6st\u0259rir. Mahiyy\u0259tinin izah\u0131na g\u0259linc\u0259, aqressiya \u00f6z\u00fc il\u0259 r\u0259ftardan naraz\u0131 olan adam\u0131n kobud davran\u0131\u015flarla etiraz\u0131n\u0131 b\u00fcruz\u0259 verm\u0259sidir. Y\u0259ni s\u00f6zl\u0259 yox, kobudluqla, h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 s\u0259s reaksiyalar\u0131 il\u0259 cavabd\u0131r. Eyni zamanda aqressiya problemi ya\u015fayan u\u015faqlar xo\u015flar\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259n v\u0259 etirazlar\u0131na s\u0259b\u0259b olan m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaz, onu etiraf etm\u0259zl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar bu q\u0259na\u0259td\u0259dirl\u0259r ki, onsuz da m\u0259n\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verilmir. B\u0259s aqressiya u\u015faqlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir? Psixoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259ks\u0259r hallarda bel\u0259 u\u015faqlar qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259kd\u0259n imtina edirl\u0259r. Bil\u0259-bil\u0259 \u0259trafdak\u0131lan, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rin \u0259s\u0259bl\u0259ri il\u0259 oynay\u0131rlar. Daha \u00e7ox qisas\u00e7\u0131 olur, sevm\u0259dikl\u0259ri davran\u0131\u015flara g\u00f6r\u0259 qisas alma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Pax\u0131ll\u0131q etm\u0259y\u0259 meyilli, k\u00fcs\u0259y\u0259n olur v\u0259 onlara el\u0259 g\u0259lir ki, h\u0259mi\u015f\u0259 haql\u0131d\u0131rlar.<\/em><\/p>\n<p><em><img src=\"https:\/\/media.licdn.com\/dms\/image\/C4E03AQFZViCWh3zJDg\/profile-displayphoto-shrink_800_800\/0\/1522154021607?e=2147483647&amp;v=beta&amp;t=Cr2NMmJTaOwoCaOumGnqPQxqSPMRQb5s6nxOBlUi0LQ\" alt=\"Nilufer Ismayilova - Psychologist - &quot;M\u0259kt\u0259blinin dostu&quot; layih\u0259si | LinkedIn\" \/><\/em><\/p>\n<p><strong><em>Niluf\u0259r \u0130smay\u0131lova<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bir u\u015faq niy\u0259 aqressiv olsun ki? \u015eidd\u0259t\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131, \u015fidd\u0259t xarakterli oyunlar oynad\u0131\u011f\u0131, yoxsa&#8230; hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n? N.\u0130smay\u0131lovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilk olaraq bu, genetik x\u00fcsusiyy\u0259t say\u0131l\u0131r. Genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r dey\u0259nd\u0259 n\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq? Bu, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 sinir sistemi vasit\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rdir. Aqressiv u\u015faqlarda sinir sistemi g\u00fccl\u00fc, q\u0131c\u0131qlanmaya meyilli v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tli olur. Bu, u\u015fa\u011f\u0131n sosial davran\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Aqressiyan\u0131n dig\u0259r s\u0259b\u0259bi ail\u0259 m\u00fchitidir. Tutaq ki, ail\u0259d\u0259 valideynl\u0259r tez-tez m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 ya u\u015fa\u011fa qar\u015f\u0131 fiziki g\u00fcc t\u0259tbiq olunur. Yaxud da b\u00f6y\u00fckl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n vahid t\u0259rbiy\u0259 sistemi yoxdur. Baba v\u0259 n\u0259n\u0259 n\u0259v\u0259ni \u0259rk\u00f6y\u00fcn b\u00f6y\u00fcd\u00fcr, valideynl\u0259r u\u015fa\u011f\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qoyur.<\/p>\n<p>Yax\u0131n qohumun r\u0259hm\u0259t\u0259 getm\u0259si, ya\u015fay\u0131\u015f, t\u0259hsil yerinin d\u0259yi\u015film\u0259si kimi hallar da u\u015faqda aqressiya hissini g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bilir. B\u0259z\u0259n u\u015faqlar\u0131n yax\u0131n \u00e7evr\u0259si onlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131r, kobud r\u0259ftar edir. Bu halda u\u015faq b\u0259z\u0259n bil\u0259r\u0259kd\u0259n, b\u0259z\u0259n d\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc o \u00e7evr\u0259d\u0259 t\u0259sdiql\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ox\u015far davran\u0131\u015f n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Hesab ed\u0259k ki, u\u015faq \u00e7ox aqressivdir &#8211; qar\u015f\u0131s\u0131na g\u0259l\u0259ni c\u0259zaland\u0131r\u0131r, aqressiv davran\u0131r, ip\u0259-sapa yatm\u0131r. Onunla nec\u0259 davranmal\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Psixoloq bildirir ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n aqressivliyinin s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r: \u201cB\u0259zi hallarda u\u015faq m\u00fc\u0259yy\u0259n situasiyalardan sonra aqressiv olur. Ola bil\u0259r ki, u\u015fa\u011f\u0131 danlayanda \u00f6z\u00fcn\u00fcz d\u0259 bilm\u0259d\u0259n onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tini al\u00e7aldan s\u00f6zl\u0259r i\u015fl\u0259dirsiniz. V\u0259 ya el\u0259 t\u0259rzd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z ki, u\u015faq sizd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 nifr\u0259t hiss edir. Yaxud da t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259k ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 u\u015fa\u011f\u0131 ya\u015f\u0131dlar\u0131 \u0259l\u0259 sal\u0131r. Bu halda m\u00fctl\u0259q u\u015faqla davran\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Eyni zamanda m\u0259kt\u0259bd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 maraqlan\u0131b, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aqressiyan\u0131n t\u0259zah\u00fcr formalar\u0131ndan biri d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n valideyni t\u0259krarlamas\u0131 kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, n\u0259 zamansa valideyn \u0259s\u0259bi olub u\u015fa\u011f\u0131n yan\u0131nda hans\u0131sa qab\u0131 yer\u0259 vurub s\u0131nd\u0131r\u0131rsa, u\u015faq aqressiyadan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn eyni c\u00fcr davran\u0131r. Bu halda m\u00fc\u0259yy\u0259n diplomatik v\u0259 ya yumoristik yolla bu m\u00fcnasib\u0259ti t\u0259nziml\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Y\u0259ni bu d\u0259f\u0259 g\u00fclm\u0259li v\u0259 z\u0259r\u0259rsiz bir jest\u0259 ehtiyac olur\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, u\u015faqlar qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu\u011fumuz qada\u011falar, \u201colmaz\u201dlar. Psixoloqlar hesab edir ki, u\u015faqlara qada\u011fa qoyulanda izahat da verilm\u0259lidir: \u201cU\u015faq &#8220;niy\u0259?&#8221; sual\u0131n\u0131 ver\u0259nd\u0259, \u201cm\u0259n bel\u0259 ist\u0259yir\u0259m\u201d, \u201cbel\u0259 olacaq\u201d v\u0259 sair kimi \u00fcmumi cavablar verirl\u0259r. U\u015faq \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ist\u0259kl\u0259rinin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lir ki, bu da onu son d\u0259r\u0259c\u0259 aqressiv edir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>U\u015faqlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 yet\u0259ri q\u0259d\u0259r diqq\u0259t g\u00f6rm\u0259dikd\u0259, g\u00f6zl\u0259diyi sevgiy\u0259 nail ola bilm\u0259dikd\u0259 aqressiv davran\u0131\u015flar s\u0259rgil\u0259y\u0259r\u0259k diqq\u0259tl\u0259ri \u00f6z \u00fcstl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259yin ba\u015fqa yolunu bilmirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n hissl\u0259ri v\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 bar\u0259d\u0259 onlarla dan\u0131\u015fmal\u0131, onlar\u0131 dinl\u0259m\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin bir-birin\u0259 v\u0259 u\u015faqlara olan m\u00fcnasib\u0259ti birba\u015fa u\u015faqlar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Daha bir iddia is\u0259 insanlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259r g\u00fcn d\u00fckan-bazardan ald\u0131qlar\u0131 GMO (Genetik Modifikasiya Olunmu\u015f) m\u0259hsullar\u0131n\u0131n aqressivl\u0259\u015fdirm\u0259sidir. Bel\u0259 ki, orqanizm\u0259 ziyanl\u0131 olmas\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edilmi\u015f bu m\u0259hsullar\u0131n psixikan\u0131 da s\u0131radan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbut edilib.<\/p>\n<p><strong>M\u0259s\u0259l\u0259n, heyvanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar GMO-lar\u0131n z\u0259r\u0259rsiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015eotlandiyan\u0131n Rowett \u0130nstitutundan Dr. Arpad Pusztainin genetikas\u0131 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f kartof il\u0259 b\u0259sl\u0259diyi si\u00e7anlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n daxili orqanlar\u0131nda ki\u00e7ilm\u0259, h\u0259zm sisteml\u0259rind\u0259 poz\u011funluq, immunitet sisteml\u0259rind\u0259 \u00e7\u00f6km\u0259, qan strukturlar\u0131nda pozulma meydana g\u0259lib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Avstriya K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin maliyy\u0259si il\u0259 Vyana Universitetinin ke\u00e7\u0259n il apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmada is\u0259 GMO-lu qidalar\u0131n verildiyi si\u00e7anlar\u0131n \u00fc\u00e7 d\u00f6rd n\u0259sil sonra \u00e7oxalma qabiliyy\u0259tl\u0259rini itirdikl\u0259ri a\u015fkarlan\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, GMO m\u0259hsullar\u0131n antibiotikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t yaratd\u0131\u011f\u0131, allergiya, orqanlarda ki\u00e7ilm\u0259, qan\u0131n biyokimyas\u0131nda pozulma, sonsuzluq, \u00f6l\u00fc do\u011fum nisb\u0259tind\u0259 ciddi art\u0131m, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rd\u0259 boy v\u0259 \u00e7\u0259ki \u0259skikliyin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu a\u015fkarlan\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Sevinc TELMANQIZI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azya\u015fl\u0131lar\u0131 arzuolunmaz xarakter\u0259 salan GMO qidalard\u0131r? Son zamanlar m\u0259kt\u0259blil\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda artan aqressiya c\u0259miyy\u0259ti qorxuya sal\u0131r. Bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n q\u0259ddar c\u0259zaland\u0131rma \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n, bunu payla\u015fan, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 da buna t\u0259\u015fviq ed\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259rin psixikas\u0131nda n\u0259 ba\u015f verir? Onlar hans\u0131 formada bir u\u015faql\u0131q travmas\u0131 ya\u015fay\u0131blar? Bunun izl\u0259ri ba\u015fqalar\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259t \u015f\u0259klind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir? Psixoloq Niluf\u0259r \u0130smay\u0131lova bildirir ki, aqressiya \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxt\u0259lif formalarda g\u00f6st\u0259rir. Mahiyy\u0259tinin izah\u0131na g\u0259linc\u0259, aqressiya \u00f6z\u00fc il\u0259 r\u0259ftardan naraz\u0131 olan adam\u0131n kobud davran\u0131\u015flarla etiraz\u0131n\u0131 b\u00fcruz\u0259 verm\u0259sidir. Y\u0259ni s\u00f6zl\u0259 yox, kobudluqla, h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 s\u0259s reaksiyalar\u0131 il\u0259 cavabd\u0131r. Eyni zamanda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":693249,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861-593x365.jpg",593,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",640,394,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/6aefc6f5cfb380cd202dc5e4b8640861.jpg",650,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Azya\u015fl\u0131lar\u0131 arzuolunmaz xarakter\u0259 salan GMO qidalard\u0131r? Son zamanlar m\u0259kt\u0259blil\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda artan aqressiya c\u0259miyy\u0259ti qorxuya sal\u0131r. Bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n q\u0259ddar c\u0259zaland\u0131rma \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n, bunu payla\u015fan, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 da buna t\u0259\u015fviq ed\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259rin psixikas\u0131nda n\u0259 ba\u015f verir? Onlar hans\u0131 formada bir u\u015faql\u0131q travmas\u0131 ya\u015fay\u0131blar? Bunun izl\u0259ri ba\u015fqalar\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259t \u015f\u0259klind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir? Psixoloq Niluf\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/693248"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=693248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/693248\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/693249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=693248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=693248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=693248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}