{"id":694048,"date":"2024-02-24T10:15:44","date_gmt":"2024-02-24T06:15:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=694048"},"modified":"2024-02-24T10:15:44","modified_gmt":"2024-02-24T06:15:44","slug":"covid-vaksinl%c9%99rinin-uzaq-f%c9%99sadlari-peyv%c9%99ndl%c9%99n%c9%99nl%c9%99ri-n%c9%99-gozl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=694048","title":{"rendered":"COV\u0130D vaksinl\u0259rinin uzaq f\u0259sadlar\u0131 &#8211; peyv\u0259ndl\u0259n\u0259nl\u0259ri n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Professor: \u201cCOV\u0130D-19-la ba\u011fl\u0131 son s\u00f6z deyilm\u0259yib, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Koronavirus peyv\u0259ndi alanlarda nevroloji v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskinin artd\u0131\u011f\u0131 a\u015fkar edilib. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Qlobal \u201cVaccine Data Network\u201d t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar 8 \u00f6lk\u0259d\u0259n 99 milyon n\u0259f\u0259r peyv\u0259nd edilmi\u015f v\u0259 yan x\u0259st\u0259liyi olan insan\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. Bu zaman Pfizer, BioNTech v\u0259 Moderna peyv\u0259ndl\u0259ri alanlar\u0131n miokardit\u0259 tutulma ehtimal\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha \u00e7ox oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p>Elm adamlar\u0131 h\u0259m\u00e7inin AstraZeneca peyv\u0259ndi il\u0259 immunizasiyadan sonra Guillain-Barre sindromu hallar\u0131n\u0131n daha \u00e7ox oldu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, vektor peyv\u0259ndi t\u0259tbiq edildikd\u0259n sonra mielitin, h\u0259r iki n\u00f6v preparatdan sonra is\u0259 k\u0259skin yay\u011f\u0131n ensefalomielitin artma riski m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu q\u0259bild\u0259n iddia v\u0259 ehtimallar zaman-zaman ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. B\u0259s COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd alanlar n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259li? Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n v\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259n f\u0259sadlar h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 k\u0259sb edir? Eyni q\u0259na\u0259t \u00c7in v\u0259 Rusiya peyv\u0259ndl\u0259ri vuranlara da aiddirmi?<\/p>\n<p><strong>Yada salaq ki, bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l ingilis tibb jurnal\u0131 \u201cThe Lancet\u201dd\u0259 \u201cCOV\u0130D-19 peyv\u0259ndinin inyeksiyadan sonra insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin &#8211; 74%-nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu\u201d s\u00fcbut ed\u0259n bir ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edilmi\u015fdi. Lakin t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri onun metodologiyas\u0131 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn tezlikl\u0259 silindi.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 koronavirusa qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259li oldu\u011fu iddia edil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bildirilib. Bu c\u00fcr mesajlar, m\u0259s\u0259l\u0259n, Avstriya, Yeni Zelandiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, C\u0259nubi Afrika, Yaponiya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259lib. Bu m\u0259lumatlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri t\u0259sdiql\u0259nib, b\u0259zil\u0259ri is\u0259\u00a0 yox. Lakin bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259rin d\u00fcnya miqyas\u0131nda etibarl\u0131 m\u0259cmu statistikas\u0131 yoxdur. 2022-ci ilin yay\u0131na aid riyazi modell\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 da var ki, k\u00fctl\u0259vi peyv\u0259nd 14-20 milyon \u00f6l\u00fcm\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131b. Britaniyal\u0131 h\u0259kim v\u0259 S\u0259hiyy\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin ba\u015f h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Syuzan Hopkins qeyd edib ki, COV\u0130D-19-dan \u00f6l\u0259nl\u0259r \u0259sas\u0259n peyv\u0259nd olunmam\u0131\u015f insanlard\u0131r. O, h\u0259m\u00e7inin izah edib ki, insanlar peyv\u0259ndd\u0259n sonra \u00f6l\u00fcrs\u0259, bu, \u0259sas\u0259n ya\u015fl\u0131 insanlar, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 70 ya\u015fdan yuxar\u0131 olanlar, h\u0259m\u00e7inin tibbi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259ssas olanlard\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, koronavirusa qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd edilmi\u015f insanlar peyv\u0259nd zaman\u0131 al\u0131nan immun reaksiyan\u0131n t\u0259dric\u0259n z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 yoluxma riski s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00f6l\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 revaksinasiya vacibdir.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) qeyd edir ki, onun t\u0259sdiq etdiyi b\u00fct\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259r (Rusiyan\u0131n vaksini bu siyah\u0131da yoxdur) klinik s\u0131naqlardan, istehsal prosesl\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 keyfiyy\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 effektivlik standartlar\u0131na uy\u011funlu\u011fu v\u0259 keyfiyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t prosesl\u0259ri m\u0259qbul qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Bu siyah\u0131dak\u0131 b\u00fct\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259r y\u00fcks\u0259k effektivliy\u0259 malikdir v\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259rin, x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirm\u0259nin v\u0259 COV\u0130D-19-dan \u00f6l\u00fcm\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. \u00dcST h\u0259m\u00e7inin bildirir ki, COV\u0130D-19 peyv\u0259ndi ald\u0131qdan sonra, ba\u015fqa peyv\u0259ndd\u0259 oldu\u011fu kimi, b\u0259zi insanlar y\u00fcng\u00fcl v\u0259 orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yan t\u0259sirl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Bu, b\u0259d\u0259nin infeksiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259sini inki\u015faf etdirm\u0259sinin normal bir \u0259lam\u0259tidir. \u018fks\u0259r yan t\u0259sirl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 yox olur. Bununla bel\u0259, onlar\u0131n daha a\u011f\u0131r v\u0259 ya uzunm\u00fcdd\u0259tli kursu da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, lakin nadirdir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn\u0259 kimi d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259rin istifad\u0259si il\u0259 \u00f6l\u00fcm nisb\u0259tinin artmas\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011funa dair he\u00e7 bir s\u00fcbut yox idi.<\/p>\n<p>Yada salaq ki, 2023-c\u00fc ilin may\u0131nda \u00dcST koronavirus pandemiyas\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan edib. Daha sonra t\u0259\u015fkilat COV\u0130D-19-dan \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, x\u0259st\u0259xanalarda v\u0259 reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilm\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, habel\u0259 \u0259halinin virusa qar\u015f\u0131 y\u00fcks\u0259k immunitet s\u0259viyy\u0259sin\u0259 do\u011fru tendensiya oldu\u011funu qeyd edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.anspress.com\/uploads\/images\/2023\/03\/image_750x_641158d202370.jpg\" alt=\"Adil Qeybulla istefa verdi - ANS - X\u0259b\u0259rl\u0259r\" \/><\/p>\n<p><strong>Adil Qeybulla\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 d\u00fcnya genefonduna kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ziyan vurub: \u201cPandemiyadan sonra m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin v\u00fcs\u0259t almas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 immun sisteminin ba\u015f ver\u0259n t\u0259lat\u00fcml\u0259ri fonunda s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmaqdad\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif m\u0259rk\u0259zl\u0259r bunu vaksinl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Amma n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, d\u00fcnya \u0259halisinin he\u00e7 d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti vaksin olunmad\u0131. X\u0259st\u0259liyi ayaq \u00fcst\u00fc ke\u00e7ir\u0259n xeyli insan oldu. Biz d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 apar\u0131r\u0131q. Vaksin olunmayanlar aras\u0131nda da m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sadlar olur. Amma t\u0259dqiqatlar davam edir. Vaksinin f\u0259sadlar\u0131, x\u0259st\u0259liyin \u00f6z\u00fcn\u00fcn f\u0259sadlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Tarix boyu vaksinasiya zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r yaran\u0131b. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, donuz qripin\u0259 qar\u015f\u0131 Amerikada vaksinasiya vaxt\u0131, denqi q\u0131zd\u0131rmas\u0131 vaxt\u0131 Afrikada vaksinasiya vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n a\u011f\u0131rla\u015fmalar olub, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 vaksinasiya dayand\u0131r\u0131l\u0131b. Vaksinasiya olmasayd\u0131, COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 indi d\u0259 davam ed\u0259rdi, \u00f6l\u00fcm saylar\u0131 da qat-qat \u00e7ox olard\u0131. Vaksinasiya m\u0259hz immun sistem\u0259 yard\u0131m m\u0259qs\u0259dil\u0259 edilir v\u0259 infeksiya z\u0259ncirinin q\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox ciddi rol oynad\u0131. Bunu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, ist\u0259r x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7ir\u0259nl\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 vaksinasiya olunanlarda harada ki orqanizmin m\u00fc\u0259yy\u0259n immun reaksiyas\u0131 ortadad\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sadlar ola bil\u0259r. Y\u0259qin ki, var. Amma bu ara\u015fd\u0131rmalar davam edir, h\u0259l\u0259lik COV\u0130D-19-la ba\u011fl\u0131 son s\u00f6z deyilm\u0259yib. Pandemiya bits\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 SARS-2 virusu mutasiya etm\u0259kd\u0259 davam edir. Hesab edir\u0259m ki, bu t\u0259dqiqatlar h\u0259l\u0259 davam ed\u0259c\u0259k, daha detall\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r ortaya qoyulacaq\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Professor: \u201cCOV\u0130D-19-la ba\u011fl\u0131 son s\u00f6z deyilm\u0259yib, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Koronavirus peyv\u0259ndi alanlarda nevroloji v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskinin artd\u0131\u011f\u0131 a\u015fkar edilib. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Qlobal \u201cVaccine Data Network\u201d t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u00fcbut edir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar 8 \u00f6lk\u0259d\u0259n 99 milyon n\u0259f\u0259r peyv\u0259nd edilmi\u015f v\u0259 yan x\u0259st\u0259liyi olan insan\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. Bu zaman Pfizer, BioNTech v\u0259 Moderna peyv\u0259ndl\u0259ri alanlar\u0131n miokardit\u0259 tutulma ehtimal\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha \u00e7ox oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. Elm adamlar\u0131 h\u0259m\u00e7inin AstraZeneca peyv\u0259ndi il\u0259 immunizasiyadan sonra Guillain-Barre sindromu hallar\u0131n\u0131n daha \u00e7ox oldu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, vektor peyv\u0259ndi t\u0259tbiq edildikd\u0259n sonra mielitin, h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":694049,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/0c80aeec18dd92dffc108052338c9caa.jpg",700,466,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Professor: \u201cCOV\u0130D-19-la ba\u011fl\u0131 son s\u00f6z deyilm\u0259yib, ona g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d Koronavirus peyv\u0259ndi alanlarda nevroloji v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskinin artd\u0131\u011f\u0131 a\u015fkar edilib. Musavat.com x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Qlobal \u201cVaccine Data Network\u201d t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u00fcbut edir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar 8 \u00f6lk\u0259d\u0259n 99 milyon n\u0259f\u0259r peyv\u0259nd edilmi\u015f v\u0259 yan x\u0259st\u0259liyi olan insan\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. Bu zaman Pfizer, BioNTech v\u0259 Moderna peyv\u0259ndl\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/694048"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=694048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/694048\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/694049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=694048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=694048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=694048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}