{"id":694391,"date":"2024-02-25T15:28:53","date_gmt":"2024-02-25T11:28:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=694391"},"modified":"2024-02-25T15:28:53","modified_gmt":"2024-02-25T11:28:53","slug":"az-isl%c9%99yim-cox-qazanim-tiktoker-olmaq-esqi-n%c9%99-il%c9%99-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99n%c9%99-bil%c9%99r-kaspinin-arasdirmasi-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=694391","title":{"rendered":"\u201cAz i\u015fl\u0259yim, \u00e7ox qazan\u0131m\u201d: \u201cTiktok\u201der olmaq e\u015fqi n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r? &#8211; \u201cKaspi\u201dnin ARA\u015eDIRMASI + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda g\u0259ncl\u0259rin 20 faizi n\u0259 i\u015fl\u0259yir, n\u0259 d\u0259 hans\u0131sa t\u0259hsil al\u0131b. Bu kateqoriyaya daxil olanlar daha \u00e7ox kriminal al\u0259m, radikal dini qrupla\u015fmalar \u00fc\u00e7\u00fcn asan h\u0259d\u0259f hesab edilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda NEET (Not in Education, Employment, or Training) g\u00f6st\u0259ricisi a\u00e7\u0131qlan\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259rici 15-24 ya\u015f aras\u0131nda olan, he\u00e7 bir yerd\u0259 t\u0259hsil almayan v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 20%-\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Y\u0259ni \u00f6lk\u0259d\u0259ki 15-24 ya\u015f aras\u0131 insanlar\u0131n h\u0259r be\u015f n\u0259f\u0259rind\u0259n biri n\u0259 oxuyur, n\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259yir. Onlar\u0131n toplam say\u0131 270.640 n\u0259f\u0259rdir. U\u015faqlar niy\u0259 t\u0259hsild\u0259n yay\u0131n\u0131r, i\u015f h\u0259yat\u0131ndan, m\u0259suliyy\u0259td\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qa\u00e7\u0131r? Q\u0131sa yolla pul qazanmaq arzusu onlar\u0131n psixoloji durumuna nec\u0259 t\u0259sir edir? Bu psixologiyadan nec\u0259 qurtulmaq olar v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcinki\u015fafa y\u00f6n\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir?<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kaspi.az\/az-isleyim-cox-qazanim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cKaspi\u201d<\/a>\u00a0q\u0259zeti m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<p><strong>\u201cTiktok\u201der, bloqer olmaq e\u015fqi g\u0259ncl\u0259ri m\u0259hv edir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Psixoloq T\u0259ran\u0259 Kaz\u0131ml\u0131 deyir ki, \u00f6lk\u0259 qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 18 ya\u015fa q\u0259d\u0259r h\u0259r k\u0259s yeniyetm\u0259 say\u0131l\u0131r: \u201cT\u0259hsild\u0259n yay\u0131nan, i\u015fsiz g\u0259ncl\u0259r\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259siri daha \u00e7oxdur. \u201cTikTok\u201d v\u0259 dig\u0259r bu kimi platformalara meyill\u0259nib, asan yolla pul qazanmaq h\u0259v\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259ncl\u0259rin say\u0131 art\u0131b. Bu g\u00fcn 50 ya\u015f\u0131nda olan \u015f\u0259xs 15-24 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n bu tip platformalar yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faqlar t\u0259hsil\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilirdi. Postsovet m\u0259kan\u0131nda \u00e7ox az ail\u0259 tap\u0131lar ki, orada ali t\u0259hsilli \u015f\u0259xs olmas\u0131n. H\u0259r k\u0259s t\u0259hsil al\u0131b, i\u015f-g\u00fcc sahibi olurdu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, o d\u00f6vr il\u0259 bug\u00fcnk\u00fc d\u00f6vr\u00fc m\u00fcqayis\u0259 ets\u0259k, v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. Art\u0131q insanlar t\u0259hsil al\u0131b m\u00fcvafiq sah\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 ya qeyri-ixtisas sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq ist\u0259mirl\u0259r. G\u0259ncl\u0259rd\u0259n tez-tez e\u015fitdiyim bir fikir var: \u201cTikTok\u201der, bloqer olaca\u011fam\u201d. Bu g\u00fcn h\u0259r k\u0259sin evind\u0259 televizor var. U\u015faqlar televizorda bel\u0259 \u201cTikTok\u201da daxil ola bilirl\u0259r. U\u015faq rol olaraq n\u0259yi g\u00f6r\u00fcrs\u0259, onu da \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00f6rn\u0259k al\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDIvMjUvMTIvMDMvMTYvM2VkMDc0ZWYtNTQ0OS00ZDE4LWE3MGYtMGE1NDFmZDI2OTNjL2NCNlJJektrUU9UYm1CeFVNb09WV0FPbUloUU14aU1hb0VBSlRSeTEuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=40500713db49767c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130nsanlar ancaq pula k\u00f6kl\u0259nib\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Psixoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, platformalar \u00fcz\u0259rind\u0259n \u201cfenomen\u201d olanlar he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r ki, onlar\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015f qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda etdiyi bir s\u0131ra reklamlar g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin x\u0259st\u0259 yeti\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cOnlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, reklam\u0131m\u0131 edim, pulumu qazan\u0131m. Saatlarla canl\u0131 yay\u0131m a\u00e7\u0131b monitor qar\u015f\u0131s\u0131nda otururlar. Ba\u015flar\u0131 qar\u0131\u015f\u0131r, g\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sini h\u0259r\u0259k\u0259tsiz formada telefon qar\u015f\u0131s\u0131nda ke\u00e7irdikl\u0259rinin f\u0259rqin\u0259 varm\u0131rlar. M\u0259n bu davran\u0131\u015flar\u0131n v\u0259 bu c\u00fcr t\u0259bli\u011fat\u0131n \u0259leyhin\u0259y\u0259m. Ham\u0131 q\u0131sa yoldan varlanmaq, \u201caz i\u015fl\u0259yim, \u00e7ox qazan\u0131m\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ya\u015fay\u0131r. He\u00e7 kim qazand\u0131\u011f\u0131 pula qane olmur. \u018fvv\u0259l bir telefon al\u0131n\u0131rd\u0131 v\u0259 biz onu ill\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259dirdik, qiym\u0259tini bilirdik. Amma bu g\u00fcn bir telefon al\u0131n\u0131r, n\u00f6vb\u0259ti il onun yeni versiyas\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xan kimi i\u015fl\u0259tdiyi g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcr, d\u0259y\u0259rsizl\u0259\u015fir. \u0130nsanlar ancaq pula k\u00f6kl\u0259nib\u201d.<\/p>\n<p><strong>Valideynl\u0259r bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lidir<\/strong><\/p>\n<p>Psixoloqun valideynl\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri d\u0259 var: \u201cU\u015faqlar\u0131n yan\u0131nda davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131za diqq\u0259t edin. Valideynl\u0259r \u0259n az\u0131ndan i\u015fd\u0259n f\u00fcrs\u0259t olduqda bir kitab oxusunlar, q\u0259zet v\u0259r\u0259ql\u0259sinl\u0259r. Bizim vaxt\u0131m\u0131zda b\u00f6y\u00fckl\u0259r m\u00fctali\u0259 ed\u0259rdi, u\u015faqlar da maraqla onlara baxard\u0131, soru\u015fard\u0131. Sabah onlar da hans\u0131sa kitab\u0131 oxuma\u011fa ba\u015flayard\u0131. Bu g\u00fcn is\u0259 ev\u0259 g\u0259l\u0259n televizor, komp\u00fcter, telefon qar\u015f\u0131s\u0131na qa\u00e7\u0131r. G\u0259ncl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n sektorlarda uzaqdan idar\u0259edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan i\u015fl\u0259r, layih\u0259l\u0259r haz\u0131rlans\u0131n. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin Milli M\u0259clisd\u0259 m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259sini d\u0259 ist\u0259y\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259l insanlar pe\u015f\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lirdil\u0259rs\u0259, art\u0131q buna riay\u0259t ed\u0259n yoxdur. H\u0259r k\u0259s sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131nda pul qazanma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259ziyy\u0259t vermir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar problemin f\u0259rqind\u0259 deyill\u0259r\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sosioloq \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu is\u0259 bildirir ki, insanlar alt\u0131 ya\u015fa q\u0259d\u0259r x\u00fcsusi t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 il\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259lidirl\u0259r: \u201c\u00d6mr\u00fcn u\u011furlu b\u00fcn\u00f6vr\u0259si\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 kitab haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki bu kitab n\u0259\u015fr edildikd\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k, lakin g\u00f6zl\u0259diyim kimi olmad\u0131. \u00c7\u00fcnki insanlar bu ciddi problemin h\u0259l\u0259 d\u0259 f\u0259rqind\u0259 deyill\u0259r. Bax\u0131n, alt\u0131 ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlar valideyn himay\u0259sind\u0259 t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 g\u00f6r\u00fcr, bir baza formala\u015f\u0131r. Daha sonra m\u0259kt\u0259b\u0259 gedirl\u0259r v\u0259 orada bu baza daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Lakin bu, h\u0259r ail\u0259d\u0259 bel\u0259 olmur. M\u0259kt\u0259bd\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 11 il u\u015faqlar h\u0259m danlan\u0131rd\u0131, h\u0259m d\u00f6y\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u00f6y\u00fclm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, 11 il \u00fcz\u00fc danlanan \u015fagirdd\u0259 n\u0259 xan\u0131ml\u0131q, n\u0259 ki\u015filik qal\u0131r? Bu, onlar\u0131n psixologiyas\u0131na nec\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir, bir n\u0259f\u0259r bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrm\u00fc?\u201d<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDIvMjUvMTIvMDMvMTYvZjExMWYwMDYtNzU0OC00NDAxLTk4ZTEtZTBjZjIzNGE0MDMxLzRWTmlUMHFOWDV2TktxQng3dm9sRGdSRnhIOXpKVTM5S2Zlcmdvb1guanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=884adf6879cf74d5\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>X\u00fcsusi f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert bildirir ki, doqquzuncu sinifd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin bir qismi, 11-ci sinifd\u0259 is\u0259 dig\u0259r qismi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n ayr\u0131l\u0131r. Bu u\u015faqlar t\u0259hsil\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zil\u0259ri dini qrupla\u015fmalara, kriminal al\u0259m\u0259 meyill\u0259nirl\u0259r: \u201cAz\u0259rbaycanda h\u0259r rayonda \u201cG\u0259ncl\u0259r evi\u201d tikilib, niy\u0259 bu u\u015faqlarla maraqlanm\u0131rlar? \u201cG\u0259ncl\u0259r evi\u201dnin potensial\u0131ndan n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn maksimum istifad\u0259 edilmir? G\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi xilas edilsin. Az\u0259rbaycan g\u0259ncinin 24 ya\u015fa q\u0259d\u0259r yox, 30 ya\u015fa q\u0259d\u0259r hiss\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259lidir. Aidiyy\u0259ti qurumlar birg\u0259 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 bu problem \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tap\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda g\u0259ncl\u0259rin 20 faizi n\u0259 i\u015fl\u0259yir, n\u0259 d\u0259 hans\u0131sa t\u0259hsil al\u0131b. Bu kateqoriyaya daxil olanlar daha \u00e7ox kriminal al\u0259m, radikal dini qrupla\u015fmalar \u00fc\u00e7\u00fcn asan h\u0259d\u0259f hesab edilirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda NEET (Not in Education, Employment, or Training) g\u00f6st\u0259ricisi a\u00e7\u0131qlan\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259rici 15-24 ya\u015f aras\u0131nda olan, he\u00e7 bir yerd\u0259 t\u0259hsil almayan v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici 20%-\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Y\u0259ni \u00f6lk\u0259d\u0259ki 15-24 ya\u015f aras\u0131 insanlar\u0131n h\u0259r be\u015f n\u0259f\u0259rind\u0259n biri n\u0259 oxuyur, n\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259yir. Onlar\u0131n toplam say\u0131 270.640 n\u0259f\u0259rdir. U\u015faqlar niy\u0259 t\u0259hsild\u0259n yay\u0131n\u0131r, i\u015f h\u0259yat\u0131ndan, m\u0259suliyy\u0259td\u0259n n\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":686346,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7-585x365.jpg",585,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7-840x524.jpg",640,399,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/tiktok7.jpg",850,530,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda g\u0259ncl\u0259rin 20 faizi n\u0259 i\u015fl\u0259yir, n\u0259 d\u0259 hans\u0131sa t\u0259hsil al\u0131b. Bu kateqoriyaya daxil olanlar daha \u00e7ox kriminal al\u0259m, radikal dini qrupla\u015fmalar \u00fc\u00e7\u00fcn asan h\u0259d\u0259f hesab edilirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda NEET (Not in Education, Employment, or Training) g\u00f6st\u0259ricisi a\u00e7\u0131qlan\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259rici 15-24 ya\u015f aras\u0131nda olan, he\u00e7 bir yerd\u0259 t\u0259hsil almayan v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. R\u0259smi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/694391"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=694391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/694391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/686346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=694391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=694391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=694391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}